Cümlede Anlam 6
Cümlede Anlam 6
'Onun şiirleri, yedi kat tülün arkasından görünen bir mum ışığı gibidir.' cümlesinde, sözü edilen şiirlerin hangi özelliği vurgulanmaktadır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 'Onun şiirleri, yedi kat tülün arkasından görünen bir mum ışığı gibidir.' cümlesinde, sözü edilen şiirlerin hangi özelliği vurgulanmaktadır?
- A) Anlamının kolayca anlaşılması
- B) Farklı konuları işlemesi
- C) Anlamının kapalı ve zor anlaşılır olması ✓
- D) Çok duygusal olması
'Yedi kat tülün arkasındaki mum ışığı' benzetmesi, ışığın (anlamın) net olarak değil, ancak belli belirsiz, zorlukla algılandığını ifade eder. Bu da şiirlerin anlamının 'kapalı' (imgesel, derin) olduğunu ve kolayca anlaşılmadığını gösterir.
2. Hangi cümlede _çıkarım_ yapılmıştır?
- A) Bu kitabı çok beğendim.
- B) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltı yaptım.
- C) Bugün hava çok güzel.
- D) İki haftadır düzenli yağmur yağıyor, bu yüzden barajlar dolmuş olmalı. ✓
'İki haftadır düzenli yağmur yağıyor, bu yüzden barajlar dolmuş olmalı.' cümlesinde, verilmiş bilgilerden bir sonuç çıkarılmıştır. Bu bir çıkarım örneğidir.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'tasarı' (planlama) anlamı vardır?
- A) Keşke o günleri tekrar yaşayabilsem.
- B) Yağmur yağmazsa piknik yapacağız.
- C) Gelecek yıl tatile çıkmayı düşünüyorum. ✓
- D) Bu işin böyle olacağı belliydi.
Tasarı, gelecekte yapılması planlanan, düşünülen bir işi veya eylemi belirtir. Henüz gerçekleşmemiştir, plan aşamasındadır. 'Tatile çıkmayı düşünüyorum' ifadesi, gelecek yıla yönelik bir planı, bir tasarıyı ifade eder.
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hem olumlu hem de olumsuz eleştiri' bir aradadır?
- A) Yazarın dili akıcı olsa da, konuları oldukça yüzeysel. ✓
- B) Bu film, yılın en başarılı yapımlarından biriydi.
- C) Eserdeki karakterler gerçek hayattan kopuk kurgulanmış.
- D) Şair, kullandığı imgelerle okuyucuyu etkilemeyi başarıyor.
Cümlede 'dilin akıcı olması' olumlu bir eleştiri (beğeni), 'konuların yüzeysel olması' ise olumsuz bir eleştiridir. İki durum bir arada verilmiştir.
5. Hangi cümlede _doğrudan anlatım_ kullanılmıştır?
- A) Atatürk, 'Hayatta en hakiki mürşit ilimdir,' demiştir. ✓
- B) Atatürk, ilimin en hakiki yol gösterici olduğunu belirtmiştir.
- C) Onun gelmeyeceğini biliyordum.
- D) Bana gelmeyeceğini söyledi.
Başkasına ait bir söz ('Hayatta en hakiki mürşit ilimdir') değiştirilmeden, tırnak içinde veya 'dedi/demiştir' ile aktarılmasına doğrudan anlatım denir.
6. Hangi cümlede bir _tanım_ yapılmıştır?
- A) Roman, yaşanmış ya da yaşanabilir olayları anlatan edebi bir türdür. ✓
- B) Bu romanı okurken çok etkilendim.
- C) Roman okumayı severim.
- D) Yazar, yeni bir roman yazıyormuş.
'Roman ... türdür.' ifadesi, 'Roman nedir?' sorusuna tam bir cevap vererek bu kavramı tanımlamaktadır.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'öz eleştiri' söz konusudur?
- A) Konuyu yeterince araştırmadan konuştuğumu fark ettim. ✓
- B) Senin bu konudaki tavrını beğenmiyorum.
- C) Yazar, bu romanında dili çok savruk kullanmış.
- D) Bu sınav beklediğimden daha zordu.
Öz eleştiri, bir kişinin başkalarını değil, bizzat kendisini, kendi davranışlarını veya hatalarını eleştirmesi, sorgulamasıdır. 'Konuyu araştırmadan konuşmak' ifadesi, kişinin kendi yaptığı bir hatayı kabul etmesi ve kendini eleştirmesidir.
8. Hangi cümlede bir _öneri (tavsiye)_ anlamı vardır?
- A) Sağlıklı yaşamak için düzenli beslenmelisin. ✓
- B) Her gün düzenli besleniyor.
- C) Düzenli beslenmek çok önemlidir.
- D) Düzenli beslenmediği için hasta oldu.
'...beslenmelisin.' ifadesi, bir kişiye yapması gereken bir eylem konusunda yol göstermekte ve tavsiyede bulunmaktadır.
9. Hangi cümlede _neden-sonuç_ ilişkisi yoktur?
- A) Şemsiyesini almadı çünkü havanın güneşli olacağını düşünüyordu.
- B) Hava kapalı olduğu için şemsiyesini aldı.
- C) Yağmur başlarsa diye şemsiyesini aldı. ✓
- D) Şemsiyesi kırıldığı için yenisini aldı.
'Yağmur başlarsa diye...' cümlesi bir neden-sonuç değil, bir amaç veya tedbir belirtir. Diğer seçenekler bir eylemin nedenini açıklar.
10. Hangi cümlede bir _tanım_ yapılmamıştır?
- A) Sıfat, isimleri niteleyen veya belirten sözcük türüdür.
- B) Başarı, harcanan emeğin karşılığıdır.
- C) Empati, kendini başkasının yerine koymaktır.
- D) Çalışmak, insanın en temel sorumluluğudur. ✓
A, B ve C seçenekleri 'Sıfat nedir?', 'Başarı nedir?' ve 'Empati nedir?' sorularına cevap veren tanımlardır. D seçeneği ise 'çalışmak' hakkında bir yargı veya görüş belirtir, 'Çalışmak nedir?' sorusunun tam tanımı değildir.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir _varsayım_ söz konusudur?
- A) Bir an için her şeyi unuttuğunu düşünelim. ✓
- B) Her şeyi unutacağını sanmıyorum.
- C) Her şeyi unutmuş gibi davranıyordu.
- D) Her şeyi unuttuğu için çok üzgündü.
'...düşünelim.' ifadesi, o an için öyle olmasa bile bir durumu olmuş gibi kabul etmeyi, yani varsayım yapmayı teklif eder.
12. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir _olasılık_ cümlesi değildir?
- A) Belki biz de onlara katılırız.
- B) Uçak muhtemelen rötar yapacak.
- C) Ankara'ya varmış olabilirler.
- D) Sınav sonuçları yarın açıklanacak. ✓
'...yarın açıklanacak.' cümlesi bir olasılık değil, kesin bir bilgi veya plan aktarmaktadır. Diğer seçenekler ('Belki', 'Muhtemelen', '...olabilirler') kesinlik taşımaz.
13. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir _öneri_ içermektedir?
- A) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltı yaptım.
- B) Bahçedeki çiçekler rengârenkti.
- C) Daha fazla kitap okuyarak kendini geliştirebilirsin. ✓
- D) Bugün hava çok güzel.
'Daha fazla kitap okuyarak kendini geliştirebilirsin.' cümlesi, bir tavsiye veya öneri içermektedir.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözü edilen sanatçının anlatımına (üslubuna) ilişkin bilgi verilmiştir?
- A) Yazar eserinde cimriliği ele almış.
- B) Kitabındaki on bir öyküde cimrilikle ilgili düşüncelerini görüyoruz.
- C) Olaylar İzmir’in şirin bir kasabasında geçiyor.
- D) Hikayelerde şiire has devrik cümlelere sıkça yer verilmiş. ✓
Devrik cümlelerin kullanılması yazarın anlatım tercihiyle ilgilidir ve doğrudan üsluba yönelik bir bilgidir. Diğerleri ise içerik veya mekanla ilgilidir.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir 'tanım' cümlesidir?
- A) Eleştirmen, eseri okurla buluşturan bir köprü gibidir.
- B) Sanat, toplumun aynası olmalıdır.
- C) Şiir, duyguların dizelerle ifade edilmesidir. ✓
- D) İletişim, günümüzün en önemli becerisidir.
Tanım cümlesi, 'Bu nedir?' veya 'Kimdir?' sorularına tam olarak cevap veren, bir varlığın veya kavramın ne olduğunu belirten cümlelerdir. Genellikle '-dır, -dir' ekiyle biter. 'Şiir nedir?' sorusuna 'duyguların dizelerle ifade edilmesidir' cevabı verilebildiği için bu bir tanım cümlesidir.
16. Hangi cümlede bir _çelişki_ bulunmaktadır?
- A) Bugün sınav çok kolaydı ama zordu. ✓
- B) Bu kitabı çok beğendim.
- C) Kitapçıdan birkaç yeni kitap satın aldım.
- D) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltı yaptım.
'Bugün sınav çok kolaydı ama zordu.' cümlesinde, 'kolaydı' ve 'zordu' ifadeleri birbiriyle çelişmektedir. Bu durum bir çelişki oluşturur.
17. Hangi cümlede _çelişkili_ bir durum ifade edilmiştir?
- A) Sınavdan çok korkuyordu ama yine de başarılı oldu.
- B) Hem 'vaktim yok' diyor, hem de saatlerce televizyon izliyor. ✓
- C) Çok zengin olmasına rağmen mutlu değildi.
- D) Hızlı koştu ama otobüsü yakalayamadı.
'Vaktim yok' demek ile 'saatlerce televizyon izlemek' eylemi arasında mantıksal bir tutarsızlık, yani çelişki bulunmaktadır.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'gerçekleşmemiş beklenti' anlamı vardır?
- A) Bizi arayacağını sanmıştım. ✓
- B) Umarım sınavı başarıyla geçersin.
- C) Bu işin böyle olacağı belliydi.
- D) Belki bir gün bizimle gelir.
Gerçekleşmemiş beklenti, geçmişte bir olayın olmasını umut etme, bekleme ancak bu beklentinin boşa çıkması durumudur. 'Sanmıştım' (ama aramadı) ifadesi, beklentinin gerçekleşmediğini gösterir. (İkinci seçenek 'umut', dördüncü seçenek 'olasılık' bildirir).
19. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir _öneri_ cümlesidir?
- A) Bu konuyu bir de uzmana danışsanız iyi olur. ✓
- B) Bu konuyu bir uzmana danışmalısınız.
- C) Bu konuyu bir uzmana danışmış olabilirsiniz.
- D) Bu konuyu bir uzmana danışmak istemiştim.
'...danışsanız iyi olur.' ifadesi, bir zorunluluk (danışmalısınız) değil, bir tavsiye, yani öneri belirtmektedir.
20. (I) Yaşam öyküleri, insanların değişmeyen yeryüzü serüvenlerini en ayrıntılı şekilde anlatan yapıtlardır. (II) Dünyanın neresinde olursa olsun insan aynıdır. (III) Savaşlar, acılar, ayrılıklar karşısında bütün insanların birbirine benzer tepkileri vardır. (IV) Uluslar, inançlar ve coğrafyalar insanın kendine özgü bu yanını değiştiremez. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi tanım cümlesidir?
- A) I. ✓
- B) II.
- C) III.
- D) IV.
I. cümlede yaşam öyküsünün ne olduğu açıklanmış, 'Nedir?' sorusuna cevap verilerek bir tanım yapılmıştır.
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'değerlendirme' yapılmıştır?
- A) Yazar, romanında I. Dünya Savaşı yıllarını konu almış.
- B) Eser, gereksiz betimlemeler yüzünden sıkıcı hale gelmiş. ✓
- C) Şair, bu şiirinde hece ölçüsünü kullanmış.
- D) Kitap, toplam on iki bölümden oluşuyor.
Değerlendirme, bir eser, kişi veya durum hakkında olumlu ya da olumsuz bir yargıda bulunmak, yorum yapmaktır. 'Gereksiz betimlemeler' ve 'sıkıcı hale gelmiş' ifadeleri, esere yönelik olumsuz bir eleştiri, yani bir değerlendirmedir. Diğer seçenekler nesnel (kanıtlanabilir) bilgilerdir.
22. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir _genelleme_ içermez?
- A) İtalyanlar, yemeklerine her zaman tutkuyla yaklaşır.
- B) Yazarlar, genellikle içe kapanık insanlardır.
- C) Bu sabah içtiğim kahve çok acıydı. ✓
- D) Bütün çocuklar dondurmayı sever.
'Bu sabah içtiğim kahve...' cümlesi, tekil ve spesifik bir deneyimi anlatır, bir grup hakkında genelleme yapmaz. Diğer seçenekler ('İtalyanlar', 'Yazarlar', 'Bütün çocuklar') genelleme içerir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hayıflanma' anlamı vardır?
- A) Gençlikte bir dil daha öğrenseydim keşke! ✓
- B) Ona neden gerçeği anlattım ki?
- C) Bana bunu nasıl yaparsın?
- D) Bütün gün boş boş oturdu.
Hayıflanma, geçmişte kaçırılan bir fırsat veya yapılmayan bir iş için duyulan üzüntüdür ('Yapmadığıma üzülüyorum'). Pişmanlık ise yapılan bir işten duyulan üzüntüdür ('Yaptığıma üzülüyorum'). 'Dil öğrenmemek' geçmişte kaçırılmış bir fırsattır ve bunun için üzüntü duyulmaktadır. (İkinci seçenek pişmanlıktır).
24. Hangi cümlede _genelleme_ anlamı vardır?
- A) Erkekler, kadınlara göre daha az konuşur. ✓
- B) Kardeşim benden daha az konuşur.
- C) Bugün toplantıda hiç konuşmadı.
- D) Konuşmayı sevmeyen bir insan.
'Erkekler...' diye başlayan cümle, bir grubu (tüm erkekleri) kapsayacak şekilde genel bir yargıda bulunmaktadır.
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzetme yapılmıştır?
- A) Affetsin diye onu sabaha kadar bekledim.
- B) Bunları kendini affettirmek için mi yapıyorsun?
- C) Annemin gönlünü almak için yemeği ben yapıyorum.
- D) Maşallah bu yaşta turp gibisin. ✓
'Turp gibi' ifadesinde sağlık ve sağlamlık durumu turpa benzetilerek benzetme (teşbih) sanatı gerçekleştirilmiştir.