Ulaşım ve Turizm 5

1. Türkiye'nin Kafkasya ve Orta Asya ticaretine açılan, Gürcistan sınırındaki en işlek karayolu sınır kapısı hangisidir?

• A) Sarp ✓
• B) Kapıkule
• C) Habur
• D) İpsala

Artvin'in Kemalpaşa ilçesinde yer alan Sarp Sınır Kapısı, Gürcistan üzerinden Kafkasya ve Orta Asya pazarlarına bağlanan en stratejik karayolu transit geçiş kapımızdır.

2. İstanbul ve İzmir'in ardından, hat uzunluğu ve yolcu kapasitesiyle Türkiye'nin üçüncü büyük kent içi raylı sistem şebekesine sahip şehri hangisidir?

• A) Bursa
• B) Adana
• C) Ankara ✓
• D) Gaziantep

Ankara, metro hatları (M1, M2, M3, M4) ve Ankaray hafif raylı sistemiyle, Türkiye'nin en gelişmiş ve uzun kent içi raylı ulaşım ağlarından birini barındırır.

3. Mersin'in Tarsus ilçesi mülki sınırlarında yer alan, Çukurova havzasını İç Anadolu platosuna bağlayan en önemli karayolu geçidi hangisidir?

• A) Zigana Geçidi
• B) Sertavul Geçidi
• C) Belen Geçidi
• D) Gülek Boğazı ✓

Gülek Boğazı, Orta Toroslar'ı dik keserek Çukurova lojistiğini İç Anadolu'ya bağlayan ana arterdir. Sertavul Geçidi de iç kısımlara açılır fakat o Mut-Karaman güzergahındadır.

4. Türkiye'nin uluslararası tescilli ilk uzun mesafe yürüyüş rotası olan, Fethiye'den başlayıp Antalya'ya kadar uzanan tarihi yol hangisidir?

• A) Frig Yolu
• B) Aziz Paul Yolu
• C) Karya Yolu
• D) Likya Yolu ✓

Likya Yolu, yaklaşık 540 kilometrelik parkuruyla Türkiye'nin ilk işaretlenmiş uzun mesafe yürüyüş rotasıdır. En uzun trekking rotası ise 820 kilometre ile Karya Yolu'dur.

5. Kütahya, Afyonkarahisar ve Uşak illerinin ortak mülki kullanımına hizmet etmek üzere inşa edilen Türkiye'nin ilk bölgesel havalimanı hangisidir?

• A) Esenboğa Havalimanı
• B) Kardelen Havalimanı
• C) Zafer Havalimanı ✓
• D) Konya Havalimanı

Zafer Havalimanı, Kütahya sınırlarında yer alan, üç ilin hava ulaşım ihtiyacını tek bir merkezde toplamayı amaçlayan Türkiye'nin ilk bölgesel havalimanı projesidir.

6. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan, tarımsal üretimin ve yerleşik kent kültürünün ilk örneklerini barındıran Neolitik yerleşke Çatalhöyük nerededir?

• A) Şanlıurfa
• B) Konya ✓
• C) Çorum
• D) Diyarbakır

Konya'nın Çumra ilçesinde yer alan Çatalhöyük, kerpiç mimarisi, birbirine yapışık evleri ve duvar resimleriyle Neolitik Çağ yerleşim tarihine ışık tutan evrensel bir mirastır.

7. Enlem avantajına bağlı deniz suyu sıcaklığının yüksekliğiyle kıyı turizm sezonunun en erken başlayıp en geç bittiği Ege körfezi hangisidir?

• A) Gökova Körfezi ✓
• B) Edremit Körfezi
• C) Saros Körfezi
• D) Gemlik Körfezi

Güney enlemlerde konumlanan Gökova Körfezi, Güneş ışınlarını daha büyük açıyla aldığı için kuzeydeki Edremit veya Saros körfezlerine göre daha sıcak sulara ve uzun bir plaj sezonuna sahiptir.

8. UNESCO kalıcı listesinde yer alan, anıtsal T biçimli dikilitaşları ve dikili taşlar üzerindeki hayvan rölyefleriyle 'tarihin sıfır noktası' tescilli arkeolojik alan hangisidir?

• A) Göbeklitepe ✓
• B) Çatalhöyük
• C) Alacahöyük
• D) Troya

Şanlıurfa'daki Göbeklitepe, avcı-toplayıcı insanların inşa ettiği dünyadaki bilinen en eski anıtsal kült merkezidir ve inanç arkeolojisinde insanlık tarihinin başlangıç noktası kabul edilir.

9. Tıbbi tedavi, saç ekimi, cerrahi estetik ve klinik altyapı kapasitesiyle uluslararası sağlık turizminde en çok döviz girdisi sağlayan lider kentimiz hangisidir?

• A) Ankara
• B) İzmir
• C) İstanbul ✓
• D) Antalya

İstanbul, akredite hastaneleri, uzman hekim kadroları ve küresel uçuş ağlarının sağladığı ulaşım konforuyla dünya genelinde en çok uluslararası sağlık turisti çeken metropoldür.

10. Köklü mutfak kültürü ve tescilli yerel lezzetleriyle UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na 'Gastronomi' tesciliyle dahil olan ilk ilimiz hangisidir?

• A) Bursa
• B) Adana
• C) Kayseri
• D) Gaziantep ✓

Gaziantep, özgün baharat harmanları, baklavası, kebap çeşitleri ve mutfak sanatı sayesinde Türkiye'nin UNESCO tescilli ilk uluslararası gastronomi kenti ünvanını taşımaktadır.

11. Derin sarp kanyon duvarları arasından akan soğuk karstik sularıyla ünlü, Muğla ve Antalya il sınırını çizen Saklıkent Kanyonu hangi ilçemizdedir?

• A) Kemer
• B) Fethiye ✓
• C) Bodrum
• D) Marmaris

Saklıkent Kanyonu, Muğla'nın Fethiye (Seydikemer) ilçesi ile Antalya'nın Kaş ilçesi sınırında yer alan, ahşap köprülerle yürünebilen sarp ve çok popüler bir doğa turizmi alanıdır.

12. Türkiye'de sıradağların genellikle doğu-batı uzanması karayolu lojistiğini zorlaştırır. Buna göre, yerşekillerinin sadeliği sayesinde aşağıdaki kent çiftlerinin hangisinde karayolu yapım maliyeti en düşüktür?

• A) Konya - Aksaray ✓
• B) Adana - Niğde
• C) Trabzon - Erzurum
• D) Antalya - Burdur

Konya ile Aksaray arası geniş ova ve plato düzlüklerinden oluşur. Güzergah sarp topoğrafik engeller ve dağ sıraları barındırmadığı için karayolu mühendisliğinde en düşük maliyetli hattır.

13. Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demiryolu hattının, Türkiye'nin transit taşımacılık jeopolitiğine sağladığı en büyük lojistik katkı hangisidir?

• A) İç hat yolcu taşımacılığını artırmak
• B) Havalimanı kargo yükünü hafifletmek
• C) Bölgesel deniz turizmini canlandırmak
• D) Asya ile Avrupa'yı kesintisiz demir yolu ile bağlamak ✓

BTK Demiryolu, Hazar Geçişli Orta Koridor hattının ana şebekesidir. Çin'den yüklenen bir konteyner treninin Marmaray'ı kullanarak kesintisiz Avrupa'ya ulaşmasını sağlayan demir bağdır.

14. İstanbul Boğazı güney geçişinde deniz tabanının altından sadece lastik tekerlekli hafif araçların (otomobillerin) kıtalararası transit geçişi için inşa edilen tünel hangisidir?

• A) Marmaray
• B) Yeni Zigana Tüneli
• C) Ovit Tüneli
• D) Avrasya Tüneli ✓

Avrasya Tüneli (İstanbul Boğazı Karayolu Tüp Geçişi), iki katlı yapısıyla sadece hafif taşıtların ve otomobillerin kullanımı için tasarlanmış bir mühendislik yapısıdır. Marmaray ise raylı sistemdir.

15. Beyaz badanalı mimarisi, korunaklı koyları, yat tersaneleri ve eğlence turizmi fonksiyonlarıyla Muğla'nın dünyaca ünlü en büyük turizm ilçesi hangisidir?

• A) Bodrum ✓
• B) Alanya
• C) Çeşme
• D) Kuşadası

Bodrum, Muğla il sınırlarında yer alır. Kendine has lokal imar yapısı, antik Halikarnas kalıntıları ve yat limanlarıyla uluslararası pazar payı en yüksek turizm merkezlerimizdendir.

16. Büyük altyapı projelerinin (Osmangazi Köprüsü, Avrasya Tüneli vb.) 'Yap-İşlet-Devret' modeliyle ihale edilmesindeki birincil kamu amacı hangisidir?

• A) Yabancı mühendis istihdamı
• B) Demiryolu yük taşımacılığı
• C) Akaryakıt tüketimi
• D) Özel sektör finansmanı ile projeleri hızlandırmak ✓

Yap-İşlet-Devret modelinin temel ve birincil kamu amacı; serbest piyasa sermayesini projeye çekerek, devlet bütçesine anlık büyük yükler bindirmeden yüksek maliyetli devasa lojistik ve altyapı projelerini özel sektör marifetiyle hızla tamamlamaktır. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

17. Türkiye'de özellikle transit yük taşımacılığında tır, kamyon gibi tekerlekli araçları doğrudan gemilere yükleyerek kombine lojistik sağlayan ulaşım modeli hangisidir?

• A) Kruvaziyer
• B) Ro-Ro ✓
• C) Metro
• D) YHT

Tekerlekli araçların (TIR, kamyon, treyler) gemilerle deniz aşırı taşınmasını sağlayan sisteme Ro-Ro taşımacılığı denir. Türkiye'de özellikle İstanbul, Çeşme, Samsun ve Mersin limanlarında dış ticareti hızlandırmak adına çok aktiftir.

18. UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi'nde yer alan, Anadolu'daki ilk İslamiyet ibadethanelerinden biri olan cami ve mülki sınır eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

• A) Divriği Ulu Camii - Sivas ✓
• B) Bursa Ulu Camii - Konya
• C) Selimiye Camii - İstanbul
• D) Süleymaniye Camii - Edirne

1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi'ne Türkiye'den dahil edilen ilk mimari şaheserlerden biri Sivas'taki Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası'dır. Selimiye Edirne'dedir, Süleymaniye ise İstanbul'dadır.

19. Korumaya alınan geleneksel sivil Osmanlı mimarisi ahşap konakları, lokum ve demircilik zanaatıyla UNESCO kalıcı listesinde yer alan tarihi ilçemiz hangisidir?

• A) Amasya
• B) Akşehir
• C) Mudanya
• D) Safranbolu ✓

Karabük'ün Safranbolu ilçesi, 18. ve 19. yüzyıl Osmanlı kent dokusunu, cumbalı ahşap konaklarını günümüze kadar kusursuz koruduğu için UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer almaktadır.

20. Yeraltı mağara galerileri, sarkıt-dikit yapıları ve dik dik kanyon yarlarla şekillenen bazı turizm türlerinin gelişiminde, aşağıdaki coğrafi unsurlardan hangisi 'birincil doğrudan' belirleyicidir?

• A) Bölgenin fay hatları şebekesi
• B) Arazinin litolojik (kayaç) yapısı ✓
• C) Yıllık rüzgar hızı ortalaması
• D) Akarsuların havza genişliği

Mağara, dik kanyon ve peri bacası gibi jeomorfolojik şekillerin varlığı doğrudan arazinin litolojik (kayaç) yapısına (karstik kalker veya volkanik tüf gibi erime/aşınma dirençlerine) bağlıdır.

21. Akdeniz bitki florasının maki türlerini barındıran, kanyon kıyıları ve Büyük Menderes deltasıyla çakışan Dilek Yarımadası Milli Parkı hangi ilimizdedir?

• A) Aydın ✓
• B) Muğla
• C) Denizli
• D) Mersin

Dilek Yarımadası - Büyük Menderes Deltası Milli Parkı, Kuşadası sahil hattı çeperinde, Aydın mülki idari sınırları kapsamında yer alan koruma altındaki bir eko-turizm alanıdır.

22. Taşımacılık modlarında hız, yakıt ve tonaj parametreleri kıyaslandığında; birim yük başına taşıma maliyeti (ton/km) en yüksek olan pahalı ulaşım sistemi hangisidir?

• A) Kara yolu
• B) Hava yolu ✓
• C) Demir yolu
• D) Deniz yolu

Hava yolu ulaştırması hız yönüyle açık ara en avantajlı sistemdir; ancak uçakların yüksek jet yakıt maliyetleri ve kargo taşıma kapasitelerinin sınırlılığı nedeniyle ton başına maliyeti en yüksek moddur.

23. Alp orojenezi dağ zincirlerinin sarp engebeliliği ve dikey profil basamaklarının fazlalığı nedeniyle, demiryolu ağlarının en seyrek ve yapım maliyetinin en yüksek olduğu bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• C) Marmara Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi'nin sarp morfolojisi, ray döşeme mühendisliğinde devasa viyadük ve delme tünel yatırımları gerektirdiği için demiryolu ağının en az geliştiği ve maliyetin en uçtuğu yerdir.

24. Uluslararası standartlardaki rıhtımları, dev vinç altyapısı ve Serbest Bölge entegrasyonuyla Türkiye'nin dış ticaretteki en büyük ana konteyner aktarma limanı hangisidir?

• A) Zonguldak Limanı
• B) Sinop Limanı
• C) Mersin Limanı ✓
• D) Trabzon Limanı

Mersin Uluslararası Limanı (MIP), Ortadoğu ve Akdeniz transit ticaret koridorlarının kesişiminde yer alan, elleçleme kapasitesi en yüksek olan devasa ticari deniz kapımızdır.

25. 2023 Turizm Stratejisi belgesinde, kış sporları altyapısını ve kış otelciliğini bölgesel kalkınma amacıyla geliştirmeyi hedefleyen 'Doğu Anadolu Kış Koridoru' kapsamında aşağıdaki illerden hangisi yer almaz?

• A) Erzurum
• B) Bursa ✓
• C) Kars
• D) Erzincan

Bursa Uludağ ülkenin en eski kış merkezidir. Fakat Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bölgesel kalkınma odaklı hazırladığı 'Doğu Anadolu Kış Koridoru' (Erzurum, Kars, Ardahan, Erzincan hattı) planlama sınırları dışındadır.