Karma Test 7

1. Türkiye'nin en fazla ziyaret edilen milli parkı hangisidir?

• A) Göreme Milli Parkı ✓
• B) Uludağ Milli Parkı
• C) Köprülü Kanyon Milli Parkı
• D) Kaz Dağları Milli Parkı

Göreme Milli Parkı, Kapadokya'daki peri bacaları ve tarihi yapılarıyla Türkiye'nin en fazla ziyaret edilen milli parkıdır.

2. Aşağıdakilerden hangisi kır yerleşmelerinin özelliklerinden biri değildir?

• A) Tarım ve hayvancılık ön plandadır
• B) Nüfus 10 binin altındadır
• C) Nüfus artışının temel nedeni dışarıdan alınan göçlerdir ✓
• D) Konut malzemesi çevreden temin edilir

Kır yerleşmeleri dışarıdan göç almaz, aksine genellikle şehirlere göç verir. Nüfus artışı doğal artış (doğum) yoluyla olur.

3. Türkiye'nin en büyük kapalı havzası hangisidir?

• A) Tuz Gölü Havzası
• B) Van Gölü Havzası
• C) Konya Havzası ✓
• D) Acıgöl Havzası

Konya Havzası, Türkiye'nin en büyük kapalı havzasıdır ve İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır. (Tuz Gölü de bu havzanın bir parçasıdır).

4. Karadeniz'deki bitkilerin kök derinlikleri az iken Akdeniz'deki maki türlerinin gelişmiş bir kök sistemi vardır. Bu durumun ortaya çıkması iki bölgenin aşağıda verilen hangi özelliğinin farklı olmasından kaynaklanmaktadır?

• A) Suya erişim ✓
• B) Yamaç eğimi
• C) Toprak derinliği
• D) Bakı

Karadeniz'de nem ve yağış bol olduğu için su yüzeye yakındır; Akdeniz'de ise karstik yapı ve yaz kuraklığı nedeniyle bitkiler suya ulaşmak için köklerini derinlere indirir.

5. Türkiye'de jeotermal enerji (JES) potansiyelinin en yüksek olduğu bölge hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi ✓
• C) Doğu Anadolu Bölgesi
• D) Akdeniz Bölgesi

Ege Bölgesi, fay hatlarının (graben sistemi) yoğunluğu nedeniyle jeotermal potansiyeli en yüksek bölgemizdir (Aydın-Germencik, Denizli-Sarayköy).

6. Karadeniz Bölgesi'nde aşağıdaki kent çiftlerinden hangi ikisi arasında iklim farklılığının daha fazla olduğu söylenebilir?

• A) Rize - Gümüşhane ✓
• B) Trabzon - Zonguldak
• C) Amasya - Tokat
• D) Samsun - Artvin

Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel uzandığı için en büyük iklim farkı doğu-batı yönünde değil, kıyı ile iç kesimler arasında görülür. Rize kıyıda nemli Karadeniz iklimi yaşarken, hemen arkasındaki Gümüşhane dağların güneyinde kalarak karasal iklim yaşar. Samsun ve Artvin birbirine uzak olsalar da ikisi de kıyıda yer aldıkları için iklimleri birbirine çok daha benzerdir.

7. Türkiye'nin toplam kaç coğrafi bölgesi vardır?

• A) 5
• B) 6
• C) 7 ✓
• D) 8

Türkiye, 1941 Coğrafya Kongresi'nde 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır: Marmara, Karadeniz, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu.

8. Aşağıdaki coğrafi bölgelerimizden hangisinde aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerindedir?

• A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• B) Karadeniz Bölgesi
• C) İç Anadolu Bölgesi
• D) Doğu Anadolu Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yüzölçümünün küçük olmasına karşın nüfusunun fazla olması nedeniyle aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerindedir.

9. Kuzey Anadolu Dağlarının kuzeye bakan yamaçlarından boz ve esmer, kireçsiz orman toprakları yani podzoller güneye bakan yamaçlarda kireçli kahverengi orman toprakları bulunur. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

• A) Bitki örtüsü
• B) Eğim özellikleri
• C) Yağış miktarı ✓
• D) Basınç şartları

Kuzey yamaçların daha fazla yağış alması toprağın yıkanmasını sağlayarak kireçsiz (podzol) olmasına, güneyin kurak kalması ise kireçli olmasına neden olur.

10. Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yetişme alanı, özel iklim (bol yağış) isteği nedeniyle yalnızca Doğu Karadeniz kıyıları ile sınırlıdır?

• A) Fındık
• B) Mısır
• C) Çay ✓
• D) Tütün

Çay, yıkanmış toprak ve bol nem isteyen, iklim seçiciliği çok yüksek bir bitkidir. Bu nedenle tarımı sadece Doğu Karadeniz (Rize çevresi) ile sınırlıdır.

11. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki akarsular ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

• A) Rejimleri düzensizdir.
• B) Ulaşıma elverişli değildirler.
• C) Enerji potansiyelleri yüksektir.
• D) Dar ve derin vadilerde akarlar. ✓

Güneydoğu Anadolu Bölgesi genel olarak geniş düzlük ve platolardan oluştuğu için akarsular (Fırat ve Dicle) dar ve derin vadilerde değil, geniş tabanlı vadilerde eğimi azalarak akarlar. Bu nedenle 'Dar ve derin vadilerde akarlar' ifadesi bölge coğrafyası için yanlıştır. (Ek Bilgi: Bölge düzlük olsa da, yaz kuraklığının çok şiddetli olması ve akarsu rejimlerinin düzensizliği nedeniyle bu nehirler üzerinde ulaşım ve taşımacılık yapılamaz. Türkiye'de akarsu ulaşımına en uygun tek örnek Bartın Çayı'nın bir bölümüdür.)

12. I. Sanayi etkinliklerinin dağılımı II. Madenlerin dağılımı III. Tarım alanlarının dağılımı IV. Bitki türlerinin dağılımı Yukarıda verilen durumlardan hangisinin Türkiye'de nüfusun dağılışında daha az etkili olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız IV ✓
• B) I ve II
• C) II ve III
• D) III ve IV

Sanayi, maden ve tarım alanları nüfus dağılışını doğrudan etkilerken, bitki türlerinin dağılımı (doğrudan ekonomik bir faaliyet olmadıkça) nüfuslanma üzerinde en az etkiye sahiptir.

13. I. Elâzığ - Harput Kalesi II. Erzincan - Mama Hatun Türbesi III. Kars - Ani Harabeleri IV. Malatya - Aslantepe Höyüğü V. Erzurum - İshak Paşa Sarayı Yukarıda Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bazı merkezler ve turizm alanları verilmiştir. Buna göre bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

• A) II
• B) III
• C) IV
• D) V ✓

İshak Paşa Sarayı Erzurum'da değil, Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesindedir.

14. Türkiye'nin en fazla narenciye (portakal, limon) üretimi yapılan bölgesi hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) Marmara Bölgesi
• D) Akdeniz Bölgesi ✓

Narenciye (turunçgiller), dona karşı hassas olduğu için kış ılıklığı isteyen tipik bir Akdeniz iklimi ürünüdür ve en fazla Akdeniz Bölgesi'nde üretilir.

15. Kireçtaşlarının erimesiyle oluşan şekillere karstik şekiller denir. Buna göre aşağıda verilen yerlerden hangisinde karstik şekiller daha yaygın görülür?

• A) Silifke Ovası
• B) Elbistan Ovası
• C) Dalaman Ovası
• D) Teke ve Taşeli platoları ✓

Teke ve Taşeli platoları (Batı ve Orta Toroslar), Türkiye'de kireçtaşının (kalkerin) en yaygın olduğu ve karstik şekillerin en çok görüldüğü alanlardır.

16. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğal göl bulunmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yer kabuğunda çanaklaşmanın olmaması ✓
• B) Yıllık yağış miktarının az olması
• C) Buharlaşmanın şiddetli olması
• D) Karstik arazinin fazla yer kaplaması

Bir yerde göl oluşabilmesi için öncelikle suların birikebileceği kapalı bir çukur alana (çanak) ihtiyaç vardır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin yer şekilleri oldukça sade (düzlük ve platolar) olduğu için doğal göl oluşumuna imkân verecek çanaklaşma yoktur. Buharlaşma ancak var olan bir gölün sularını azaltabilir, oluşumun önündeki 'temel' fiziksel engel çanaklaşmanın olmamasıdır.

17. Aydın ile Muğla illerinde araştırma yapan bir bitki bilimci gezdiği alanlarda iğne yapraklı ağaçlardan, çalı türlerinden ve otsu bitkilerden örnekler toplamıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bitki bilimcinin örnek topladığı türlerden birisi olamaz?

• A) Lavanta çiçeği
• B) Defne
• C) Kızılçam
• D) Ladin ✓

Ladin, tıpkı Kızılçam gibi iğne yapraklı bir ağaç türüdür. Ancak Ladin, Doğu Karadeniz'in yüksek, nemli ve serin yerlerinde yetişen endemik özellikler gösteren bir ağaçtır. Araştırmacı Aydın ve Muğla'da (Akdeniz iklimi) iğne yapraklı ağaç olarak Kızılçam örneği toplayabilirken, coğrafi şartlardan dolayı Ladin örneği toplayamaz.

18. Karadeniz Bölgesi'nde dağların kuzeye dönük yamaçları ile güneye dönük yamaçlarında yetiştirilen tarım ürünleri birbirinden farklıdır. Bu durum iki bölümün hangi bakımdan farklı olduğunu kanıtlar?

• A) Yer şekilleri
• B) İklim ✓
• C) Nüfus
• D) Jeolojik özellikler

Kuzey yamaçlar denizel (nemli), güney yamaçlar karasaldır. Yetiştirilen ürünlerin farklılığı doğrudan iklim koşullarının farklılığından kaynaklanır.

19. Türkiye'de kış turizminin en popüler merkezlerinden olan Uludağ hangi ilimizdedir?

• A) Bolu
• B) Erzurum
• C) Bursa ✓
• D) Kayseri

Uludağ, İstanbul'a yakınlığı ve tesisleşmesi nedeniyle Türkiye'nin en popüler kış turizmi merkezidir ve Bursa il sınırları içindedir.

20. Türkiye'nin en büyük demir-çelik fabrikaları (İSDEMİR) hangi ilimizde bulunur?

• A) İzmir
• B) Hatay (İskenderun) ✓
• C) Karabük
• D) Zonguldak (Ereğli)

İskenderun Demir-Çelik (İSDEMİR), Türkiye'nin en büyük demir-çelik fabrikasıdır ve liman özelliği ile hammaddeye yakınlığı (Sivas/Malatya) nedeniyle Hatay'da kurulmuştur.

21. Türkiye'de büyükbaş (mera) hayvancılığı en çok hangi bölgede gelişmiştir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• C) Akdeniz Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi (Erzurum-Kars Platosu), yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırları sayesinde büyükbaş mera hayvancılığı için en elverişli bölgedir.

22. Türkiye'de krom madeninin ilk bulunduğu ve en yoğun çıkarıldığı merkez aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Antalya
• B) Muğla
• C) Elazığ ✓
• D) Eskişehir

Türkiye'de krom yatakları denince akla gelen ilk ve en önemli merkez **Elazığ (Guleman)** dır. (Muğla ve çevresinde de yoğun çıkarım yapılır; Antalya'da ise çıkarılan kromun işlendiği Ferrokrom Tesisleri bulunur.)

23. Türkiye'nin en uzun akarsuyu (sınırları içinde doğup dökülen) hangisidir?

• A) Kızılırmak ✓
• B) Fırat
• C) Dicle
• D) Sakarya

Kızılırmak, 1.355 kilometre uzunluğu ile Türkiye'nin sınırları içinde doğup yine Türkiye sınırları içinden denize dökülen en uzun akarsuyudur.

24. Türkiye'nin en güneydeki ili hangisidir?

• A) Mersin
• B) Antalya
• C) Hatay ✓
• D) Şanlıurfa

Türkiye'nin en güney uç noktası (Beysun Köyü), Hatay ilinin Yayladağı ilçesinde yer almaktadır.

25. Türkiye'de 'tahıl ambarı' olarak bilinen en büyük ova hangisidir?

• A) Çukurova
• B) Konya Ovası ✓
• C) Bafra Ovası
• D) Harran Ovası

Konya Ovası, Türkiye'nin en geniş ovasıdır ve 'tahıl ambarı' olarak bilinir; buğday ve arpa üretiminde liderdir.