Karma Test 11

1. Enerji üretimi amacıyla kurulan baraj projeleri (örneğin Yusufeli Barajı) nedeniyle sular altında kalacağı için tümüyle başka bir yere taşınan ilçemiz hangisidir?

• A) Kartepe
• B) Borçka
• C) Yusufeli ✓
• D) Kağızman

Artvin iline bağlı Yusufeli ilçesi, yapılan Yusufeli Barajı nedeniyle sular altında kalmıştır ve ilçe merkezi tamamen yeni bir yerleşim alanına taşınmıştır.

2. Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde gelişen; tomruk, kereste ve reçine gibi ürünlerin yanı sıra sığla yağı üretimiyle de ekonomiye katkı sağlayan faaliyet hangisidir?

• A) Turizm
• B) Hayvancılık
• C) Madencilik
• D) Ormancılık ✓

Türkiye'nin gür orman varlığına sahip bölgelerinde yürütülen ormancılık faaliyetleri, sanayiye hammadde sağlamasının yanı sıra yan ürünlerle de (sığla yağı vb.) önemli bir gelir kaynağıdır.

3. Türkiye’nin UNESCO tarafından tescillenen ilk ve tek “Biyosfer Rezervi” alanı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Çanakkale - Truva
• B) Artvin - Camili ✓
• C) Nevşehir - Kapadokya
• D) Trabzon - Altındere Vadisi

Artvin'in Borçka ilçesinde bulunan Camili (Macahel) yöresi, barındırdığı endemik türler ve bozulmamış doğasıyla Türkiye'nin ilk biyosfer rezerv alanıdır.

4. Türkiye'nin yer şekilleriyle ilgili verilen; I. Türkiye’nin yükseltisi batıdan doğuya doğru artar. II. Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için ulaşım kolaydır. III. En yüksek ve engebeli yerler Orta Karadeniz'dedir. bilgilerinden hangileri doğrudur?

• A) I ve II ✓
• B) Yalnız I
• C) I ve III
• D) Yalnız II

Türkiye'de yükselti doğuya doğru artar. Ege'de dağlar denize dik uzandığı için kıyı-iç kesim ulaşımı kolaydır. Ancak en engebeli yerler Orta Karadeniz değil, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'dur.

5. Berrak suları ve beyaz kumsalı nedeniyle 'Türkiye'nin Maldivleri' olarak nitelendirilen gölümüz hangisidir?

• A) Manyas
• B) Salda ✓
• C) İznik
• D) Van

Burdur ilinde yer alan Salda Gölü, magnezyum zengini beyaz kumsalları ve turkuaz sularıyla bu unvanı almıştır.

6. Aşağıdaki illerden hangisinin Marmara Denizi'nin kuzey yakasında, yani Trakya Yarımadası'nda toprakları bulunmaktadır?

• A) Yalova
• B) Bilecik
• C) Kocaeli
• D) Çanakkale ✓

Çanakkale ilinin hem Anadolu'da hem de Trakya'da (Gelibolu Yarımadası) toprakları bulunur. Diğer seçenekler tamamen Anadolu yakasındadır.

7. Ergene Havzası, Bursa Yöresi ve Muş Ovası gibi eski göl tabanlarında görülen, kil oranı yüksek olduğu için kuruyunca çatlayan ve 'dönen toprak' (taş doğuran) olarak bilinen toprak tipi hangisidir?

• A) Rendzina
• B) Vertisol ✓
• C) Regosol
• D) Halomorfik

Vertisoller (dönen topraklar), killerin şişip büzülmesiyle toprağın alt katmanlarındaki malzemeyi yüzeye çıkarması nedeniyle bu ismi almıştır ve Türkiye'de Trakya'da yaygındır.

8. Kaçkar ve Mescit dağlarından doğup Yusufeli çevresinden geçerek Gürcistan üzerinden Karadeniz'e dökülen, Türkiye'nin en hızlı akan ve raftinge uygun akarsuyu hangisidir?

• A) Çoruh ✓
• B) Bartın
• C) Harşit
• D) Melet

Çoruh Nehri, Doğu Karadeniz'den doğup sınır dışına dökülen, debisi oldukça yüksek ve rafting sporu için dünyaca ünlü bir akarsuyumuzdur.

9. Türkiye'deki volkanik dağlar arasında yer alan ve son aktivitesini yaklaşık 1441 yılında (Osmanlı döneminde) gerçekleştiren dağ hangisidir?

• A) Ağrı
• B) Tendürek
• C) Nemrut Dağı ✓
• D) Süphan

Bitlis'te yer alan Nemrut Dağı (Nemrut Volkanı), 1441 yılında lav püskürttüğü kaydedilen, Türkiye'nin en genç volkanik faaliyet gösteren dağlarından biridir.

10. - Turizm geliri en yüksektir. - Enerji tüketimi en fazladır. - Okullaşma oranı en yüksektir. - İş bölümü ve iş kolu fazladır. Yukarıda verilen özelliklerin tümüne sahip olan bölge hangisidir?

• A) Akdeniz
• B) Ege
• C) Marmara ✓
• D) İç Anadolu

Marmara Bölgesi; sanayi, ticaret ve turizm (özellikle İstanbul) faaliyetlerinin yoğunluğu nedeniyle enerji tüketimi, gelir ve eğitim seviyesinde Türkiye'de ilk sırada yer alır.

11. Fiziki haritalara bakıldığında Konya Ovası Sarı, Yüksekova Kahverengi, Bafra Ovası ise Yeşil renkle gösterilmektedir. Ova olarak nitelendirilmesine rağmen fiziki haritalardaki renklendirmenin farklı olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Eğim
• B) Bitki örtüsü
• C) İklim Özellikleri
• D) Yükselti ✓

Fiziki haritalardaki renkler bitki örtüsünü değil, sadece deniz seviyesinden yüksekliği (yükseltiyi) gösterir.

12. Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de ve orta kuşakta yer alan bir ülkedir. Buna göre aşağıdaki tarihlerin hangisinde Türkiye'de yaşanan gündüz süresi diğerlerine göre daha uzundur?

• A) 23 Haziran ✓
• B) 21 Aralık
• C) 21 Mart
• D) 19 Mayıs

Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için 21 Haziran (veya en yakın tarih olan 23 Haziran) tarihinde en uzun gündüz süresini yaşar.

13. Ülkemizde görülen dağ oluşumu kıvrımlı, kırıklı ve volkanik olmak üzere üç farklı şekilde meydana gelmiştir. Buna göre aşağıda verilen dağlardan hangisi oluşum yönüyle diğerlerinden farklıdır (kırıklı yapıdadır)?

• A) Amanos ✓
• B) Bolkar
• C) Ilgaz
• D) Kaçkar

Bolkar, Kaçkar ve Ilgaz dağları kıvrımlı dağlar iken; Amanos (Nur) Dağları Akdeniz'de bulunan kırıklı (horst) bir dağdır.

14. Türkiye’nin nüfus yapısı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır (gerçeği yansıtmaz)?

• A) Kent nüfusu kırsal nüfustan çok daha fazladır.
• B) Nüfusun ikiye katlanma süresi giderek kısalmaktadır. ✓
• C) Doğum oranları geçmiş yıllara göre azalmıştır.
• D) Türkiye nüfusu hızla yaşlanma eğilimindedir.

Nüfus artış hızı düştüğü için bir ülkenin nüfusunun ikiye katlanma süresi kısalmaz, aksine uzar. Türkiye'de de bu süre uzamaktadır.

15. Türkiye’nin ilan edilen 'ilk milli parkı' aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yozgat Çamlığı ✓
• B) Munzur Vadisi
• C) Uludağ
• D) Karatepe-Aslantaş

Yozgat Çamlığı, 1958 yılında Türkiye'nin ilk milli parkı olarak ilan edilmiştir.

16. Türkiye'nin tarihte en eski dönemden beri değişmeden gelen (Kasr-ı Şirin Antlaşması ile belirlenen) sınırı hangi ülke iledir?

• A) Suriye
• B) Bulgaristan
• C) Irak
• D) İran ✓

İran sınırı, 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile ana hatları belirlenmiş ve o günden bugüne en az değişen sınırımız olmuştur.

17. Aşağıdaki şehirlerin doğal özellikleri göz önüne alındığında, hangisinin jeotermal (sıcak su) enerji kaynağı potansiyelinin daha yüksek olduğu söylenebilir?

• A) Mardin
• B) Afyonkarahisar ✓
• C) Konya
• D) Antalya

Afyonkarahisar, aktif fay hatları üzerinde yer alması nedeniyle jeotermal kaynaklar ve termal turizm açısından Türkiye'deki en zengin illerden biridir.

18. Uluslararası örgütler ve amaçları eşleştirildiğinde, hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) AB - Avrupa'da ekonomik ve siyasi birliği sağlamak
• B) NAFTA - Dünya genelinde serbest ticareti zorunlu kılmak ✓
• C) IMF - Finansal istikrarı sağlamak
• D) BM - Dünya barışını korumak

NAFTA, sadece Kuzey Amerika ülkeleri (ABD, Kanada, Meksika) arasındaki ticareti kapsayan bölgesel bir antlaşmadır; dünya genelini kapsamaz.

19. Türkiye’nin coğrafi özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki toprak türlerinden hangisinin görülmesi mümkün değildir?

• A) Çernozyom
• B) Terra Rosa
• C) Permofrost ✓
• D) Podzol

Permofrost topraklar kutup altı bölgelerde görülen donmuş topraklardır. Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle bu toprak tipine rastlanmaz.

20. Türkiye'nin ilk petrol kuyusu ve petrolün ilk kez çıkarıldığı merkez aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sakarya
• B) Adıyaman
• C) Batman ✓
• D) Kırklareli

Türkiye'de petrol ilk kez 1940 yılında Batman ilindeki Raman Dağı (Raman-1 kuyusu) üzerinde bulunmuş ve üretime geçilmiştir.

21. Aşağıda verilen akarsulardan hangisi kaynağını yurt dışından alıp ülkemiz sınırları içerisinde denize dökülür?

• A) Çoruh
• B) Fırat
• C) Dicle
• D) Meriç ✓

Meriç nehri kaynağını Bulgaristan'dan alır ve Türkiye-Yunanistan sınırını çizerek Ege Denizi'ne dökülür. Diğerleri kaynağını Türkiye'den alır.

22. Aşağıda verilen göllerden hangisinin oluşumu diğerlerine göre farklı şekilde meydana gelmiştir?

• A) Mogan
• B) Eymir
• C) Van Gölü ✓
• D) Bafa

Van Gölü karma yapılı bir göldür (Tektonik + Volkanik set). Mogan, Eymir ve Bafa (Çamiçi) gölleri ise alüvyal set gölleridir.

23. Türkiye’de görülen rüzgarlar göz önünde bulundurulduğunda aşağıda verilenlerden hangisinin karakteri (sıcaklık etkisi) diğerlerine göre farklıdır?

• A) Keşişleme ✓
• B) Yıldız
• C) Poyraz
• D) Karayel

Poyraz, Yıldız ve Karayel kuzey sektörlü rüzgarlar olup sıcaklığı düşürürler. Keşişleme (Samyeli) ise güney sektörlü bir rüzgar olup sıcaklığı artırır.

24. Aşağıda verilen platolardan hangisinin oluşumunda volkanik faaliyetler (lav örtüsü) etkili olmuştur?

• A) Ardahan ✓
• B) Haymana
• C) Cihanbeyli
• D) Taşeli

Erzurum-Kars ve Ardahan platoları lav örtüsü platoları (volkanik) iken; Haymana ve Cihanbeyli tabaka düzlüğü, Taşeli ise karstik aşınım platosudur.

25. Türkiye'nin dış ticaretinde önemli yer tutan aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisi ihraç (satılan) ürünleri arasında yer almaz (genellikle ithal edilir)?

• A) Zeytin
• B) İncir
• C) Kayısı
• D) Pirinç ✓

Türkiye kayısı, incir ve zeytinde dünya lideri/ihracatçısıyken; pirinç üretimimiz ihtiyacı karşılamadığı için ithal edilmektedir.