Karma Test 1

1. Türkiye'nin en büyük ve en aktif fay hattı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Doğu Anadolu Fay Hattı
• B) Kuzey Anadolu Fay Hattı ✓
• C) Batı Anadolu Fay Hattı
• D) Ege Fay Hattı

Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Türkiye'nin en büyük, en uzun ve sismik olarak en aktif fay hatlarından biridir.

2. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yürütülen ekonomik faaliyetler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?

• A) Metalürji sanayi
• B) Balıkçılık ✓
• C) Küçükbaş hayvancılık
• D) Ticaret

Bölgenin denize kıyısı yoktur ve doğal göl bakımından çok fakirdir. Baraj göllerinde kültür balıkçılığı yapılsa da 'balıkçılık' bölgenin ana ekonomik faaliyetleri arasında yer almaz.

3. Yüzölçümü ve yerleşke alanı bakımından Türkiye'nin tek parça halindeki en büyük Organize Sanayi Bölgesi (OSB) hangi ilimizde bulunmaktadır?

• A) Konya
• B) Gaziantep ✓
• C) Bursa
• D) İstanbul

• Cevap: Gaziantep OSB, yaklaşık 43 milyon metrekarelik devasa alanıyla Türkiye'nin fiziki olarak en büyük organize sanayi bölgesidir. • Ayrım: Ekonomik hacim veya firma sayısı sorulsaydı cevap İstanbul veya Kocaeli olabilirdi; ancak alan büyüklüğünde lider Gaziantep'tir.

4. Dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsü olan 1915 Çanakkale Köprüsü, hangi boğaz üzerinde yer alarak Ege Denizi ile Marmara Denizi'ni birbirine bağlar?

• A) İstanbul Boğazı
• B) Çanakkale Boğazı ✓
• C) Cebelitarık Boğazı
• D) Babülmendep Boğazı

1915 Çanakkale Köprüsü, Çanakkale Boğazı üzerinde yer alır, Ege Denizi ile Marmara Denizi'ni birbirine bağlar ve Asya ile Avrupa kıtalarını karayoluyla birleştirir.

5. Türkiye'nin ilk yüksek hızlı tren hattı hangi şehirler arasında açılmıştır?

• A) Ankara-İstanbul
• B) Ankara-Konya
• C) Ankara-Eskişehir ✓
• D) İstanbul-Eskişehir

Türkiye'nin ilk yüksek hızlı tren hattı Ankara ile Eskişehir arasında 2009 yılında hizmete açılmıştır.

6. I. Ephesos II. Ani Harabeleri III. Aslantepe Höyüğü IV. Karaca Mağarası V. Seyfe Gölü Yukarıda verilen turizm alanlarından hangisinin Ege Bölgesi'nde yer aldığı söylenebilir?

• A) I ✓
• B) II
• C) III
• D) IV

Ephesos (Efes Antik Kenti) İzmir-Selçuk'ta yer alır.

7. Türkiye'nin alan bakımından en büyük organize sanayi bölgesi (OSB) hangi şehrimizde yer alır?

• A) İstanbul
• B) Gaziantep ✓
• C) Bursa
• D) Kocaeli

Alan büyüklüğü bakımından Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgesi Gaziantep OSB'dir. (Önemli Not: Bursa seçeneği çok güçlü bir çeldiricidir. Bursa OSB, Türkiye'nin 'en büyük' değil, 1961 yılında kurulan 'ilk' organize sanayi bölgesidir.)

8. Türkiye'nin en uzun (sınırları içinde doğup dökülen) akarsuyu hangisidir?

• A) Fırat
• B) Dicle
• C) Kızılırmak ✓
• D) Sakarya

Kızılırmak, Sivas'tan doğup İç Anadolu'da geniş bir yay çizdikten sonra Karadeniz'e dökülen, tamamı ülke sınırları içinde olan en uzun akarsuyumuzdur.

9. Türkiye'nin en büyük doğal gaz rezervi hangi bölgede keşfedilmiştir?

• A) Karadeniz ✓
• B) Trakya
• C) Akdeniz
• D) Doğu Anadolu

Karadeniz açıklarında (Sakarya Gaz Sahası) keşfedilen doğal gaz rezervi, Türkiye'nin enerji politikaları açısından büyük bir öneme sahiptir.

10. Türkiye'de tarımsal üretimin (çeşitlilik ve ekonomik değer) en fazla yapıldığı bölge hangisidir?

• A) İç Anadolu Bölgesi
• B) Karadeniz Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• D) Ege Bölgesi ✓

Ege Bölgesi, iklimi ve verimli toprakları sayesinde (zeytin, üzüm, incir, pamuk vb.) Türkiye'de tarımsal üretimin en fazla yapıldığı bölgelerden biridir.

11. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin; I. Yer şekilleri (sadeliği), II. Bitki örtüsü (bozkır), III. Nüfus yoğunluğu gibi özelliklerden hangisi bakımından daha fazla benzerlik gösterdikleri söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) I ve II ✓
• D) I ve III

Her iki bölgenin de yer şekilleri genellikle sade (düzlük/plato) ve doğal bitki örtüsü bozkırdır (step).

12. I. Elektrik üretimi II. Hayvancılık III. Sanayi IV. Turizm V. Maden çıkarımı Türkiye ekonomisinde sektörel dağılım, ihracat ve döviz girdisi oranları göz önüne alındığında, yukarıdaki ekonomik etkinliklerden hangilerinin millî gelire (GSMH) katkısı diğerlerinden daha fazladır?

• A) I ve V
• B) II ve III
• C) II ve V
• D) III ve IV ✓

Türkiye'nin gayrisafi millî hasılası (GSMH) ve ihracat gelirleri içinde en büyük pay sanayi sektörüne aittir. Turizm ise 'bacasız sanayi' olarak adlandırılır ve dış ticaret açığını kapatan en önemli döviz kaynağımızdır. Maden çıkarımı (V) veya tarım (II) gibi sektörlerin de ekonomiye hayati katkıları vardır ancak sanayi ve turizm oransal (maddi getiri) olarak en büyük paya sahiptir.

13. Aşağıda verilen alanlardan hangisinin nüfus yoğunluğu diğerlerinden daha fazla olduğu söylenebilir?

• A) Doğu Karadeniz kıyısı ✓
• B) Menteşe yöresi
• C) Taşeli platosu
• D) Biga yarımadası

Doğu Karadeniz kıyı şeridi (Trabzon-Rize hattı), tarım, balıkçılık ve ticaret imkanları ile dar kıyı şeridine sıkışmış yoğun bir nüfusa sahiptir. Diğer şıklar (Menteşe, Taşeli, Biga) seyrek nüfusludur.

14. Marmara Bölgesi ülkemizde enerji tüketiminin en fazla olduğu yerdir. Bu durum aşağıdakilerin hangisiyle açıklanabilir?

• A) Yüz ölçümü bakımından küçük olması
• B) Yer şekillerinin sade olması
• C) Endüstrinin gelişmiş olması ✓
• D) İklim çeşitliliğinin fazla olması

Enerji tüketiminin fazla olması, gelişmiş endüstri ve sanayi kuruluşlarına bağlıdır.

15. Akdeniz İkliminde yazların kurak geçmesinden dolayı akarsuların taşıdığı su miktarı bu dönemde belirgin şekilde azalır. Ancak bölgede yer alan Manavgat çayı yaz mevsiminde de bol miktarda su taşır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

• A) Akarsuların yatak eğiminin az olmasıyla
• B) Daha çok karstik kaynaklarla beslenmesiyle ✓
• C) Sulamada kullanılmamasıyla
• D) Kaynaklarını dağlık alanlardan almasıyla

Manavgat Çayı yeraltındaki büyük karstik kaynaklarla (voklüz) beslendiği için yağışsız dönemlerde bile debisi fazla düşmez.

16. Türkiye'nin kıyı illerinden bazılarının birden fazla denize kıyısı bulunmaktadır. Aşağıdaki illerden hangisinin bu özelliğe sahip olduğu söylenemez?

• A) Balıkesir
• B) İstanbul
• C) Çanakkale
• D) Sakarya ✓

Sakarya ilinin sadece Karadeniz'e kıyısı vardır. İstanbul (Karadeniz-Marmara), Çanakkale ve Balıkesir'in (Ege-Marmara) iki denize kıyısı bulunur.

17. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nüfus özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

• A) Tarımsal nüfus yoğunluğu düşüktür.
• B) Nüfus bölgede yağışın fazla olduğu yerlerde toplanmıştır.
• C) Nüfusun yaş ortalaması yüksektir. ✓
• D) Doğum oranları Türkiye ortalamasının üzerindedir.

Güneydoğu Anadolu, doğum oranlarının yüksek olduğu bir bölgedir, bu nedenle nüfusun yaş ortalaması düşüktür (genç nüfus fazladır). D seçeneğindeki ifade doğrudur, bölgede doğum oranları ülke ortalamasının üstündedir.

18. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte sulama imkânlarının gelişmesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin ekim alanında artışa neden olmamıştır?

• A) Buğday ✓
• B) Mısır
• C) Sebze
• D) Pamuk

Pamuk, büyüme ve gelişme döneminde bol su isteyen bir sanayi bitkisidir ve GAP ile birlikte bölgedeki ekim alanı en çok artan ürünlerin başında gelir. Mısır ve sebze de sulama ile ekimi yaygınlaşan ürünlerdir. Ancak buğday, doğal yağışlarla yetişebilen bir 'kuru tarım' ürünüdür. Sulama imkânı artınca çiftçiler buğday yerine ekonomik getirisi daha yüksek olan sulu tarım ürünlerine (pamuk, mısır vb.) yöneldiği için bölgede buğdayın ekim alanı artmamış, aksine daralmıştır.

19. Aşağıda Ege Bölgesi'nde yer alan akarsuların sahip oldukları bazı özellikler verilmiştir. 'Enerji potansiyelleri düşüktür', 'Rejimleri düzensizdir', 'Doğu-batı yönlü akarlar', 'Menderes çizerler'. Bu özelliklerden hangisinin gerçekleşme nedeni diğerlerinden farklıdır?

• A) Enerji potansiyelleri düşüktür
• B) Rejimleri düzensizdir ✓
• C) Doğu-batı yönlü akış gösterirler
• D) Menderesler çizerek akış gösterirler

Rejimlerinin düzensiz olması 'iklim' (yağış rejimi) ile ilgilidir. Diğer özellikler ise 'yer şekilleri' (eğim, graben yapısı) ile ilgilidir.

20. Akdeniz Bölgesi, Antalya ve Adana olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Bu bölümlerin birbirinden ayrılmasında; I. Beşerî ve ekonomik özellikler II. Yer şekilleri III. İklim özellikleri yukarıda verilenlerden hangilerinin ayırt edici bir kriter olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) I ve II ✓
• D) I, II ve III

Akdeniz Bölgesi'nin ikiye ayrılmasında yer şekilleri ve beşerî/ekonomik özellikler temel kriterlerdir. Antalya Bölümü oldukça dağlık ve engebeli olup daha çok turizm odaklıyken; Adana Bölümü geniş düzlüklere (Çukurova) sahiptir ve tarım-sanayi odaklıdır. Her iki bölümde de tipik Akdeniz iklimi görüldüğü için 'iklim özellikleri' bu ayrımda ayırt edici bir unsur değildir.

21. Türkiye'nin en büyük ikinci gölü olan ve yazın büyük kısmı kuruyan göl hangisidir?

• A) Tuz Gölü ✓
• B) Beyşehir Gölü
• C) Eğirdir Gölü
• D) İznik Gölü

İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tuz Gölü, Türkiye'nin ikinci büyük gölüdür. Çok sığ olması ve yaz kuraklığı nedeniyle alanı yazın ciddi oranda küçülür.

22. Türkiye'de akarsular birden fazla yan kolun birleşmesiyle oluşmaktadır. Aşağıdaki akarsulardan hangisi ona ait olmayan bir yan kol ile eşleştirilmiştir?

• A) Meriç Nehri - Ergene Nehri
• B) Yeşilırmak - Kelkit Çayı
• C) Fırat Nehri - Karasu Nehri
• D) Kızılırmak - Porsuk Çayı ✓

Porsuk Çayı, Sakarya Nehri'nin koludur; Kızılırmak'ın kollarından biri değildir.

23. Türkiye'nin en fazla nüfus yoğunluğuna sahip bölgesi hangisidir?

• A) Marmara Bölgesi ✓
• B) Ege Bölgesi
• C) Akdeniz Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi

Marmara Bölgesi, özellikle İstanbul'un nüfus yoğunluğu nedeniyle Türkiye'nin en kalabalık bölgesidir.

24. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde şiddetli depremlerin yaşanmaması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

• A) Erozyonun
• B) Bitki örtüsünün
• C) Eski kara kütlesi olması ✓
• D) Yükseltinin

Güneydoğu Anadolu (Mardin Masifi gibi) jeolojik olarak eski ve oturmuş (masif) arazilerden oluştuğu için deprem riski azdır. Fayatları genç arazilerde görülür.

25. Alüminyumun hammaddesi olan boksit madenini işleyen tesisler hangi ilimizdedir?

• A) Zonguldak
• B) Hatay
• C) Konya ✓
• D) Elazığ

Seydişehir Alüminyum Tesisleri, alüminyumun hammaddesi olan boksit madenini işlemek üzere (hammaddeye yakınlık) Konya'da kurulmuştur.