Yürütme 5

1. 1982 Anayasası uyarınca, aşağıdaki alanlardan veya kurumlardan hangisinin yapısı ve işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle değil, sadece 'kanunla' düzenlenebilir?

• A) Bağımsız mahkemelerin kuruluşu, görev yetkileri ve yargılama usulleri ✓
• B) Devlet Denetleme Kurulu üyelerinin özlük hakları ve çalışma esasları
• C) Üst düzey kamu yöneticilerinin göreve getirilme kriterleri
• D) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısı ve görevleri
• E) Bakanlıkların kurulması, kapatılması, görev ve yetki sınırları

Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. Diğer seçeneklerdeki konular Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.

2. Savaş hali ilan edildiğinde, ordunun sevk ve idaresinde Başkomutanlık yetkilerini Cumhurbaşkanı adına fiilen kim icra eder?

• A) Milli Savunma Bakanlığı
• B) Genelkurmay Başkanı ✓
• C) Cumhurbaşkanı re'sen kendisi
• D) TBMM Başkanlığı makamı
• E) Cumhurbaşkanı yardımcıları

Savaşta Başkomutanlık görevleri Cumhurbaşkanı adına Genelkurmay Başkanı tarafından yerine getirilir.

3. Olağanüstü hâlle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Olağanüstü hâlde Cumhurbaşkanı kanun hükmünde Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir.
• B) Olağanüstü hâlde vatandaşlara ek mali yükümlülükler getirilebilir.
• C) Olağanüstü hâl kararı TBMM'nin onayına sunulur.
• D) Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dört ay içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanır. ✓
• E) Olağanüstü hâl kararı verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır.

Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dört değil üç ay içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanır.

4. İçeriğinde veya yürürlük maddesinde özel bir tarih gösterilmemiş olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile cumhurbaşkanı yönetmelikleri ne zaman yürürlüğe girmiş sayılır?

• A) Yayımlandıkları günü takip eden ilk gün
• B) Yayımlandıkları tarihten 15 gün sonra
• C) Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün ✓
• D) Yayımlandıkları tarihten 60 gün sonra
• E) Yayımlandıkları tarihten 45 gün sonra

İleri bir yürürlük tarihi belirtilmemişse Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikler Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

5. Devlet Denetleme Kurulu (DDK), kurumsal hiyerarşi ve teşkilat yapısı olarak hangi makama bağlı kurulmuştur?

• A) TSK Genelkurmay Başkanlığına
• B) Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) yönetimine
• C) TBMM Başkanlığı divanına
• D) İçişleri Bakanlığı müsteşarlığına
• E) Cumhurbaşkanlığı makamına ✓

Devlet Denetleme Kurulu Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapar.

6. 1982 Anayasası uyarınca, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın kendi kararı ile doğrudan gerçekleştirebileceği görev veya yetkilerden biri değildir?

• A) Meclisin manevi şahsiyetindeki Başkomutanlığı temsil etmek
• B) Zorunlu durumlarda ordunun fiilen kullanılmasına karar vermek
• C) Gerek görüldüğünde olağanüstü hal (OHAL) süresini uzatmak ✓
• D) Türk Silahlı Kuvvetlerini yurt savunmasına hazır hale getirmek
• E) Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarına başkanlık etmek

Olağanüstü hâlin süresini uzatma yetkisi Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM'ye aittir.

7. Kabine bakanlarının atanmaları, sorumlulukları ve milletvekilliği sıfatları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Bakanlar, milletvekili seçilebilme şartlarını taşıyan adaylar arasından seçilip atanırlar.
• B) Bakanlar, görevleri dışındaki adli suçlamalarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.
• C) Bakanlar, yürüttükleri tüm idari eylemlerden ötürü doğrudan cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.
• D) Bakanlıkların kurulması, kaldırılması ve görev tanımları kararname ile belirlenir.
• E) Milletvekili olan bir kişi bakan olarak atanırsa, vekilliği ancak Meclis kararı alınarak düşürülür. ✓

Bir milletvekili bakan olarak atanırsa milletvekilliği TBMM kararına gerek kalmadan kendiliğinden sona erer.

8. Anayasa'daki düzenleme alanları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılması anayasal olarak yasaktır?

• A) Piyasaya sürülecek para miktarını ve para basılmasını kararlaştırmak ✓
• B) İdari yapıda yeni bir kamu tüzel kişiliği oluşturmak
• C) Hükümet bünyesinde yeni bir bakanlık kurmak veya kaldırmak
• D) Üst düzey yöneticilerin göreve atanma kriterlerini belirlemek
• E) MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısını düzenlemek

Para basılmasına karar verme yetkisi TBMM'ye aittir ve kanunla kullanılır. Bu konu Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.

9. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin zamanında tamamlanamaması durumunda, yeni cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar bu görevi fiilen kim yürütmeye devam eder?

• A) Kabinedeki Dışişleri Bakanı
• B) Kabinedeki İçişleri Bakanı
• C) Yasama organının başı olan TBMM Başkanı
• D) Mevcut cumhurbaşkanı birinci yardımcısı
• E) Görev süresi sona eren mevcut Cumhurbaşkanı ✓

Cumhurbaşkanı seçimi tamamlanamazsa yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

10. Yüce Divanda yargılanan Cumhurbaşkanı hakkındaki yargılama en fazla kaç ay içinde kesin olarak tamamlanmalıdır?

• A) 6 ay ✓
• B) 4 ay
• C) 3 ay
• D) 2 ay
• E) 5 ay

Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır; gerekirse bir defaya mahsus üç aylık ek süre verilir. Toplam azami süre altı aydır.

11. 2017 anayasa değişiklikleri sonrasında, milli savunma yönetimi, sorumluluklar ve atama usulleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) TSK'nın yurt savunmasına hazır hale getirilmesinden meclise karşı cumhurbaşkanı sorumludur.
• B) Genelkurmay Başkanı doğrudan yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
• C) Milli Güvenlik Kurulu bünyesindeki askeri ve sivil üyelerin çoğunu cumhurbaşkanı atar.
• D) Milli güvenliğin meclise karşı korunmasından ve temsilinden Genelkurmay Başkanı sorumludur. ✓
• E) Milli Güvenlik Kurulu, milli güvenliğe ilişkin tavsiye niteliğinde kararlar alır.

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı Genelkurmay Başkanı değil, Cumhurbaşkanı sorumludur.

12. Olağanüstü hal (OHAL) uygulamasında, ilan yetkisi ve ilk ilandaki azami süre sınırı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• A) En fazla 4 ay süreyle - Meclis genel kurulu kararı ile
• B) En fazla 6 ay süreyle - Cumhurbaşkanı tarafından ✓
• C) En fazla 6 ay süreyle - Milli Savunma Bakanı tarafından
• D) En fazla 6 ay süreyle - Meclis genel kurulu kararı ile
• E) En fazla 4 ay süreyle - Cumhurbaşkanı tarafından

Olağanüstü hâl, Cumhurbaşkanı tarafından en fazla altı aylık süre için ilan edilebilir.

13. Cumhurbaşkanlığı makamındaki vekalet ve yetki devri esasları dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisinde cumhurbaşkanına vekalet edilmesi söz konusu olmaz?

• A) Cumhurbaşkanının görevini yapmasını engelleyen ağır hastalık hali
• B) Cumhurbaşkanının görevi başındayken vefat etmesi
• C) Cumhurbaşkanının ülke sınırları içinde il dışı seyahate çıkması ✓
• D) Cumhurbaşkanının yabancı ülkelere resmi seyahate çıkması
• E) Cumhurbaşkanının görevinden kendi isteğiyle istifa etmesi

Cumhurbaşkanının yurt içi seyahati görevinden geçici ayrılma sayılmaz ve bu durumda vekâlet söz konusu olmaz.

14. Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluş değildir?

• A) Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
• B) Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı
• C) Devlet Denetleme Kurulu
• D) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ✓
• E) Diyanet İşleri Başkanlığı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Cumhurbaşkanlığına bağlı kuruluşlar arasında yer almaz.

15. İdari ve askeri teşkilatlanma uyarınca, Genelkurmay Başkanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları doğrudan hangi bakanlığa bağlıdır?

• A) Savunma Sanayii Başkanlığı idaresine
• B) Milli Savunma Bakanlığına ✓
• C) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
• D) İçişleri Bakanlığı teşkilatına
• E) Doğrudan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine

Genelkurmay Başkanlığı ile kuvvet komutanlıkları Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır.