Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi ve Sonrası 4

1. 1921'de İstiklal Marşı için yarışma tertip eden resmî makam aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Genelkurmay Başkanlığı
• B) Maarif Vekaleti ✓
• C) Türk Ocakları
• D) TBMM Başkanlığı

İstiklal Marşı yarışmasını dönemin Milli Eğitim Bakanlığı olan Maarif Vekaleti (dönemin bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver) düzenlemiştir. Maarif Kongresi ise marşın kabulünden (12 Mart) aylar sonra, Temmuz 1921'de toplanan eğitim şurasıdır; bir kurum değil, toplantıdır.

2. Mudanya Mütarekesi görüşmelerine doğrudan temsilci göndermeyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İtalya
• B) Fransa
• C) Yunanistan ✓
• D) İngiltere

Yunanistan Mudanya Konferansı'na delege göndermemiş, İngiltere tarafından temsil edilmiştir.

3. Mustafa Kemal Paşa'nın _Tekalif-i Milliye Emirleri_'ni yayımlarken dayandığı yetki aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cumhurbaşkanlığı
• B) Başkomutanlık ✓
• C) Meclis Başkanlığı
• D) Ordu Müfettişliği

Mustafa Kemal, TBMM'den aldığı 'Başkomutanlık' yetkisiyle, Meclis'in 'yasama' yetkisini kullanarak bu emirleri çıkarmıştır.

4. Lord Curzon'un İsmet İnönü'ye hitaben söylediği "Her şeyi reddediyorsunuz. Ancak ülkeniz haraptır. Yarın paraya ihtiyacınız olduğunda, İngiltere'den başka para bulabileceğiniz ülke yoktur." sözleri hangi tarihi konferansta sarf edilmiştir?

• A) Londra
• B) Yalta
• C) Mudanya
• D) Lozan ✓

Bu sözler Lozan Barış Konferansı sırasında İsmet Paşa'nın tavizsiz tutumu üzerine söylenmiştir.

5. Mustafa Kemal'in 29 Ocak 1920'de "Köprülü Hamdi Bey'in fedakârane ve cesurane hareketle elde ettiği imrenilecek başarı..." ifadeleriyle tebrik telgrafı çekmesine konu olan tarihî hadise aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Aydın'ın düşman işgalinden kurtulması
• B) Akbaş Baskını'nın yapılması ✓
• C) Batı Cephesi'nin oluşturulması
• D) I.İnönü Muharebesi'nin başlaması

Köprülü Hamdi Bey'in Gelibolu'daki Fransız mühimmat deposunu basarak silahları Anadolu'ya kaçırması olayı 'Akbaş Baskını'dır.

6. Birinci TBMM'nin toplanma yeri olarak _Ankara_'nın seçilmesindeki en temel _stratejik_ gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Nüfusunun kalabalık olması
• B) İşgal edilmemiş, güvenli ve cephelere yakın olması ✓
• C) Padişahın isteği
• D) Ankara'nın tarihi bir şehir olması

Ankara, işgalden uzak güvenli bir konumdaydı ve Batı Cephesi'ni yönetmek için uygun mesafedeydi.

7. Lozan Barış Görüşmeleri'nde kesin bir karara bağlanamayıp _ikili görüşmelere bırakılan tek mesele_ aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Savaş Tazminatı
• B) Boğazlar
• C) Irak Sınırı ✓
• D) Kapitülasyonlar

Lozan'da Musul (Irak sınırı) sorunu çözülememiştir. Konunun, iki devlet arasında (Türkiye-İngiltere) 9 ay içinde yapılacak ikili görüşmelerle çözülmesine karar verilmiştir.

8. Misak-ı Milli hedeflerine ulaşma yolunda TBMM Hükümeti tarafından atılan ilk mühim adım hangisidir?

• A) Ermenilerle Gümrü Barış Antlaşması'nı imzalaması ✓
• B) Meclisi Ankara'da açması
• C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazların Türkiye'ye bırakılması
• D) Sevr Barış Antlaşması'nı imzalayanları vatan haini ilan etmesi

Gümrü Antlaşması, TBMM'nin ilk siyasi ve askeri başarısıdır ve Misak-ı Milli yolunda atılan ilk adımdır.

9. 1921 yılındaki _Londra Konferansı_, hangi askerî gelişmenin bir neticesi olarak toplanmıştır?

• A) Büyük Taarruz
• B) I. İnönü Savaşı ✓
• C) II. İnönü Savaşı
• D) Sakarya Savaşı

I. İnönü Zaferi üzerine İtilaf Devletleri Sevr'i yumuşatmak için konferansı toplamıştır.

10. _Yunanistan_'ın Lozan Antlaşması gereğince savaş tazminatı karşılığında Türkiye'ye bıraktığı yer neresidir?

• A) Selanik
• B) Dedeağaç
• C) Karaağaç ✓
• D) 12 Ada

Yunanistan, savaş tazminatı olarak Edirne'nin Karaağaç kasabasını ve Bosnaköy'ü Türkiye'ye vermiştir.

11. Lozan'da masaya yatırılmasına karşın karara bağlanamayıp çözümü sonraya ertelenen yegâne sorun hangisidir?

• A) Dış borçlar
• B) Kapitülasyonlar
• C) Doğu sınırı
• D) Irak sınırı ✓

Lozan'da çözülemeyen tek konu Irak Sınırı (Musul) sorunudur.

12. Ülke sınırları içindeki tüm azınlıkların ayrıcalıksız birer Türk vatandaşı statüsüne alındığı diplomatik antlaşma hangisidir?

• A) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
• B) Ankara Antlaşması
• C) Kars Antlaşması
• D) Lozan Barış Antlaşması ✓

Lozan Antlaşması ile tüm azınlıklar Türk vatandaşı sayılarak ayrıcalıklar kaldırılmıştır.

13. Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından _İtilaf Devletleri_ tarafından getirilen barış önerisinin en belirgin niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Lozan şartlarını içermesi
• B) Sevr Antlaşması'nın hafifletilmiş bir hali olması ✓
• C) Tam bağımsızlığı kabul etmesi
• D) Yunanistan'ın tazminat ödemesini istemesi

Teklif, Sevr'in biraz yumuşatılmış halinden ibaretti ve tam bağımsızlığa aykırı olduğu için reddedildi.

14. 1921 Londra Konferansı'nda "Söz milletin gerçek temsilcisi TBMM'nindir" ifadesini kullanarak söz hakkını Ankara Hükümeti temsilcisine (Bekir Sami Bey) devreden İstanbul Hükümeti delegesi kimdir?

• A) Ali Rıza Paşa
• B) Rıza Nur
• C) Damat Ferit Paşa
• D) Tevfik Paşa ✓

Tevfik Paşa, Londra Konferansı'nda sözü TBMM temsilcisine bırakarak İtilaf Devletleri'nin ikilik çıkarma planlarını bozmuştur.

15. Milli Mücadele tarihinde 'Subaylar Savaşı' unvanıyla da anılan askerî çarpışma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kütahya-Eskişehir
• B) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• C) Büyük Taarruz
• D) I. İnönü

Sakarya Savaşı'nda çok sayıda subay şehit düştüğü için Mustafa Kemal bu savaşa 'Subaylar Savaşı' demiştir.

16. Mustafa Kemal Paşa'nın Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde _kaburgasının kırılmasına_ yol açan hadise hangisidir?

• A) Attan düşme kazası ✓
• B) Kurşun yarası
• C) Şarapnel yarası
• D) Siper çökmesi

Mustafa Kemal, Sakarya Savaşı hazırlıkları sırasında atından düşerek kaburgasını kırmış, ancak savaşı yönetmeye devam etmiştir.

17. Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından düzenlenen Mudanya Mütarekesi görüşmelerinde Türkiye'yi temsil eden devlet adamı kimdir?

• A) Rauf Orbay
• B) İsmet İnönü ✓
• C) Kâzım Karabekir
• D) Bekir Sami Bey

Mudanya Konferansı'na İsmet İnönü (Batı Cephesi Komutanı olarak) katılmıştır.

18. Türk ordusunun 1683 II. Viyana Kuşatması ile başlayan ve yüzyıllar boyu devam eden geri çekilme sürecine son veren muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

• A) I.İnönü Savaşı
• B) Eskişehir - Kütahya Muharebeleri
• C) Miryokefalon Savaşı
• D) Sakarya Meydan Muharebesi ✓

Sakarya Meydan Muharebesi ile Türk ordusunun geri çekilişi durmuş (1683'ten beri), taarruz süreci başlamıştır.

19. 26 Ağustos'ta başlayan _Büyük Taarruz_ harekâtının ilk yarma noktası olarak 'Kocatepe'nin seçilmesinin temel gerekçesi nedir?

• A) Yunan savunma hattının en güçlü olduğu yer olması ✓
• B) En zayıf nokta olması
• C) Düşmanın beklemediği bir yer olması
• D) Ankara'ya en yakın yer olması

Mustafa Kemal, 'düşmanın en güçlü olduğu yerden' (siklet merkezi) ani bir baskınla saldırarak hattı yarmayı ve düşmanı arkadan kuşatmayı planlamıştır.

20. 1920 yılında imzalanan _Gümrü Antlaşması_'nın ortaya çıkardığı en mühim siyasi netice aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ermeni devletinin kurulması
• B) Ermenistan'ın Sevr'den vazgeçmesi ve TBMM'yi tanıması ✓
• C) Rusya ile sınırın çizilmesi
• D) Kars'ın kaybedilmesi

Gümrü ile Ermenistan, Sevr Antlaşması'nı geçersiz saymış ve TBMM'yi tanıyan ilk devlet olmuştur.

21. Seçeneklerden hangisi, I. İnönü Zaferi sonrasında düzenlenen Londra Konferansı'nda TBMM heyetinin masaya getirdiği taleplerden biri değildir?

• A) Misakımilli'nin kabul edilmesi
• B) İzmir'in boşaltılarak Türkiye'ye iadesi
• C) Kapitülasyonların tamamen kaldırılması
• D) Boğazlar komisyonunun kaldırılması ✓

TBMM'nin Londra Konferansı'ndaki öncelikli talepleri Misak-ı Milli sınırlarıydı. Boğazlar komisyonunun kaldırılması Lozan'da (hatta tam olarak Montrö'de) gündeme gelen bir konudur, Londra'da öncelikli talep değildi.

22. Türkiye'nin _kapitülasyonları tamamen kaldırması_ ile elde ettiği en büyük kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Toprak kazancı
• B) Ekonomik bağımsızlık ✓
• C) Halifelik
• D) Askeri güç

Kapitülasyonların kaldırılmasıyla Türkiye ekonomik bağımsızlığını geri kazanmıştır.

23. _Boğazlar_ bölgesi, Lozan Barış Antlaşması'nın hükümlerine göre nasıl bir idari yapıya kavuşturulmuştur?

• A) Tamamen Türkiye'ye bırakılacak
• B) Başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek ✓
• C) Rusya ve İngiltere yönetecek
• D) Tamamen kapatılacak

Lozan'da Boğazların yönetimi, 'Başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona' bırakılmış ve her iki yakası askersizleştirilmiştir. Bu, Misak-ı Milli'ye aykırıdır.

24. Milli Mücadele kahramanlarından _Maraş_ savunucusu 'Sütçü İmam', _Urfa_ savunucusu 'Ali Saip Bey' ve _Antep_ savunucusu 'Şahin Bey' aşağıdaki cephelerden hangisinde görev yapmışlardır?

• A) Batı Cephesi
• B) Doğu Cephesi
• C) Güney Cephesi ✓
• D) Irak Cephesi

Bu isimler, Güney Cephesi'nde Fransız ve Ermeni işgaline karşı halkı örgütleyen yerel Kuvâ-yi Milliye kahramanlarıdır.

25. Kilikya bölgesindeki halk direnişini teşkilatlandırmak amacıyla _Pozantı Kongresi_'ne bizzat iştirak eden lider kimdir?

• A) Kazım Karabekir
• B) Mustafa Kemal Paşa ✓
• C) Rauf Orbay
• D) İsmet İnönü

Mustafa Kemal Paşa, Pozantı Kongresi'ne katılarak Güney Cephesi direnişini örgütlemiştir.