Karma Test 49

1. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ölen kişinin mezarının başına, hayattayken öldürdüğü düşman sayısı kadar dikilen küçük taş heykellere ne ad verilir?

• A) Kurgan
• B) Yuğ
• C) Uçmağ
• D) Balbal ✓

Mezar başına dikilen taş heykellere Balbal (Bengütaş) denir. Kurgan mezar, Uçmağ cennet, Yuğ ise cenaze törenidir. Balbal, İslamiyet öncesi Türk kültürünün önemli unsurlarındandır. Balbal, ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşman sayısını gösterir. Balbal, Türk mezar kültürünün önemli bir parçasıdır.

2. Türkiye'de 24 Ocak 1980 Kararları ile ekonomide nasıl bir modele geçilmiştir?

• A) Karma Ekonomi
• B) İthal ikamesi (Devletçi)
• C) Planlı Kalkınma
• D) İhracata dayalı büyüme (Serbest Piyasa) ✓

24 Ocak Kararları ile Türkiye, kapalı ekonomiden dışa açık, ihracata dayalı serbest piyasa ekonomisine geçmiştir.

3. Herkesin din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanunlar önünde eşit olması ve devletin resmi dininin olmaması hangi ilke ile ilgilidir?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Milliyetçilik
• C) Laiklik ✓
• D) Halkçılık

Herkesin din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin kanunlar önünde eşit olması ve devletin resmi dininin olmaması Laiklik ilkesi ile ilgilidir. Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını sağlamıştır. Bu ilke, din özgürlüğünü korumuştur. Laiklik, Türk tarihinin temel ilkelerindendir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesidir.

4. Mimar Sinan'ın 'Ustalık Eserim' dediği ve UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan cami aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Selimiye Camii ✓
• B) Süleymaniye Camii
• C) Şehzade Camii
• D) Fatih Camii

Mimar Sinan'ın çıraklık eseri Şehzade, kalfalık eseri Süleymaniye, ustalık eseri ise Edirne'deki Selimiye Camii'dir.

5. Osmanlı Devleti'nde 'Çiftlik' sistemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) XVI. yüzyılda yaygınlaşmaya başlamıştır ✓
• B) Büyük toprak sahipleri tarafından uygulanmıştır
• C) Tımar sisteminin bozulması sonucu ortaya çıkmıştır
• D) Köylülerin topraklarından ayrılmasına neden olmuştur

Çiftlik sistemi XVI. yüzyılda değil, XVII. yüzyıldan itibaren tımar sisteminin bozulmasıyla yaygınlaşmaya başlamıştır.

6. Halifeliği sorun haline getiren gelişme hangisidir?

• A) Cumhuriyet'in ilanı ✓
• B) Tevhid-i Tedrisat
• C) Saltanatın kaldırılması
• D) Harf İnkılabı

Cumhuriyet'in ilanı, halifeliği sorun haline getiren gelişmedir. Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir. Cumhuriyet'in ilanı, halifeliğin varlığını sorunlu hale getirmiştir. Halifelik, 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır. Cumhuriyet'in ilanı, Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarındandır.

7. Osmanlı'da emekli olan ilmiye sınıfına emekli maaşına ek olarak işletilmek üzere verilen topraklara ne denilir?

• A) Paşmaklık
• B) Ocaklık
• C) Malikâne
• D) Arpalık ✓

Arpalık, Osmanlı Devleti'nde emekli olan ilmiye sınıfına emekli maaşına ek olarak işletilmek üzere verilen topraklardır. Arpalık, emekli kadı, müderris gibi görevlilere verilirdi. Bu sistem, Osmanlı toprak sisteminin önemli bir parçasıdır. Arpalık, emekli görevlilerin geçimini sağlamak içindir. Bu sistem, Osmanlı yönetim sisteminin sosyal yönünü gösterir.

8. Orta Asya Türklerinde Kam, Şaman veya Baksi ne anlama gelmektedir?

• A) Vezir
• B) Hükümdar
• C) Din adamı ✓
• D) Komutan

Bu terimler, Türk toplumunda dini liderleri ifade eder. Kam, Şaman veya Baksi, din adamı anlamına gelmektedir. Türk toplumunda dini ayinleri yöneten ve ruhlar alemiyle iletişim kuran kişilerdir. Şamanizm inancının temsilcileridir. Bu görevliler, Türk toplumunun dini hayatında önemli rol oynamışlardır.

9. Atatürk'ün 'Nutuk' adlı eseri hangi yılları kapsamaktadır?

• A) 1919-1938
• B) 1920-1927
• C) 1919-1927 ✓
• D) 1919-1923

Nutuk, 1919 Samsun'a çıkışla başlar, 1927 Gençliğe Hitabe ile biter.

10. Osmanlı Devleti'nde kazaskerlik, defterdarlık ve veziriazamlık makamları ilk kez kim tarafından kurulmuştur?

• A) Çelebi Mehmet
• B) Orhan Gazi
• C) I. Murat ✓
• D) Yıldırım Bayezid

Kazaskerlik (yargı işleri), defterdarlık (maliye işleri) ve veziriazamlık (başbakanlık) makamları, I. Murat döneminde kurulmuştur. Bu makamlar, Osmanlı Devleti'nin yönetim sisteminin temelini oluşturmuştur. Bu kurumlar, Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar varlığını sürdürmüştür.

11. Osmanlı Devleti'nde 'Şeker Ahmet Paşa', 'Osman Hamdi Bey' gibi isimler hangi sanat dalının öncüleridir?

• A) Müzik
• B) Resim ✓
• C) Hat
• D) Mimari

Batı tarzı resim sanatının Osmanlı'daki en önemli temsilcileri Şeker Ahmet Paşa ve Osman Hamdi Bey'dir.

12. Doğudaki direniş cemiyetleri hangi çalışma ile bir çatı altında toplanmıştır?

• A) Sivas Kongresi
• B) Balıkesir Kongresi
• C) Erzurum Kongresi ✓
• D) Alaşehir Kongresi

Doğudaki direniş cemiyetleri, Erzurum Kongresi ile bir çatı altında toplanmıştır. Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu'daki tüm direniş örgütlerini birleştirmiştir. Bu kongre, ulusal birliğin sağlanmasında önemli bir adımdır. Erzurum Kongresi, Temsil Heyeti'nin oluşturulmasını sağlamıştır. Bu kongre, Türk tarihinin önemli kongrelerindendir.

13. Osmanlı içindeki herkese eşit davranan ve bunlara temel hakkı vermeyi öngören fikir akımı hangisidir?

• A) Türkçülük
• B) Panislamizm
• C) Panslavizm
• D) Osmanlıcılık ✓

Osmanlıcılık, Osmanlı içindeki herkese eşit davranan ve bunlara temel hakkı vermeyi öngören fikir akımıdır. Osmanlıcılık, Osmanlı Devleti'nin bütünlüğünü korumayı amaçlar. Bu fikir akımı, milliyetçilik akımına karşı geliştirilmiştir. Osmanlıcılık, Osmanlı siyasi düşünce tarihinin önemli akımlarındandır. Osmanlıcılık, Osmanlı tarihinin önemli fikir akımlarındandır.

14. Mustafa Kemal Paşa'nın okuduğu okullar kronolojik olarak sıralandığında, 'yarım bıraktığı' okul hangisidir?

• A) Harp Okulu
• B) Manastır Askeri İdadisi
• C) Selanik Mülkiye Rüştiyesi ✓
• D) Şemsi Efendi Mektebi

Mustafa Kemal, sivil ortaokul olan Selanik Mülkiye Rüştiyesi'ni yarıda bırakarak Askeri Rüştiye sınavlarına girmiştir.

15. Mustafa Kemal "Yaptıklarımızın hesabını bu millet elbet bir gün sizden soracaktır" telgrafını İstanbul Hükümetine hangi gelişmeden sonra çekmiştir?

• A) Havza Genelgesi'nden sonra
• B) Amasya Genelgesi'nden sonra
• C) Ali Galip olayından sonra ✓
• D) Erzurum Kongresi'nden sonra

Mustafa Kemal, "Yaptıklarımızın hesabını bu millet elbet bir gün sizden soracaktır" telgrafını Ali Galip olayından sonra İstanbul Hükümetine çekmiştir. Bu telgraf, İstanbul Hükümeti'ne karşı sert bir uyarıdır. Bu telgraf, Milli Mücadele'nin kararlılığını göstermiştir. Bu telgraf, halkın iradesinin önemini vurgulamıştır. Bu telgraf, Türk tarihinin önemli belgelerindendir.

16. Türkiye Cumhuriyeti'nde 'Devletçilik' ilkesinin 1930'dan itibaren zorunlu olarak uygulanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1929 Dünya Ekonomik Buhranı ✓
• B) Çok partili hayata geçiş denemeleri
• C) Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması
• D) Şeyh Sait İsyanı'nın çıkması

Özel sektörün yetersiz kalması ve 1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin etkileri nedeniyle devlet ekonomiye müdahale ederek Devletçilik ilkesini uygulamaya koymuştur. 1929 Dünya Ekonomik Krizi, tüm dünyayı etkilemiştir. Devletçilik ilkesi, 1930'dan itibaren zorunlu olarak uygulanmaya başlanmıştır. Devletçilik, özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devletin müdahale etmesini öngörür. Devletçilik, Türkiye'nin ekonomik kalkınmasını sağlamıştır.

17. Kutluk Devleti'nin en parlak dönemi hangi hükümdar döneminde yaşanmıştır?

• A) Yollug Tigin
• B) İlteriş Kutluk Kağan
• C) Mukan Kağan
• D) Bilge Kağan ✓

Bilge Kağan dönemi, II. Göktürk Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Kutluk Devleti'nin en parlak dönemi olarak bilinir. 716-734 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu dönemde Orhun Abideleri dikilmiş ve Türk kültürü en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

18. Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı kimdir?

• A) Osman Bey
• B) Gazneli Mahmut ✓
• C) Satuk Buğra Han
• D) Tuğrul Bey

Gazneli Mahmut, Abbasi Halifesini koruduğu için kendisine 'Sultan' unvanı verilmiş ve bu unvanı kullanan ilk Türk hükümdarı olmuştur.

19. Osmanlı Devleti'nde 'Mukataa' sistemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

• A) Sadece tarım arazilerine uygulanan sistemdir
• B) Yalnızca denizcilik gelirlerini kapsayan sistemdir
• C) Tımar sisteminin bir çeşididir
• D) Gelir kaynaklarının doğrudan devlet tarafından işletilmesi veya kiraya verilmesidir ✓

Mukataa sistemi, devletin gelir kaynaklarının (tuzla, gümrük, maden vb.) doğrudan devlet tarafından işletilmesi veya belirli bir bedel karşılığında kiraya verilmesi sistemidir.

20. Türk-İslam devletlerinde hutbe okutmak, para bastırmak ve tuğra ne anlama gelmektedir?

• A) Devletin bağımsızlığı ✓
• B) Devletin zenginliği
• C) Devletin adaleti
• D) Devletin gücü

Hutbe okutmak, para bastırmak ve tuğra kullanmak, İslam dünyasında bağımsızlığın en önemli simgeleridir. Hutbe, Cuma namazlarında hükümdarın adının okunmasıdır. Para bastırmak, ekonomik bağımsızlığı gösterir. Tuğra ise hükümdarın imzasıdır. Bu üç unsur, bir devletin tam bağımsız olduğunu gösterir.

21. Aşağıdakilerden hangisi Mimar Sinan'ın eserlerinden biri değildir?

• A) Süleymaniye Camii
• B) Sultan Ahmet Camii ✓
• C) Selimiye Camii
• D) Mihrimah Sultan Camii

Sultan Ahmet Camii (Blue Mosque), Mimar Sinan'ın öğrencisi olan Sedefkar Mehmet Ağa tarafından yapılmıştır.

22. Osmanlı Devleti'nde Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla bilinen ünlü bilim adamı kimdir?

• A) Katip Çelebi
• B) Piri Reis ✓
• C) Takiyeddin Mehmet
• D) Akşemseddin

Piri Reis, Osmanlı Devleti'nde Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla bilinen ünlü bilim adamıdır. Kitab-ı Bahriye, denizcilik ve coğrafya alanında önemli bir eserdir. Piri Reis, dünya haritası çizen ilk Türk denizcisidir. Piri Reis, Osmanlı denizcilik tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Piri Reis, Osmanlı bilim tarihinin önemli bir şahsiyetidir.

23. Osmanlı'ya ait ilk caminin adı nedir?

• A) İznik Hacı Özbek Cami ✓
• B) Nur-u Osmaniye Camii
• C) Fatih Cami
• D) Bursa Orhan Bey Cami

İznik Hacı Özbek Cami, Osmanlı Devleti'ne ait ilk camidir. Bu cami, Osmanlı mimarisinin ilk örneklerindendir. İznik Hacı Özbek Cami, Osmanlı mimari tarihinin önemli bir dönüm noktasıdır. Bu cami, Osmanlı dini mimarisinin başlangıcıdır. İznik Hacı Özbek Cami, Osmanlı mimari tarihinin önemli bir eseridir.

24. Türk tarihinde 'kendi adına para bastıran' ilk Türk hükümdarı kimdir?

• A) Metehan
• B) Satuk Buğra Han
• C) Baga Tarkan ✓
• D) Bilge Kağan

Türgiş hükümdarı Baga Tarkan, kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdarıdır.

25. Türkiye'nin 1950-1960 yılları arasında iktidarda kalan partisi Demokrat Parti'nin kurucuları arasında (Dörtlü Takrir) aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• A) Fuat Köprülü
• B) Celal Bayar
• C) Hasan Polatkan ✓
• D) Adnan Menderes

Dörtlü Takrir'i verenler: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan'dır (Kodlama: CAFeR). Hasan Polatkan DP dönemi bakanıdır ama kurucu dörtlüden değildir.