Karma Test 20

1. Anadolu Selçuklularında "Müstevfi" hangi divanın başıdır?

• A) Divan-ı Mezalim'in
• B) Divan-ı Arz'ın
• C) Divan-ı İstifa'nın ✓
• D) Divan-ı Berid'in

Müstevfi, Anadolu Selçuklu Devleti'nde Divan-ı İstifa'nın (Maliye Divanı) başkanıdır. Bu divan, devletin mali işlerinden, gelir ve giderlerinden sorumludur. Müstevfi, hazine işlerini yönetir, vergileri toplar ve devlet bütçesini hazırlardı. Bu görev, Osmanlı Devleti'nde Defterdar olarak devam etmiştir.

2. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ülke topraklarının kayıt defterlerini tutan has ve iktalara ait kararları düzenleyen ve bunların dağıtımından sorumlu olan görevli kimdir?

• A) Pervaneci ✓
• B) Müstevfi
• C) Emir-i Dad
• D) Naib

Pervaneci, Anadolu Selçuklu Devleti'nde toprak kayıtlarını tutan, has ve ikta arazilerinin dağıtımından sorumlu olan görevlidir. Pervaneci, toprak sisteminin düzenli işlemesini sağlar, toprak dağıtım kararlarını alır ve kayıtları tutardı. Bu görev, toprak yönetiminin önemli bir parçasıdır.

3. Anadolu Selçuklularında merkeze bağlı eyaletlerde belediye işlerinden sorumlu görevli kimdir?

• A) Muhtesip ✓
• B) Kadı
• C) Naib
• D) Emir-i Dad

Muhtesip, Anadolu Selçuklu Devleti'nde şehirlerde belediye işlerinden sorumlu olan görevlidir. Çarşı ve pazarları denetler, fiyatları kontrol eder, kalite kontrolü yapar ve ticari hayatın düzenli işlemesini sağlar. Muhtesip, şehir hayatının düzenlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.

4. Anadolu Selçuklularında örfi davalara kim bakmıştır?

• A) Emir-i Dad ✓
• B) Kadı'l-Kudat
• C) Kadıasker
• D) Kadı

Emir-i Dad, Anadolu Selçuklu Devleti'nde örfi (sultanın koyduğu) hukuka göre davalara bakan yüksek yargıçtır. Şer'i davalar kadılar tarafından, örfi davalar ise Emir-i Dad tarafından görülürdü. Emir-i Dad, adalet işlerinden sorumlu olan ve hükümdarın adalet temsilcisi olan görevlidir.

5. Türkiye Selçuklu Devletinde ağır siyasi suçlara sultan başkanlığında bakan mahkemenin adı nedir?

• A) Divan-ı İstifa
• B) Divan-ı Arz
• C) Divan-ı Berid
• D) Divan-ı Mezalim ✓

Divan-ı Mezalim, Anadolu Selçuklu Devleti'nde ağır siyasi suçlara bakan özel bir mahkemedir. Bu mahkeme, sultan başkanlığında toplanır ve devlete karşı işlenen suçları yargılardı. Divan-ı Mezalim, devletin güvenliği ve düzeni için önemli bir yargı organıdır.

6. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticari hayatı canlandıran, üretimde kaliteyi yükselten, üretici haklarını savunan teşkilatın ismi nedir?

• A) Lonca Teşkilatı
• B) Esnaf Teşkilatı
• C) Gedik Teşkilatı
• D) Ahilik Teşkilatı ✓

Ahilik Teşkilatı, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde esnaf ve zanaatkarların örgütlendiği bir teşkilattır. Ahilik, ticari hayatı canlandırır, üretimde kaliteyi yükseltir, üretici haklarını savunur, mesleki eğitim verir ve sosyal yardımlaşmayı sağlar. Ahi Evran tarafından Anadolu'da yaygınlaştırılmıştır.

7. Anadolu'da Ahiliğin kurucusu kimdir?

• A) Ahi Evran ✓
• B) Mevlana
• C) Hacı Bektaş Veli
• D) Yunus Emre

Ahi Evran, Anadolu'da Ahilik Teşkilatı'nın kurucusu ve yaygınlaştırıcısıdır. 13. yüzyılda Kırşehir'de yaşamış ve Ahilik sistemini geliştirmiştir. Ahi Evran, esnaf ve zanaatkarları örgütlemiş, mesleki eğitim vermiş ve sosyal yardımlaşmayı sağlamıştır. Ahilik, Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda da önemli rol oynamıştır.

8. Anadolu Selçuklularında sultan olmadığı zaman orduyu kim yönetirdi?

• A) Emir-i Dad
• B) Naib ✓
• C) Müstevfi
• D) Vezir

Naib, Anadolu Selçuklu Devleti'nde sultan olmadığı zamanlarda orduyu yöneten görevlidir. Naib, sultanın vekili olarak askeri işlerden sorumludur. Bu sistem, sultanın yokluğunda ordunun etkin bir şekilde yönetilmesini sağlamıştır.

9. Anadolu'da denizci ilk devlet hangisidir?

• A) Aydınoğulları
• B) Anadolu Selçuklu Devleti
• C) Karesioğulları
• D) Çaka Beyliği ✓

Anadolu'da kurulan ilk denizci Türk devleti/beyliği 1081 yılında İzmir merkezli olarak kurulan Çaka Beyliği'dir. Çaka Bey ilk Türk denizcisi olarak kabul edilir ve beyliğin kuruluş yılı olan 1081, Türk Deniz Kuvvetleri'nin de kuruluş yılı olarak kutlanmaktadır. Anadolu Selçuklu Devleti ise daha sonraki dönemde (13. yüzyılda) tersaneler kurarak denizcilikte gelişen büyük Türk devletidir.

10. Anadolu Selçuklularında donanma komutanına ne denilmiştir?

• A) Amiral
• B) Kaptan-ı Derya
• C) Deniz Beyi
• D) Reis-ül Bahr, Melik-üs Sevahil ✓

Reis-ül Bahr (Deniz Reisi) veya Melik-üs Sevahil (Sahil Meliki), Anadolu Selçuklu Devleti'nde donanma komutanına verilen unvanlardır. Bu görevli, donanmanın yönetiminden, deniz savaşlarından ve deniz ticaretinin güvenliğinden sorumludur. Bu unvanlar, Osmanlı Devleti'nde Kaptan-ı Derya olarak devam etmiştir.

11. Türkiye Selçuklularında devlet memurlarına ve ordu mensuplarına maaş karşılığında verilen topraklara ne ad verilmiştir?

• A) İkta araziler ✓
• B) Haraci Arazi
• C) Miri Arazi
• D) Has Arazi

İkta araziler, Anadolu Selçuklu Devleti'nde devlet memurlarına ve ordu mensuplarına geçici olarak verilen topraklardır. Bu toprakların gelirleriyle memurlar ve askerler geçinir, savaş zamanında asker beslerlerdi. İkta sistemi, devlet hazinesinden para harcamadan büyük bir ordu ve memur kadrosu beslenmesini sağlamıştır.

12. Anadolu'da ilk medrese kim tarafından nerede açılmıştır?

• A) Mengücekliler-Divriği'de
• B) Danişmentliler-Niksar'da ✓
• C) Saltuklular-Erzurum'da
• D) Anadolu Selçukluları-Konya'da

Anadolu'da ilk medrese, Danişmentliler döneminde Niksar'da açılmıştır. Bu medrese, Anadolu'nun İslamlaşması ve Türkleşmesi sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Danişmentliler, eğitim ve kültür alanında önemli hizmetler vermişlerdir.

13. Anadolu Selçuklularında ilk medrese ne zaman açılmıştır?

• A) I. Gıyasettin Keyhüsrev döneminde Kayseri'de
• B) I. Kılıç Arslan döneminde Konya'da
• C) I. Mesut döneminde Sivas'ta
• D) II. Kılıç Arslan döneminde Aksaray'da ✓

Anadolu Selçuklu Devleti'nde ilk medrese, II. Kılıç Arslan döneminde Aksaray'da açılmıştır. Bu medrese, Anadolu Selçuklularının eğitim alanındaki öncülüğünü gösterir. Medreseler, İslami ilimlerin öğretildiği, öğrencilere burs verilen ve eğitimin ücretsiz olduğu kurumlardır.

14. Anadolu Selçuklularında Sinop, Samsun, Alanya ve Antalya'nın alınmasındaki amaç nedir?

• A) Kültürel etkiyi artırmak
• B) Deniz güvenliğini sağlamak
• C) Ticareti geliştirmek ✓
• D) Sınırları genişletmek

Anadolu Selçuklu Devleti, Sinop, Samsun, Alanya ve Antalya gibi liman şehirlerini fethederek ticareti geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu limanlar, Karadeniz ve Akdeniz ticaret yollarının önemli noktalarıdır. Bu şehirlerin fethi, devletin ticaret gelirlerini artırmış ve ekonomisini güçlendirmiştir.

15. Anadolu'da kurulan ikinci beylikler döneminde hem bilim hem de edebiyat dili nedir?

• A) Farsça
• B) Arapça
• C) Yunanca
• D) Türkçe ✓

Anadolu'da kurulan ikinci beylikler döneminde (13-14. yüzyıllar) hem bilim hem de edebiyat dili Türkçe olmuştur. Bu dönemde Türkçe, Arapça ve Farsçanın yanında önemli bir dil haline gelmiştir. Türkçe eserler yazılmış, Türk kültürü gelişmiştir. Bu durum, Türk milliyetçiliğinin gelişmesinde önemli rol oynamıştır.

16. Anadolu Selçuklularında sanat en çok hangi alanda ilerlemiştir?

• A) Müzik
• B) Resim
• C) Mimari ✓
• D) Edebiyat

Anadolu Selçuklularında sanat, en çok mimari alanda ilerlemiştir. Camiler, medreseler, kervansaraylar, köprüler, saraylar gibi birçok mimari eser yapılmıştır. Anadolu Selçuklu mimarisi, Türk-İslam mimarisinin en güzel örneklerini oluşturur. Bu mimari eserler, günümüze kadar ulaşmıştır.

17. Mesnevi, Fihi Mafih, Divan-ı Kebir ve Mektubat eserleri kime aittir?

• A) Mevlana'ya ✓
• B) Ahi Evran'a
• C) Hacı Bektaş Veli'ye
• D) Yunus Emre'ye

Mesnevi, Fihi Mafih, Divan-ı Kebir ve Mektubat, 13. yüzyılda Konya'da yaşamış büyük İslam alimi ve mutasavvıf Mevlana Celaleddin Rumi'ye aittir. Mevlana, tasavvuf edebiyatının en önemli temsilcilerinden biridir. Mesnevi, dünya edebiyatının en büyük eserlerinden biridir. Mevlana'nın felsefesi, hoşgörü, sevgi ve barış üzerine kuruludur.

18. "Kübik inşaat" ve "çift başlı kartal" simgesi daha çok hangi devlet tarafından kullanılmıştır?

• A) Büyük Selçuklu Devleti
• B) Karahanlılar
• C) Gazneliler
• D) Anadolu Selçuklu Devleti ✓

Kübik inşaat (küp şeklinde taşlarla yapılan inşaat) ve çift başlı kartal simgesi, Anadolu Selçuklu Devleti'nin karakteristik özelliklerindendir. Çift başlı kartal, gücü ve egemenliği simgeler. Bu simgeler, Anadolu Selçuklu mimarisinde ve sanatında sıkça kullanılmıştır.

19. Anadolu'da yapılan ilk darüşşifa (Hastane) hangisidir?

• A) Divriği Darüşşifası
• B) Sivas Darüşşifası
• C) Gevher Hatun Darüşşifası ✓
• D) Kayseri Darüşşifası

Gevher Hatun Darüşşifası, Anadolu'da yapılan ilk hastanedir. 1205 yılında Anadolu Selçuklu döneminde Kayseri'de yapılmıştır. Bu darüşşifa, hastalara ücretsiz tedavi hizmeti verir, ilaç dağıtır ve tıp eğitimi yapardı. Vakıf gelirleriyle işletilen bu kurum, toplumun sağlık ihtiyacını karşılamıştır.

20. Maraş ve Elbistan bölgesinde kurulan ve Turnadağ Savaşı ile Osmanlı'ya bağlanan beylik hangisidir?

• A) Eretna Devleti
• B) Kadı Burhaneddin Devleti
• C) Dulkadiroğulları ✓
• D) Ramazanoğulları

Dulkadiroğulları, Maraş ve Elbistan bölgesinde kurulmuş bir Türk beyliğidir. 1337 yılında kurulmuş ve 1515 yılında Yavuz Sultan Selim'in Turnadağ Savaşı'nda yenilmesiyle Osmanlı Devleti'ne bağlanmıştır. Dulkadiroğulları, Anadolu'nun doğusunda önemli bir güç olmuştur.

21. Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde kurulan, denizcilikle uğraşan beylik hangisidir?

• A) Aydınoğulları
• B) Karesioğulları ✓
• C) Saruhanoğulları
• D) Menteşeoğulları

Karesioğulları, Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde kurulmuş, denizcilikle uğraşan bir Türk beyliğidir. 1297 yılında kurulmuş ve 1360 yılında Osmanlı Devleti tarafından ilhak edilmiştir. Karesioğulları, Osmanlı Devleti'nin ilk fethettiği beyliktir. Bu beyliğin donanması ve denizcileri, Osmanlı donanmasının temelini oluşturmuştur.

22. Kösedağ Savaşı'ndan sonra Söğüt ve Domaniç civarlarında kurulan, Anadolu'da Türk birliğini sağlayan, üç kıtaya hükmeden beylik hangisidir?

• A) Osmanoğulları ✓
• B) Germiyanoğulları
• C) Karamanoğulları
• D) Aydınoğulları

Osmanoğulları (Osmanlı Devleti), Kösedağ Savaşı'ndan sonra Söğüt ve Domaniç civarlarında kurulmuştur. Osman Bey tarafından 1299 yılında kurulmuştur. Osmanlı Devleti, Anadolu'da Türk birliğini sağlamış, üç kıtaya (Avrupa, Asya, Afrika) hükmetmiş ve 600 yıldan fazla varlığını sürdürmüştür. Osmanlı Devleti, dünya tarihinin en büyük imparatorluklarından biridir.

23. Resmi dili Türkçe olan, kendisini Selçukluların varisi olarak gören ve Osmanlı Devleti'ni en fazla uğraştıran beylik hangisidir?

• A) Osmanoğulları
• B) Germiyanoğulları
• C) Karamanoğulları ✓
• D) Hamitoğulları

Karamanoğulları, Konya ve çevresinde kurulmuş, resmi dili Türkçe olan bir Türk beyliğidir. Kendilerini Anadolu Selçuklularının varisi olarak görmüşlerdir. Karamanoğulları, Osmanlı Devleti'ni en fazla uğraştıran beyliktir. 1487 yılında II. Bayezid tarafından tamamen ortadan kaldırılmışlardır.

24. Anadolu'da "II. Dönem Beylikleri" kurulmasında etkili olan gelişme hangisidir?

• A) Miryakefalon Savaşı
• B) Yassıçimen Savaşı
• C) Kösedağ Savaşı ✓
• D) Malazgirt Savaşı

Kösedağ Savaşı (1243), Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğollar tarafından yenilmesiyle sonuçlanmıştır. Bu savaştan sonra Anadolu Selçuklu Devleti zayıflamış ve parçalanmıştır. Bu durum, Anadolu'da ikinci dönem beyliklerin kurulmasına zemin hazırlamıştır. Osmanoğulları, Karamanoğulları, Aydınoğulları, Menteşeoğulları gibi beylikler bu dönemde kurulmuştur.

25. Osmanlı Devleti kim tarafından kurulmuştur?

• A) Ertuğrul Gazi
• B) I. Murat
• C) Osman Gazi ✓
• D) Orhan Gazi

Osmanlı Devleti, Osman Gazi (Osman Bey) tarafından 1299 yılında Söğüt ve Domaniç civarlarında kurulmuştur. Osman Gazi, Oğuzların Kayı boyuna mensuptur. Osmanlı Devleti, küçük bir beylikten başlayarak büyük bir imparatorluğa dönüşmüştür. Osman Gazi, devletin temellerini atmış ve fetih politikasını başlatmıştır.