Karma Test 2

1. Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi hangi padişah döneminde ilan edilmiştir?

• A) Abdülaziz
• B) II. Mahmut
• C) V. Mehmet
• D) II. Abdülhamit ✓

Kanun-i Esasi (23 Aralık 1876), II. Abdülhamit döneminde ilan edilmiştir. Bu belge ile Osmanlı Devleti'nde meşruti monarşi dönemi başlamış ve halk ilk kez kısıtlı da olsa yönetime katılmıştır.

2. Türk Tarih Kurumu hangi yıl kurulmuştur?

• A) 1929
• B) 1931 ✓
• C) 1933
• D) 1935

Türk Tarih Kurumu (15 Nisan 1931), 1931 yılında kurulmuştur. Milliyetçilik ilkesi doğrultusunda kurulan bu kurum, Türk tarihinin bilimsel olarak araştırılmasını sağlamıştır. Milli bilincin güçlenmesinde önemli rol oynayan bu örgüt, kültürel kimliğin oluşmasında etkili olmuştur.

3. Lozan Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

• A) 23 Nisan 1920
• B) 29 Ekim 1923
• C) 24 Temmuz 1923 ✓
• D) 1 Kasım 1922

Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923), 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanmıştır. Türkiye'nin bağımsızlığını uluslararası alanda tanıtan bu anlaşma, kapitülasyonları kaldırmıştır. Türkiye'nin dış politikasının temelini oluşturan bu sözleşme, yeni dönemin kapısını açmıştır.

4. Atatürk'ün 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' sözü hangi ilkesini ifade eder?

• A) Cumhuriyetçilik ✓
• B) Laiklik
• C) Halkçılık
• D) Milliyetçilik

Bu söz, Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesini ifade eder. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu vurgulayan bu ilke, halk egemenliğinin temelini oluşturur. Demokratik yönetimin esasını teşkil eden bu prensip, Türkiye'nin modern bir devlet olmasının temelini atmıştır.

5. I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri arasında katılan Osmanlı Devleti'nin savaşa girme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kaybedilen toprakları geri almak ✓
• B) Yeni ittifaklar kurmak
• C) Sömürge elde etmek
• D) Ekonomik çıkar sağlamak

Osmanlı Devleti, kaybedilen toprakları geri almak amacıyla I. Dünya Savaşı'na katılmıştır. Almanya ile 2 Ağustos 1914'te gizli ittifak anlaşması yapan Osmanlı, siyasi yalnızlıktan kurtulma umuduyla savaşa girmiştir. Bu karar, Osmanlı'nın sonunu getiren sürecin başlangıcı olmuştur.

6. Cumhuriyetin ilanından sonra halifelik hangi tarihte kaldırılmıştır?

• A) 29 Ekim 1923
• B) 17 Şubat 1926
• C) 1 Kasım 1922
• D) 3 Mart 1924 ✓

Halifelik, 3 Mart 1924 tarihinde kaldırılmıştır. Laiklik ilkesinin uygulanmasının ilk adımı olan bu karar, din ve devlet işlerinin ayrılmasını sağlamıştır. Türkiye'nin laik bir devlet olmasının temelini oluşturan bu inkılap, modernleşmenin önemli aşamasıdır.

7. II. Viyana Kuşatması hangi tarihte gerçekleşmiştir?

• A) 1699
• B) 1718
• C) 1701
• D) 1683 ✓

II. Viyana Kuşatması (14 Temmuz-12 Eylül 1683), 1683 yılında gerçekleşmiştir ve Osmanlı'nın Avrupa'daki ilerleyişi durmuştur. Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun başarısızlığı, Avrupa'daki son büyük sefer olmuştur. Bu kuşatma, Osmanlı'nın gerileme döneminin başlangıcıdır.

8. Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1960
• B) 1952 ✓
• C) 1955
• D) 1949

Türkiye (18 Şubat 1952), 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Kore Savaşı'na katılımın ardından gerçekleşen bu üyelik, Türkiye'nin Batı bloğuna entegrasyonunu sağlamıştır. Türkiye'nin güvenlik politikasında önemli rol oynayan bu katılım, uluslararası entegrasyonun temelini atmıştır.

9. Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra, 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Mustafa Kemal'e verilen unvan ve rütbe aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi ✓
• B) Başkomutanlık yetkisi
• C) Milli Şef unvanı
• D) Hamidiye Kahramanı unvanı

• Tarihsel Süreç: Sakarya Meydan Muharebesi'nin (1921) ardından TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya hem 'Gazi' unvanını hem de askeri en üst rütbe olan 'Mareşal' rütbesini vermiştir. • Önemli Detay: Başkomutanlık yetkisi bu savaştan _önce_ (Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra) verilmiştir. • Savaşın Adı: Bu savaş tarihe 'Melhame-i Kübra' ve 'Subaylar Savaşı' olarak da geçmiştir.

10. Hangi olay Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğini göstermiştir?

• A) Cumhuriyetin ilanı
• B) Lozan Antlaşması
• C) TBMM'nin açılması
• D) Saltanatın kaldırılması ✓

Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922), Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğini göstermiştir. Halk egemenliğinin temelini oluşturan bu inkılap, yeni dönemin kapısını açmıştır. Cumhuriyet'in ilanına zemin hazırlayan bu karar, ulusal egemenliğin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır.

11. Hangi antlaşma ile Osmanlı Devleti, Kırım'ın bağımsızlığını tanımış ve ilk kez halkı Müslüman olan bir toprağı kaybetmiştir?

• A) Berlin Antlaşması
• B) Edirne Antlaşması
• C) Pasarofça Antlaşması
• D) Küçük Kaynarca Antlaşması ✓

Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) ile Kırım bağımsız olmuş, ancak dini bakımdan halifeye bağlı kalması kararlaştırılmıştır. Not: Osmanlı'da 'Gerileme Dönemi' bu antlaşma ile değil, 1699 Karlofça Antlaşması ile başlar.

12. Berlin Duvarı hangi yıl yıkılmıştır?

• A) 1993
• B) 1991
• C) 1989 ✓
• D) 1987

Berlin Duvarı (9 Kasım 1989), 1989 yılında yıkılmıştır ve Soğuk Savaş'ın sonunun sembolü olmuştur. 1961 yılında inşa edilen bu duvar, Doğu ve Batı Berlin'i ayırmıştır. Almanya'nın birleşmesini sağlayan bu duvarın yıkılması, tarihsel dönüm noktasıdır.

13. İstanbul'un fethi hangi tarihte gerçekleşmiştir?

• A) 17 Şubat 1451
• B) 29 Mayıs 1453 ✓
• C) 30 Ağustos 1456
• D) 23 Nisan 1453

İstanbul'un fethi (29 Mayıs 1453), 29 Mayıs 1453 tarihinde gerçekleşmiştir. Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı ordusunun Bizans İmparatorluğu'nu sona erdirdiği bu olay, Orta Çağ'ın sonu ve Yeni Çağ'ın başlangıcı olmuştur. Bu fetih, Osmanlı'nın dünya gücü haline gelmesini sağlamıştır.

14. Atatürk'ün ekonomi alanında yaptığı önemli yeniliklerden biri olan Kabotaj Kanunu hangi yıl çıkarılmıştır?

• A) 1926 ✓
• B) 1928
• C) 1930
• D) 1923

Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926), 1926 yılında çıkarılmıştır. Deniz ticaretinde Türk egemenliğini sağlamak amacıyla çıkarılan bu kanun, Türk karasularında sadece Türk gemilerinin ticaret yapmasını sağlamıştır. Ekonomik bağımsızlığın temelini oluşturan bu düzenleme, tam bağımsızlığın temelini atmıştır.

15. Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar arasında yer alan ve _milli sınırların_ parçalanamayacağını ilk kez vurgulayan hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kapitülasyonlar derhal kaldırılmalıdır
• B) Manda ve himaye kabul edilebilir
• C) Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz ✓
• D) Saltanatın kaldırılması kararlaştırılmıştır

• İlkler: 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür' kararıyla ilk kez milli sınırlardan bahsedilmiştir. • Kapsam: Toplanış bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusaldır. • Önem: Manda ve himaye fikri ilk kez burada reddedilmiştir. Ayrıca Temsil Heyeti ilk kez bu kongrede oluşturulmuştur.

16. Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye'nin kazandığı önemli haklardan biri nedir?

• A) Kapitülasyonların kaldırılması ✓
• B) Boğazların tamamen kontrol altına alınması
• C) Hatay'ın Türkiye'ye katılması
• D) Musul'un Türkiye'ye bırakılması

Lozan Barış Antlaşması'nda (24 Temmuz 1923) kapitülasyonlar kaldırılmıştır. Türkiye'nin bağımsızlığını uluslararası alanda tanıtan bu anlaşma, ekonomik egemenliği sağlamıştır. Yeni dönemin kapısını açan bu sözleşme, Türkiye'nin dış politikasının temelini oluşturmuştur.

17. Mondros Ateşkes Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

• A) 30 Ekim 1918 ✓
• B) 24 Temmuz 1923
• C) 28 Haziran 1919
• D) 11 Kasım 1918

Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanmıştır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesini sağlayan bu antlaşma, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını işgal etmesine zemin hazırlamıştır. Bu antlaşma, Milli Mücadele'nin başlamasına neden olmuştur.

18. Hangi antlaşma sonucunda Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'ndan çekilmiştir?

• A) Lozan Antlaşması
• B) Mondros Ateşkes Antlaşması ✓
• C) Berlin Antlaşması
• D) Sevr Antlaşması

Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) ile Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'ndan çekilmiştir. Osmanlı'nın savaştan çıkmasını sağlayan bu antlaşma, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını işgal etmesine zemin hazırlamıştır. Bu antlaşma, Milli Mücadele'nin başlamasına neden olmuştur.

19. Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin ilk kez kısıtlandığı belge hangisidir?

• A) Tanzimat Fermanı
• B) Sened-i İttifak ✓
• C) Kanun-i Esasi
• D) Islahat Fermanı

Sened-i İttifak (1808), II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanmıştır. Padişahın yetkilerini kendi rızasıyla kısıtladığı ilk belgedir ve Osmanlı'da demokratikleşmenin ilk adımı sayılır.

20. Türklerin Anadolu'nun tapusunu aldığı ve Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidinin sona erdiği savaş hangisidir?

• A) Kösedağ Savaşı
• B) Malazgirt Savaşı
• C) Miryokefalon Savaşı ✓
• D) Pasinler Savaşı

Miryokefalon Savaşı (1176), Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan döneminde kazanılmıştır. Bu zaferle Anadolu kesin olarak Türk yurdu haline gelmiştir.

21. Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak üzere Samsun'a hangi resmi görevle gitmiştir?

• A) Hareket Ordusu Kurmay Başkanı
• B) 9. Ordu Müfettişi ✓
• C) Sofya Ateşemiliteri
• D) Yıldırım Orduları Grup Komutanı

Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a '9. Ordu Müfettişi' unvanıyla, bölgedeki karışıklıkları önlemek ve silahları toplamak resmi göreviyle gönderilmiştir.

22. Osmanlı Devleti'nde Batı sınırlarının en geniş halini aldığı antlaşma hangisidir?

• A) Bucaş Antlaşması ✓
• B) Ferhat Paşa Antlaşması
• C) Vasvar Antlaşması
• D) Kasr-ı Şirin Antlaşması

Bucaş Antlaşması (1672), Lehistan ile imzalanmış ve Osmanlı Devleti Batı'da en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

23. Atatürk döneminde çok partili hayata geçiş denemeleri sırasında kurulan ilk muhalefet partisi hangisidir?

• A) Demokrat Parti
• B) Serbest Cumhuriyet Fırkası
• C) Milli Kalkınma Partisi
• D) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ✓

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924), Kazım Karabekir ve arkadaşları tarafından kurulan Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisidir. Milli Kalkınma Partisi ise 1945'te kurulan ilk muhalefet partisidir.

24. Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti hangisidir?

• A) Göktürkler
• B) Uygurlar ✓
• C) Avarlar
• D) Hunlar

Uygurlar, Maniheizm dininin etkisiyle göçebe yaşamı bırakıp yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir. Bu sayede tarım, mimari ve sanatta ileri gitmişlerdir.

25. Osmanlı Devleti'nde 'Mecelle' adı verilen medeni kanunu hazırlayan komisyonun başkanı kimdir?

• A) Enver Paşa
• B) Ahmet Cevdet Paşa ✓
• C) Mithat Paşa
• D) Mustafa Reşit Paşa

Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan Mecelle, İslami hukuk kurallarına dayalı Osmanlı medeni kanunudur.