Karma Test 13

1. Orhun Abideleri'ni (Göktürk Yazıtları) çözen Danimarkalı dilbilimci Wilhelm Thomsen'in, yazıtlarda okuduğu 'ilk kelime' aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tengri ✓
• B) Kağan
• C) Türk
• D) Kut

Thomsen'in çözdüğü ilk kelime 'Tengri' (Tanrı), ikinci kelime ise 'Türk'tür.

2. Uygurların Manihaizm dinini benimsemesiyle resim sanatında büyük gelişme yaşanmıştır. Uygurlarda 'ressam'lara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yuğruş
• B) Bedizci ✓
• C) Baksı
• D) Kam

Uygurlarda ressamlara 'Bedizci', yaptıkları duvar resimlerine ise 'Fresko' denir.

3. Türk-İslam tarihinde 'Pozitif Bilimlerin Kurucusu' olarak kabul edilen, 'Muallim-i Sani' (İkinci Öğretmen) unvanıyla tanınan bilgin kimdir?

• A) Farabi ✓
• B) İbn-i Sina
• C) Gazali
• D) Biruni

Aristoteles'ten sonra 'İkinci Öğretmen' olarak anılan ve pozitif bilimlerin kurucusu sayılan Türk-İslam bilgini Farabi'dir.

4. Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılma sürecine girmesine neden olan ve Sultan Sencer'in esir düştüğü savaş hangisidir?

• A) Pasinler Savaşı
• B) Katvan Savaşı ✓
• C) Kösedağ Savaşı
• D) Dandanakan Savaşı

1141 yılında Karahitaylarla yapılan Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi Büyük Selçuklu'yu yıkılış sürecine sokmuştur.

5. Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde 'Fahrüddin' (Dinin Övündüğü Kişi) lakabıyla anılan padişah kimdir?

• A) Osman Bey ✓
• B) I. Murat
• C) Orhan Bey
• D) Yıldırım Bayezid

Osman Bey 'Fahrüddin', Orhan Bey ise 'İhtiyarüddin' lakaplarıyla anılmıştır.

6. Osmanlı Devleti ile Akkoyunlu Devleti arasında 1473 yılında yapılan ve Fatih Sultan Mehmet'in Uzun Hasan'ı mağlup ettiği savaş hangisidir?

• A) Turnadağ Savaşı
• B) Çaldıran Savaşı
• C) Ridaniye Savaşı
• D) Otlukbeli Savaşı ✓

Fatih Sultan Mehmet'in Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı yendiği savaş Otlukbeli Savaşı'dır.

7. Kanuni Sultan Süleyman'ın şiirlerinde kullandığı mahlas (takma ad) aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Muhibbi ✓
• B) Adli
• C) Muradi
• D) Avni

Kanuni Sultan Süleyman şiirlerinde 'Muhibbi' mahlasını kullanmıştır. (Avni: Fatih, Adli: II. Bayezid).

8. Osmanlı Devleti'nde bekar erkeklerden alınan vergiye ne ad verilir?

• A) Bac
• B) Avarız
• C) Resm-i Mücerred ✓
• D) Resm-i Bennak

Evli çiftçilerden 'Resm-i Bennak', bekar çiftçilerden ise 'Resm-i Mücerred' vergisi alınırdı.

9. Osmanlı Devleti'nde çarşı ve pazarlarda satılan ürünlerin fiyatlarının devlet tarafından belirlenmesi uygulamasına ne ad verilir?

• A) Narh Sistemi ✓
• B) Lonca
• C) Müsadere
• D) Gedik Sistemi

Devletin fiyatlara müdahale ederek tavan/taban fiyat belirlemesine 'Narh Sistemi' denir.

10. Lale Devri'ni (1718-1730) sona erdiren isyan hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 31 Mart Vakası
• B) Kabakçı Mustafa İsyanı
• C) Patrona Halil İsyanı ✓
• D) Şeyh Bedrettin İsyanı

Lale Devri, Patrona Halil İsyanı ile sona ermiş ve III. Ahmet tahttan indirilmiştir. (Kabakçı Mustafa ise III. Selim'i indirmiştir).

11. Osmanlı Devleti'nde Kavalalı Mehmet Ali Paşa Sorunu'nun çözümünde İngiltere'nin desteğini alabilmek için imzalanan ve Osmanlı ekonomisini dışa bağımlı hale getiren antlaşma hangisidir?

• A) Balta Limanı Ticaret Antlaşması ✓
• B) Hünkar İskelesi Antlaşması
• C) Londra Antlaşması
• D) Kütahya Antlaşması

1838 Balta Limanı Antlaşması ile İngiltere'ye geniş ticari ayrıcalıklar verilmiş, Osmanlı ekonomisi çökmüştür.

12. Osmanlı Devleti'nde padişah Abdülmecit'i tahttan indirip yerine Abdülaziz'i geçirmeyi amaçlayan ancak başarısız olan darbe girişimi hangisidir?

• A) Kuleli Vakası ✓
• B) Çırağan Baskını
• C) Bab-ı Ali Baskını
• D) Edirne Vakası

1859 yılında Fedailer Cemiyeti tarafından planlanan bu başarısız darbe girişimine 'Kuleli Vakası' denir.

13. 93 Harbi'nde (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) Erzurum'daki Aziziye Tabyaları'nda halkla birlikte Ruslara karşı savaşan kadın kahramanımız kimdir?

• A) Kara Fatma
• B) Halide Edip
• C) Nene Hatun ✓
• D) Şerife Bacı

Aziziye Tabyaları savunmasının simge ismi Nene Hatun'dur.

14. İngiltere Kralı ile Rus Çarı'nın bir araya gelerek Osmanlı topraklarını paylaştığı ve Makedonya'da ıslahat yapılmasını kararlaştırdığı, II. Meşrutiyet'in ilanını hızlandıran görüşme hangisidir?

• A) Reval Görüşmeleri ✓
• B) Viyana Kongresi
• C) Yalta Konferansı
• D) Tilsit Görüşmeleri

1908 Reval Görüşmeleri'nde Osmanlı'nın parçalanması konuşulunca, İttihatçılar II. Meşrutiyet'i ilan ettirmiştir.

15. Mustafa Kemal Paşa'nın 'Geldikleri gibi giderler' sözünü, İstanbul'un işgali sırasında kime söylemiştir?

• A) Rauf Orbay
• B) Ali Fuat Paşa
• C) Kazım Karabekir
• D) Yaveri Cevat Abbas ✓

Mustafa Kemal bu tarihi sözü, Kartal İstimbotu üzerindeyken yaveri Cevat Abbas'a söylemiştir.

16. Kurtuluş Savaşı'nda Türk ordusunun Yunanlılarla yaptığı ve 'Subaylar Savaşı' olarak da bilinen savaş hangisidir?

• A) Büyük Taarruz
• B) I. İnönü Savaşı
• C) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
• D) Kütahya-Eskişehir Savaşları

Çok sayıda subay şehit olduğu için Sakarya Meydan Muharebesi'ne 'Subaylar Savaşı' (Melhame-i Kübra) denir.

17. Kurtuluş Savaşı'nın Batı Cephesi'nde, düzenli ordu kurulmadan önce Kuvayımilliye birliklerinin Yunanlılara karşı düzenlediği ancak başarısızlıkla sonuçlanan taarruz girişimi hangisidir?

• A) Dumlupınar Savaşı
• B) Aslıhanlar Taarruzu
• C) Koçgiri İsyanı
• D) Gediz Taarruzu ✓

Ali Fuat Paşa komutasındaki Gediz Taarruzu başarısız olunca Kuvayımilliye'nin yetersizliği anlaşılmış ve düzenli orduya geçiş hızlanmıştır.

18. Mustafa Kemal Paşa'ya suikast girişiminin (İzmir Suikastı) ortaya çıkmasından sonra 'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır...' sözünü nerede söylemiştir?

• A) Meclis Kürsüsü
• B) Anadolu Ajansı ✓
• C) Nutuk
• D) Hakimiyet-i Milliye Gazetesi

Bu sözü suikast girişiminden sonra Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte söylemiştir.

19. 1930 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde kadınlara 'Belediye seçimlerine katılma' hakkının verilmesi aşağıdaki ilkelerden hangisiyle en çok ilgilidir?

• A) Cumhuriyetçilik - Halkçılık ✓
• B) Laiklik - Devletçilik
• C) Devletçilik - Halkçılık
• D) İnkılapçılık - Milliyetçilik

Kadınların yönetime katılması Cumhuriyetçilik, kadın-erkek eşitliğinin sağlanması ise Halkçılık ilkesiyle ilgilidir.

20. II. Dünya Savaşı sonrasında, 1946 yılında ABD'de Churchill tarafından yapılan ve Doğu-Batı bloğu ayrımını keskinleştiren meşhur konuşma hangisidir?

• A) Demir Perde Konuşması ✓
• B) Truman Doktrini
• C) Dörtlü Takrir
• D) Barış İçin Atom

Winston Churchill'in, Avrupa'nın ortasından bir 'Demir Perde' indiğini belirttiği konuşması Soğuk Savaş'ın habercisidir.

21. Türkiye'de 1971 değişikliğiyle 1961 Anayasası sistemine giren ve 2017 Anayasa değişikliği ile kaldırılan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Uyuşmazlık Mahkemesi
• B) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) ✓
• C) Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM)
• D) Danıştay

2017 değişikliği ile Askeri Yargı (AYİM ve Askeri Yargıtay) kaldırılmıştır. DGM 2004'te kaldırılmıştır. Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi ise halen görevine devam etmektedir.

22. Anadolu'da kurulan ilk medrese olan 'Yağıbasan Medresesi' hangi beyliğe aittir?

• A) Danişmentliler ✓
• B) Saltuklular
• C) Mengücekliler
• D) Artuklular

Tokat/Niksar'da bulunan Yağıbasan Medresesi, Danişmentliler tarafından yapılmıştır.

23. Osmanlı Devleti'nde hayırseverlerin yaptırdığı cami, medrese, hastane gibi yapıların giderlerini karşılamak amacıyla ayrılan topraklara ne ad verilir?

• A) Vakıf ✓
• B) Malikane
• C) Ocaklık
• D) Yurtluk

Sosyal kurumların giderleri için ayrılan arazilere Vakıf araziler denir.

24. Osmanlı Devleti'nde 'Şair Sultanlar' geleneğinde, 'Avni' mahlasıyla şiirler yazan padişah kimdir?

• A) Yavuz Sultan Selim
• B) I. Ahmet
• C) Fatih Sultan Mehmet ✓
• D) II. Bayezid

Fatih Sultan Mehmet şiirlerinde 'Avni' mahlasını kullanmıştır.

25. Osmanlı Devleti'nin Rusya ile imzaladığı ve Karadeniz'in 'Türk Gölü' olma özelliğini kaybettiği antlaşma hangisidir?

• A) Yaş Antlaşması
• B) Küçük Kaynarca Antlaşması ✓
• C) Edirne Antlaşması
• D) Prut Antlaşması

1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım bağımsız olmuş ve Karadeniz Türk Gölü olma özelliğini yitirmiştir.