Deneme 2

1. Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerden hangisi güneş yılını esas almaz?

• A) Rumi Takvim
• B) Celali Takvim
• C) Miladi Takvim
• D) Hicri Takvim ✓
• E) Oniki Hayvanlı Takvim

Hicri Takvim ay yılı (kameri takvim) esaslıdır ve bir yılı 354 gündür. Oniki Hayvanlı, Rumi, Celali ve Miladi takvimler güneş yılı esaslı olup bir yılları 365 gündür.

2. Türklerin İslamiyet'i benimsemesinden sonra yaşadıkları pek çok şehir bilim merkezi niteliği kazanmıştır. Hangi şehir bu kapsamda değerlendirilemez?

• A) Buhara
• B) Semerkant
• C) Harezm
• D) Ötüken ✓
• E) Taşkent

Ötüken günümüzde Moğolistan sınırları içinde yer almakta olup hâlâ konargöçer kültürün egemen olduğu bir bölgedir. Türk İslam devletleri döneminde bilimsel çalışmaların yapıldığı bir merkeze dönüşmemiştir. Harezm, Buhara, Taşkent ve Semerkant ise İslamiyet'in kabulüyle eğitim, bilim ve sanat merkezleri hâline gelmiştir.

3. Anadolu Selçuklularında I. Mesut Dönemi'nde ilk bakır para basılmış ve Anadolu için Türkiye adı kullanılmaya başlamıştır. II. Kılıçarslan Dönemi'nde gümüş ve altın para basılmış, Miryokefalon Savaşı'ndan sonra Bizans'ın Türklere saldırı gücü kırılmıştır. Bu bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) II. Kılıçarslan Anadolu'nun Türk yurdu olmasında önemli adım atmıştır.
• B) II. Kılıçarslan ekonomisi I. Mesut Dönemi'ne göre daha iyidir.
• C) I. Mesut Dönemi'nde deniz ticaretine önem verilmiştir. ✓
• D) Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kabul görmüştür.
• E) I. Mesut Dönemi'nde ekonomik faaliyetlerde bulunulmuştur.

Metinde deniz ticareti ile ilgili herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla I. Mesut döneminde deniz ticaretine önem verildiği sonucuna ulaşılamaz.

4. Osmanlı Kuruluş Dönemi'ndeki ilklerden hangisi I. Murat zamanında gerçekleşmiştir?

• A) İlk medresenin kurulması
• B) İlk beylerbeyliğin kurulması ✓
• C) İlk vakıf sisteminin kurulması
• D) İlk düzenli ordunun kurulması
• E) İlk tersanenin kurulması

İlk medrese, ilk düzenli ordu, ilk tersane ve ilk vakıf sistemi Orhan Bey dönemindeki ilklere aittir. İlk beylerbeyliğinin kurulması (Rumeli Beylerbeyliği, merkezi Manastır) I. Murat döneminde gerçekleşmiştir.

5. Osmanlı Devleti ile Timur Devleti arasındaki Ankara Savaşı'nın ardından; I. Fetret Devri'nin başlaması, II. bazı beyliklerin yeniden kurulması, III. sosyal ve ekonomik düzenin bozulması gelişmelerinden hangileri yaşanmıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Ankara Savaşı sonucunda Yıldırım Bayezit'in oğulları arasında 11 yıl süren Fetret Devri başlamış (I), bazı Anadolu beylikleri Timur'un desteğiyle yeniden kurulmuş (II), Anadolu'da sosyal ve ekonomik düzen bozulmuştur (III). Üç sonuç da doğrudur.

6. Osmanlılarda şehzadelerin yönetim tecrübesi kazanmasını sağlayan Sancak Sistemi, Duraklama Dönemi'nde kaldırılmıştır. Bu uygulamaya son veren padişah kimdir?

• A) III. Mehmet ✓
• B) III. Selim
• C) I. Ahmet
• D) I. Mehmet
• E) II. Osman

Sancak Sistemine son veren padişah I. Ahmet'tir. I. Ahmet tahta çıktığında kardeşini öldürmeyerek kafes usulünü getirmiş ve sancağa çıkma geleneğini sona erdirmiştir.

7. XVIII. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarında etkili olan devlet adamları arasında hangisi bulunmaz?

• A) Humbaracı Ahmet Paşa
• B) Halil Hamit Paşa
• C) Tarhuncu Ahmet Paşa ✓
• D) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
• E) Koca Ragıp Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa III. Ahmet, Humbaracı Ahmet Paşa I. Mahmut, Koca Ragıp Paşa III. Mustafa, Halil Hamit Paşa I. Abdülhamit dönemlerinde etkili olmuştur. Tarhuncu Ahmet Paşa ise XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) IV. Mehmet döneminde görev almış bir ıslahatçıdır.

8. Topkapı Sarayı'nda toplanan Divân-ı Hümâyun, din veya millet ayrımı olmaksızın haksızlığa uğradığını düşünen herkese açıktı. Halkın Divan'a taşıdığı davalara; I. Kazasker, II. Yeniçeri Ağası, III. Sadrazam görevlilerinden hangileri bakardı?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) I ve II
• D) I ve III ✓
• E) II ve III

Divan'daki meseleler padişah, sadrazam ve kazasker tarafından görülürdü. Yeniçeri Ağası halk davalarına bakmaz, askeri meselelerle ilgilenirdi.

9. I. Vergiler herkesin gücüne göre alınır. II. Devletin dini İslam'dır. III. Hükûmet, padişaha karşı sorumludur. IV. Padişah, meclisi kapatma yetkisine sahiptir. I. Meşrutiyet'le yürürlüğe giren Kanun-u Esasi'nin bu maddelerinden hangileri demokratik nitelik taşımaz?

• A) I ve II
• B) II ve III
• C) II ve IV
• D) III ve IV ✓
• E) I, II ve IV

Devletin dininin İslam olması laiklikle, padişahın meclisi kapatma yetkisine sahip olması ise demokratik yönetimle bağdaşmaz. Bu iki madde (II ve IV) demokratik özelliklerle uyuşmamaktadır.

10. Osmanlı Devleti'nde dirlik sistemi saliyanesiz eyaletlerde uygulanırdı. Buna göre hangi eyalette dirlik sisteminin uygulandığı söylenemez?

• A) Trablusgarp ✓
• B) Erzurum
• C) Rumeli
• D) Bosna
• E) Musul

Rumeli, Bosna, Musul ve Erzurum, dirlik sisteminin uygulandığı Saliyanesiz eyaletlerdir. Trablusgarp ise iltizam sisteminin uygulandığı Saliyaneli bir eyalettir; dolayısıyla burada dirlik sistemi uygulanmaz.

11. Osmanlı merkez ordusunda el bombası hazırlayıp kullanan askerî birlik hangisidir?

• A) Cebeciler
• B) Acemi Oğlanlar Ocağı
• C) Topçular
• D) Lağımcılar
• E) Humbaracılar ✓

Humbaracılar, humbara adı verilen el bombalarını yapan ve kullanan Osmanlı merkez ordusu sınıfıdır.

12. Osmanlı Devleti'nde hangi görevli ümera sınıfına dâhil değildir?

• A) Sancakbeyi
• B) Sadrazam
• C) Beylerbeyi
• D) Kaptan-ı Derya
• E) Nişancı ✓

Sadrazam, Kaptan-ı Derya, Beylerbeyi ve Sancakbeyi Seyfiye (Ümera) sınıfına dahildir. Nişancı ise Kalemiye (Ehl-i Kalem) sınıfına mensuptur; ümera içinde değerlendirilemez.

13. I. Balkan Savaşı'ndan en kârlı ve en zararlı çıkan devletler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) Osmanlı - Arnavutluk
• B) Bulgaristan - Osmanlı ✓
• C) Romanya - Sırbistan
• D) Bulgaristan - Karadağ
• E) Bulgaristan - Romanya

I. Balkan Savaşı'nda (1912-1913) en fazla toprak kazanan devlet Bulgaristan olurken en büyük kaybı yaşayan devlet Osmanlı Devleti'dir.

14. I. Dünya Savaşı'nda İngiltere, Rusya'daki Çarlık yönetimine yardım ulaştırmak amacıyla; I. Çanakkale, II. Irak-Basra, III. Kanal cephelerinden hangilerini açmıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

İngiltere, Rusya'daki Çarlık yanlılarına yardım ulaştırmak için önce Çanakkale, ardından Irak-Basra cephesini açmıştır. Kanal Cephesi ise Osmanlı Devleti tarafından İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek amacıyla açılmıştır.

15. 1895 Babıali Baskını, Osmanlı Bankası Baskını ve Yıldız Bombalama Eylemi, Osmanlı-Ermeni ilişkilerindeki gerilimi artırmıştır. 1895 Babıali Baskını'nı düzenleyen Ermeni örgütü hangisidir?

• A) Hınçak ✓
• B) Ramgavar
• C) Taşnaksütyun
• D) Karabağ Hareketi
• E) Nemesis

Babıali'ye yürüyüş ve baskını (1895) Hınçak (Çan) örgütü gerçekleştirmiştir. Osmanlı Bankası baskınını (1896) ise Taşnaksütyun örgütü düzenlemiştir.

16. I. İlk kez millî sınırlardan söz edilmiştir. II. Bütün cemiyetler tek çatı altında birleştirilmiştir. III. Manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir. Bu ifadelerden hangileri Erzurum Kongresi kararları arasında yer alır?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Millî sınırlar kavramı ilk kez Erzurum Kongresi'nde kullanılmıştır. Manda ve himayenin reddi de Erzurum Kongresi'nde gündeme gelmiştir. Tüm cemiyetlerin birleştirilmesi ise Sivas Kongresi kararıdır.

17. Sivas Kongresi sonrasında Temsil Heyeti'nin; I. Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi'ne ataması, II. yurdun farklı bölgelerinden gelen delegelerden oluşması, III. başkanlığını Mustafa Kemal'in yapması özelliklerinden hangileri yürütme yetkisini kullandığını kanıtlar?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) II ve III

Temsil Heyeti'nin ilk yürütme kararı Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığı'na atanmasıdır. Bu atama Temsil Heyeti'nin hükümet gibi yürütme yetkisi kullandığını kanıtlar. Delegelerin tüm yurttan gelmesi ve Mustafa Kemal'in başkanlığı yürütme yetkisini değil, temsil niteliğini gösterir.

18. Mustafa Kemal Paşa, 8 Nisan 1923 tarihli Dokuz Umde adlı seçim bildirgesinde Halk Fırkası'nın kurulacağını duyurmuştur. Mustafa Kemal tarafından kurulan bu parti hangi oluşumun yerini almıştır?

• A) Hürriyetperver Avam Fırkası
• B) Felah-ı Vatan Grubu
• C) İttihat ve Terakki Partisi
• D) Mudafaa-i Hukuk Grubu ✓
• E) Teceddüt Fırkası

8 Nisan 1923'te Mustafa Kemal mecliste Müdafaa-i Hukuk grubunun Halk Fırkası'na dönüşeceğini açıkladı. Halk Fırkası, mecliste daha önce faaliyet gösteren Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun yerine kurulmuştur.

19. Türk heyeti Lozan Konferansı'nda Çanakkale Boğazı'nın güvenliği için; I. İmroz, II. Bozcaada, III. Rodos adalarından hangilerinin Türkiye'de kalmasını savunmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Türk heyeti Çanakkale Boğazı'na yakın olan Bozcaada ve Gökçeada (İmroz)'nın Türkiye'de kalması için yoğun çaba harcamıştır. Rodos Adası ise Lozan Antlaşması ile İtalya'da kalmıştır.

20. I. TBMM'nin seçim kararı alması II. İzmir İktisat Kongresi'nin toplanması III. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi Bu gelişmelerden hangileri Lozan Görüşmelerine ara verilen dönemde gerçekleşmiştir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Lozan Görüşmelerine 4 Şubat 1923'te ara verilmiştir. Bu süreçte 17 Şubat 1923'te İzmir İktisat Kongresi toplanmış ve TBMM seçim kararı almıştır. Kabotaj Kanunu ise Lozan Antlaşması'nın imzalanmasından sonra 1926'da kabul edilmiştir.

21. Osmanlı Devleti'nden kalan işletmeleri yönetmek ve maden kuruluşlarının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 1925'te hangi kurum kurulmuştur?

• A) Merkez Bankası
• B) Sanayi ve Maadin Bankası ✓
• C) Etibank
• D) Sümerbank
• E) Emlak ve Eytam Bankası

1925'te Osmanlı'dan kalan kurumları işletmek ve maden işletmelerinin ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuştur. 1935'te ise bu amaç doğrultusunda Etibank kurulmuştur.

22. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Galip Yöntem gibi aydınların toplumu bilinçlendirme amacıyla 1912'de kurduğu Türk Ocakları, Atatürk Dönemi'nde kapatılmıştır. Türk Ocaklarının yerine hangi kuruluş açılmıştır?

• A) İstanbul Üniversitesi
• B) Ankara Hukuk Mektebi
• C) Köy Enstitüleri
• D) Millet Mektepleri
• E) Halkevleri ✓

Atatürk döneminde Türk Ocaklarının yerine 1932 yılında Halkevleri kurulmuştur. Halkevleri; halk arasında düşünce ve kültür birliğini, inkılapların yerleşmesini sağlamayı amaçlamıştır. Yayın organı "Ülkü" dergisi olan Halkevleri 1950'de kapatılmıştır.

23. Atatürk inkılaplarından hangisi laiklik ilkesiyle ilişkilendirilemez?

• A) Milletvekili yemin şeklinin değiştirilmesi
• B) Soyadı Kanunu'nun kabulü ✓
• C) Medreselerin kapatılması
• D) "Devletin dini İslam'dır." maddesinin anayasadan çıkarılması
• E) Türk Medeni Kanunu'nun kabulü

Soyadı Kanunu, toplumsal kimliği düzenleyen bir inkılap olup laiklikle değil daha çok halkçılık ve milliyetçilik ilkeleriyle ilgilidir.

24. 1924 Anayasası'ndaki "Devletin dini İslam'dır." hükmünün kaldırılması hangi ilkeyle ilgilidir?

• A) Laiklik ✓
• B) Halkçılık
• C) İnkılapçılık
• D) Devletçilik
• E) Cumhuriyetçilik

1928'de anayasadan "Devletin dini İslam'dır." maddesinin çıkarılması, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını ifade eden Laiklik ilkesinin hayata geçirilmesidir.

25. Yugoslavya'nın parçalanması sonrasında başlayan Bosna Savaşı hangi antlaşmayla sona ermiştir?

• A) Ankara Anlaşması
• B) Lizbon Anlaşması
• C) Belgrad Anlaşması
• D) Roma Anlaşması
• E) Dayton Anlaşması ✓

Yugoslavya İç Savaşı, 21 Kasım 1995'te Bosna-Hersek, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ve Hırvatistan cumhurbaşkanları tarafından imzalanan Dayton Barış Antlaşması ile sona erdi.

26. Bosna Savaşı sırasında Sırp hedefleri doğrultusunda faaliyet gösteren örgüt hangisidir?

• A) USTAŞA
• B) ÇETNİK ✓
• C) GESTAPO
• D) ELAS
• E) EDES

Çetnik, Bosna Savaşı sırasında Sırpların kurduğu ve Sırp emellerine hizmet eden örgüttür. Ustaşa Hırvatların kurduğu örgüttür. ELAS ve EDES Yunanistan'da iç savaşa neden olan örgütlerdir. Gestapo ise Alman gizli servisidir.

27. Başlangıcı "Kara Perşembe" olarak anılan 1929 Ekonomik Bunalımı'nın sonuçları arasında hangisi bulunmaz?

• A) İthalat ve ihracatın azalması
• B) Madencilik alanındaki gelişmelerin durması
• C) İşsizliğin artması
• D) Bankacılık sektörünün hızla güçlenmesi ✓
• E) Tarım ürünlerinin fiyatlarının düşmesi

1929 Büyük Buhranı işsizliği artırmış, tarım fiyatlarını düşürmüş, madenciliği durdurmuş ve dış ticareti azaltmıştır. Bankacılık sektörünün hızla güçlenmesi ise bu krizin sonuçları arasında yer almaz; aksine bankalar bu krizden olumsuz etkilenmiştir.