Atatürk Dönemi Dış Politika (1923-1938) 1

1. _Lozan Antlaşması_ hangi yıl imzalanmıştır?

• A) 1923 ✓
• B) 1924
• C) 1925
• D) 1921

Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanmıştır. Türkiye'nin bağımsızlığını uluslararası alanda tanıtan bu anlaşma, kapitülasyonları kaldırmış ve modern Türk dış politikasının temelini oluşturmuştur.

2. Türkiye'nin _Milletler Cemiyeti_'ne üye olduğu yıl hangisidir?

• A) 1930
• B) 1934
• C) 1926
• D) 1932 ✓

Türkiye, barışçı politikasının bir sonucu olarak ve İspanya ile Yunanistan'ın daveti üzerine 18 Temmuz 1932'de Milletler Cemiyeti'ne üye olmuştur.

3. _Hatay_'ın Türkiye'ye katılması hangi yıl gerçekleşmiştir?

• A) 1936
• B) 1939 ✓
• C) 1937
• D) 1938

Hatay Devleti Meclisi'nin aldığı kararla Hatay, 29 Haziran 1939 tarihinde Türkiye'ye katılmıştır. Bu, Atatürk'ün vefatından kısa bir süre sonra gerçekleşen, onun 'şahsi meselem' dediği büyük bir diplomatik zaferdir.

4. _Montrö Boğazlar Sözleşmesi_ hangi yıl imzalanmıştır?

• A) 1936 ✓
• B) 1930
• C) 1939
• D) 1923

Montrö Boğazlar Sözleşmesi, 20 Temmuz 1936'da imzalanmıştır. Lozan'daki Boğazlar Komisyonu kaldırılarak Boğazların yönetimi ve savunması tamamen Türkiye'ye geçmiştir.

5. _Balkan Antantı_ hangi yıl imzalanmıştır?

• A) 1938
• B) 1936
• C) 1932
• D) 1934 ✓

Balkan Antantı, Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikalarına karşı 9 Şubat 1934'te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmıştır.

6. _Sadabat Paktı_'na katılan ülkelerden biri _değildir_?

• A) İran
• B) Irak
• C) Türkiye
• D) Yunanistan ✓

Sadabat Paktı (1937), Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanmıştır. Yunanistan bir Balkan ülkesidir ve Balkan Antantı'nda yer almıştır.

7. Atatürk'ün '_Yurtta sulh, cihanda sulh_' ilkesini benimsediğinin en somut uluslararası göstergesi hangisidir?

• A) Sadabat Paktı
• B) Balkan Antantı ve Milletler Cemiyeti'ne giriş ✓
• C) Lozan Antlaşması
• D) Hatay'ın Türkiye'ye katılması

Türkiye'nin komşularıyla iyi ilişkiler kurup Balkan Antantı (1934) ve Sadabat Paktı'nı (1937) imzalaması ve dünya barışını korumak için Milletler Cemiyeti'ne (1932) girmesi, bu ilkenin en somut kanıtlarıdır.

8. _Musul Sorunu_ hangi antlaşma ile çözüme kavuşturulmuştur?

• A) Sadabat Paktı
• B) 1926 Ankara Antlaşması ✓
• C) Lozan Antlaşması
• D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Musul Sorunu, Lozan'da çözülememiş, 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması ile çözülmüştür. Musul, İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmıştır (Misak-ı Milli'den taviz).

9. Boğazlar üzerindeki _tam Türk egemenliği_ hangi antlaşma ile sağlanmıştır?

• A) Ankara Antlaşması
• B) Montrö Boğazlar Sözleşmesi ✓
• C) Sadabat Paktı
• D) Lozan Antlaşması

Lozan'da Boğazlar uluslararası bir komisyona bırakılmıştı. 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon kaldırılmış ve Boğazlarda tam Türk egemenliği sağlanmıştır.

10. Türkiye'nin _Hatay_ üzerindeki hak iddiası hangi uluslararası örgütte tartışılmıştır?

• A) Balkan Antantı
• B) Milletler Cemiyeti ✓
• C) Sadabat Paktı
• D) Birleşmiş Milletler

Hatay sorunu, Türkiye'nin başvurusu üzerine Milletler Cemiyeti'ne taşınmış ve Sandler Raporu ile Hatay'ın kendine özgü bir statüsü olduğu kabul edilmiştir.

11. Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası'nın _temel ilkeleri_ nelerdir?

• A) Yabancı devletlerin himayesine girmek
• B) Saldırgan ve yayılmacı olmak
• C) Hayalperest hedefler peşinde koşmak
• D) Tam bağımsızlık, barışçılık, gerçekçilik ve mütekabiliyet ✓

Atatürk dönemi dış politikası, maceradan uzak, gerçekçi, milli menfaatlere dayalı, tam bağımsızlığı esas alan ve barışçı ('Yurtta sulh, cihanda sulh') bir çizgide yürütülmüştür.

12. _Sadabat Paktı_ hangi yıl ve nerede imzalanmıştır?

• A) 1934 - Kabil
• B) 1936 - Bağdat
• C) 1939 - Ankara
• D) 1937 - Tahran ✓

Sadabat Paktı, 8 Temmuz 1937'de İran'ın başkenti Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda imzalanmıştır.

13. _Balkan Antantı_'na katılan devletler hangileridir?

• A) Türkiye, Rusya, İngiltere, Fransa
• B) Türkiye, İran, Irak, Afganistan
• C) Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Arnavutluk
• D) Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya ✓

Balkan Antantı (Teyyare kodlaması: T-Y-Y-R), Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmıştır. (Bulgaristan ve Arnavutluk katılmamıştır).

14. _Lozan Antlaşması_'nda çözüme kavuşturulamayan ve sonraya bırakılan tek konu hangisidir?

• A) Kapitülasyonlar
• B) Boğazlar
• C) Sınırlar
• D) Irak Sınırı ✓

Irak sınırı (Musul), İngiltere ile Türkiye arasında 9 ay içinde yapılacak ikili görüşmelere bırakılmıştır. Diğer konular Lozan'da çözülmüştür.

15. Atatürk Dönemi'nde _Türk-Yunan dostluğu_ hangi yıl ve hangi liderler arasında pekişmiştir?

• A) 1934 - Atatürk ve Metaksas
• B) 1930 - Atatürk ve Venizelos ✓
• C) 1928 - Fethi Okyar ve Venizelos
• D) 1923 - İsmet İnönü ve Venizelos

1930'da Yunan Başbakanı Venizelos'un Türkiye'yi ziyareti ve Atatürk ile görüşmesiyle Nüfus Mübadelesi sorunu çözülmüş ve 1950'lere kadar sürecek bir dostluk dönemi başlamıştır.

16. Türkiye'nin _Sadabat Paktı_'na katılma amacı nedir?

• A) Ortadoğu'da güvenliği ve barışı sağlamak ✓
• B) Yunanistan ile ilişkileri geliştirmek
• C) Balkan ülkeleriyle ittifak kurmak
• D) Ekonomik iş birliği yapmak

İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Orta Doğu'ya yönelik tehditleri üzerine Türkiye, Doğu sınırlarını güvence altına almak için Sadabat Paktı'nı imzalamıştır.

17. Türkiye'nin _Milletler Cemiyeti_'ne üyelik başvurusu hangi ülkenin davetiyle gerçekleşmiştir?

• A) Fransa
• B) İspanya ✓
• C) İtalya
• D) İngiltere

Türkiye, 1932'de İspanya'nın teklifi ve Yunanistan'ın desteğiyle Milletler Cemiyeti'ne davet edilmiş ve üye olmuştur. (Davet edilerek üye olan tek ülkedir).

18. _Hatay_'ın anavatana katılması sürecinde 'Şahsi meselem' diyerek konuyu takip eden lider kimdir?

• A) Mustafa Kemal Atatürk ✓
• B) İsmet İnönü
• C) Celal Bayar
• D) Kazım Karabekir

Atatürk, hastalığının ilerlemesine rağmen Hatay konusuyla bizzat ilgilenmiş, sınıra giderek kararlılığını göstermiştir.

19. _Montrö Boğazlar Sözleşmesi_'nin imzalanmasına zemin hazırlayan dış gelişme nedir?

• A) I. Dünya Savaşı'nın başlaması
• B) Almanya ve İtalya'nın saldırgan tutumları ✓
• C) Hatay'ın Türkiye'ye katılması
• D) Balkan Savaşları

1930'larda Almanya'nın ve İtalya'nın saldırgan politikaları ve silahlanması, Türkiye'nin Boğazların güvenliği konusundaki endişelerini haklı çıkarmış ve Montrö'nün imzalanmasını sağlamıştır.

20. Lozan Antlaşması'nda _kapitülasyonlar_ konusunda alınan karar nedir?

• A) Tamamen kaldırılmıştır ✓
• B) Sadece adli kapitülasyonlar kalmıştır
• C) Sadece İngiltere için devam etmiştir
• D) Ekonomik ayrıcalıklar sınırlandırılmıştır

Lozan'ın en büyük başarılarından biri, kapitülasyonların kayıtsız şartsız ve tamamen kaldırılmasıdır.

21. Lozan Antlaşması'nda _Yabancı Okullar_ sorunu nasıl çözülmüştür?

• A) Uluslararası bir komisyona bağlanmıştır
• B) Türkiye'nin iç meselesi sayılarak, Türk kanunlarına bağlanması şartı getirilmiştir ✓
• C) Fransa'nın denetimine verilmiştir
• D) Hepsi kapatılmıştır

Türkiye, yabancı okulları bir iç mesele olarak görmüş, uluslararası görüşme konusu yapmamış ve Türk kanunlarına uymayanların kapatılacağını bildirmiştir.

22. Atatürk Dönemi'nde _Nüfus Mübadelesi_ sorunu hangi devletle yaşanmıştır?

• A) Bulgaristan
• B) Yunanistan ✓
• C) İngiltere
• D) Suriye

Nüfus mübadelesi sorunu, Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanmış ve 1930 Ahali Mübadelesi Antlaşması ile çözülmüştür.

23. Türkiye-Irak sınırı kesin olarak hangi antlaşma ile çizilmiştir?

• A) Kars Antlaşması
• B) 1926 Ankara Antlaşması ✓
• C) Gümrü Antlaşması
• D) Lozan Antlaşması

5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması ile Musul ve Kerkük İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmış ve sınır çizilmiştir.

24. Bozkurt-Lotus Olayı hangi devletle yaşanan bir hukuk sorunudur?

• A) Yunanistan
• B) Fransa ✓
• C) İngiltere
• D) İtalya

Bozkurt-Lotus olayı, 2 Ağustos 1926 tarihinde Türk yolcu gemisi Bozkurt ile Fransız yolcu gemisi Lotus'un Ege Denizi'nde çarpışması sonucu meydana gelmiştir. Olayda 8 Türk vatandaşı hayatını kaybetmiş, Fransız kaptan Türk mahkemelerinde yargılanmıştır. Fransa'nın olayı uluslararası mahkemeye taşıması üzerine konu Lahey Adalet Divanı'na gitmiş ve Türkiye'nin başarısıyla sonuçlanmıştır. Soru ve cevap anahtarı tarihsel gerçeklerle tam uyumludur.

25. 1930-1939 yılları arasındaki Türk dış politikasının temel amacı nedir?

• A) Kapitülasyonları kaldırmak
• B) Yeni topraklar fethetmek
• C) Yaklaşan II. Dünya Savaşı tehlikesine karşı ittifaklar kurarak güvenliği sağlamak ✓
• D) Musul'u geri almak

Bu dönemde Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne girmiş, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nı imzalayarak sınırlarını güvence altına almaya çalışmıştır.