Altın Test 36

1. 1856 Kırım Savaşında tarafsızlığını ilan eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Fransa
• B) Prusya ✓
• C) Avusturya
• D) İngiltere
• E) Piyomente

1853-1856 Kırım Savaşı'nda Rusya yayılmacılığına karşı Osmanlı İmparatorluğu'nun yanında İngiltere (B), Fransa (A) ve İtalya birliğini kurmak için destek arayan Piyomente (Sardinya Krallığı) (D) savaşa dahil olmuştur. Avusturya (E) savaşa doğrudan girmese de Rusya sınırına asker yığarak Osmanlı lehine diplomatik baskı oluşturmuştur. Prusya (Almanya) (C) ise savaş boyunca tamamen tarafsız kalmış ve çatışmaların dışında kalmayı tercih etmiştir.

2. I. Alaşehir Kongresi II. Erzurum Kongresi III. Sivas Kongresi Yukarıda verilen kongrelerden hangilerinin toplanmasında Mustafa Kemal'in bir katkısı ve etkisi yoktur?

• A) Yalnız I
• B) I ve II ✓
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Alaşehir Kongresi ve Erzurum Kongresi'nin toplanmasında Mustafa Kemal'in doğrudan başlatıcı etkisi yoktur; Sivas Kongresi ise onun çağrısıyla toplanmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

3. İtalyanlar, Trablusgarp'a saldırdıklarında Osmanlı Devleti bu bölgeye bir ordu gönderememiş, bu bölgenin savunulması için bazı gönüllü subaylar göndermiştir. Osmanlı Devleti'nin böyle bir politika takip etmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bölgeye subay gönderilmesinin yeterli görülmesi
• B) Mısır'ın İngilizlerin işgali altında olması ✓
• C) Trablusgarp'ın önemli bir bölge olmaması
• D) İngilizlerden çekinmesi
• E) Almanya'nın desteğini almak

Osmanlı Devleti Trablusgarp'a düzenli ordu gönderememiştir; çünkü Mısır İngiliz işgali altında olduğundan kara bağlantısı fiilen kapalıydı. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mısır'ın İngilizlerin işgali altında olması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

4. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Demokrat Parti'nin iktidar yıllarında meydana gelmemiştir?

• A) Kıbrıs Barış harekâtının yapılması ✓
• B) Bağdat ve Balkan Paktı'nın imzalanması
• C) IMF'den ilk kez borç alınması
• D) NATO'ya üye olunması
• E) Kore'de Türk askerinin savaşması

Demokrat Parti iktidarı 1950-1960 yılları arasındadır. Kıbrıs Barış Harekâtı ise 1974'te gerçekleştiği için DP iktidar yıllarında meydana gelmemiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kıbrıs Barış harekâtının yapılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

5. Meşrutiyetle birlikte yönetimde padişahın mutlak iradesi yerine anayasal kurallar ve halk temsilcilerinin etkisi önem kazanmıştır. Bu değişim dikkate alındığında; I. Halkın yönetimde söz sahibi olduğu bir sisteme geçilmiştir. II. Padişah, Divan kararlarına uyup uymamakta serbest bırakılmıştır. III. Monarşik yapı güçlendirilmiştir. Yargılarından hangilerine _ulaşılamaz_?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Meşrutiyet rejimiyle birlikte anayasal düzene geçilmiş, Mebusan Meclisi açılarak halk ilk kez yönetimde söz sahibi olmuştur. Bu durum I. öncüle ulaşabildiğimizi gösterir. Ancak Meşrutiyet ile padişahın mutlak monarşik yetkileri anayasa ve meclis tarafından sınırlandırılmıştır, dolayısıyla monarşik yapının gücü artırılmamış (III. yanlış), aksine kısıtlanmıştır. Padişahın Divan kararlarına uymasında serbest olması gibi bir durum bu değişimle ilgili olmadığı gibi meşruti düzende padişahın yetkileri daralmıştır (II. yanlış). Dolayısıyla ulaşılamaz olanlar II ve III'tür.

6. Osmanlı Devleti'nde halkın çoğunluğu geçimini tarımdan sağlardı. Halk elde ettiği ürün üzerinden öşür ve haraç adıyla farklı oranda gelir vergisi öderdi. Bu uygulamada öncelikle aşağıdakilerden hangisi göz önünde tutulmuştur?

• A) Yöresel ve coğrafi koşullar
• B) Devlet giderleri
• C) Askeri koşullar
• D) Dini inançlar ✓
• E) Halkın gelir düzeyi

Öşür ve haraç vergilerinin farklı oranlarda alınmasında öncelikle halkın dini inancı dikkate alınmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Dini inançlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

7. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nde hazinenin sürekli giderleri arasında sayılamaz?

• A) Savaş tazminatları ✓
• B) Saray harcamaları
• C) Ulufe ödemeleri
• D) Kapıkulu Ocağı'nın masrafları
• E) Ödenen maaşlar

Osmanlı Devleti'nde devlet hazinesinin düzenli ve sürekli giderleri arasında; üç ayda bir Kapıkulu askerlerine ödenen ulufe maaşları (A), devlet memurlarına ödenen düzenli maaşlar (C), saray idaresinin genel harcamaları (D) ve Kapıkulu Ocağı'nın silah, barınma, gıda gibi masrafları (E) yer alır. Savaş tazminatı (B) ise yalnızca kaybedilen savaşlar sonrasında antlaşmalar gereği tek seferlik veya taksitli olarak ödenen olağanüstü/arızi bir durumdur; devlet hazinesinin sürekli/düzenli bir gideri değildir.

8. Nisan 1923 tarihinde II. TBMM oluşturulurken seçim kanununda yapılan değişiklikle milletvekili olmak için vergi verme şartı kaldırılması demokrasinin; I. Ulusal bağımsızlığı gerçekleştirme II. Vatandaşlar arasında fırsat eşitliği sağlama III. Zümre egemenliğine dayanmama Özelliklerinden hangilerinin sonucu sayılabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Seçim Kanunu'nda yapılan değişiklikle milletvekili seçilebilmek için 'vergi veriyor olma' (maddi durum) şartının kaldırılması; zengin-fakir ayrımı gözetmeksizin tüm vatandaşların aday olabilmesini sağlayarak vatandaşlar arasında siyasi alanda fırsat eşitliğini (II) sağlamış ve meclisin sadece belirli bir zengin/soylu sınıfın (zümrenin) egemenliğine dayanmasını (III) engellemiştir. Bu gelişmenin doğrudan ulusal bağımsızlıkla (I) bir ilgisi yoktur. Bu nedenle doğru cevap II ve III'tür.

9. I. Bab-ı Meşihat II. Reji İdaresi III. Sanayi-i Nefise Mektebi Yukarıda verilen kurumların faaliyet alanlarının Eğitim - Yönetim - Ekonomi şeklinde doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) II - I - III
• B) I - II - III
• C) III - II - I
• D) III - I – II ✓
• E) II - III - I

Verilen kurumların faaliyet alanları şu şekildedir: Sanayi-i Nefise Mektebi (III) II. Abdülhamit döneminde Osman Hamdi Bey tarafından kurulan güzel sanatlar okuludur (Eğitim); Bab-ı Meşihat (I) Şeyhülislamlık makamına ve din işleri idaresine verilen isim olup devlet yönetiminin/şer'i bürokrasinin önemli bir parçasıdır (Yönetim); Reji İdaresi (II) ise Duyun-u Umumiye kapsamında tütün tekelini işleten yabancı sermayeli ekonomik bir kuruluştur (Ekonomi). Bu durumda sıralama Eğitim (III) - Yönetim (I) - Ekonomi (II) şeklinde olmalıdır. Doğru seçenek E'dir.

10. Aşağıdaki olaylardan hangisi Ankara'da yeni bir meclisin kurulması ile ilgili çalışmaları hızlandırmıştır?

• A) Mondros Ateşkesinin imzalanması
• B) Mebusan Meclisi'nin basılıp dağıtılması ✓
• C) Paris Barış Konferansının düzenlenmesi
• D) Yunanlıların İzmir'i işgali
• E) Ahmet Anzavur İsyanının çıkması

16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletlerince resmen işgal edilmesi ve ardından milli sınırları belirleyen Misakımilli kararları nedeniyle Osmanlı Mebusan Meclisi'nin basılarak dağıtılması/milletvekillerinin tutuklanması, Ankara'da yeni, olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin (TBMM) açılması çalışmalarını doğrudan hızlandırmış ve meşru kılmıştır.

11. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nin Berlin Antlaşması'yla kaybettiği topraklardan biri _değildir_?

• A) Romanya
• B) Batum
• C) Sırbistan
• D) Karadağ
• E) Makedonya ✓

Berlin Antlaşması ile Karadağ, Romanya ve Sırbistan bağımsız olmuş, Batum Rusya'ya bırakılmıştır. Makedonya bu antlaşmayla kaybedilen yerlerden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Makedonya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

12. Moskova Antlaşması’nda milletlerin kendi geleceklerini serbestçe belirleyebilmesi anlayışına yer verilmiştir. Bu anlayış; I. Bağımsızlığa saygı duyma, II. Ticari ilişkiler geliştirme, III. Milletler Cemiyeti gözetiminde yönetilme Durumlarından hangileriyle ilişkilendirilebilir?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Ulusların kendi kaderini tayin etmesi (kendi geleceğine karar vermesi), devletlerin birbirlerinin egemenliğine ve 'ulusal bağımsızlığına saygı duyma' (I) ilkesini kapsar. Ticari ilişkiler (II) veya Milletler Cemiyeti mandaterliği/gözetimi (III) bu madde kapsamında yer alan egemenlik kavramıyla ilgili değildir.

13. Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi devşirme kökenli olamaz?

• A) Defterdar
• B) Vezir
• C) Nişancı
• D) Kazasker ✓
• E) Sadrazam

Kazasker ilmiye sınıfından olduğu için devşirme kökenli olamaz. Sadrazam, vezir, defterdar ve nişancı devşirme kökenli olabilirdi. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kazasker" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. Aşağıdakilerden hangisi yapılarında kubbeyi kullanan ilk Türk devletidir?

• A) Hazarlar
• B) Bulgarlar
• C) Kumanlar
• D) Hunlar
• E) Uygurlar ✓

Yapılarında kubbeyi kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Uygurlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

15. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Kanuni Sultan Süleyman döneminde gerçekleşmemiştir?

• A) I.Viyana Kuşatması
• B) Rodos'un Fethi
• C) Kırım'ın Fethi ✓
• D) Belgrad'ın Fethi
• E) Mohaç Meydan Muharebesi

Kırım'ın fethi Fatih döneminde gerçekleşmiştir. Kanuni döneminde yaşanan gelişmelerden biri değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kırım'ın Fethi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. I. Havza Genelgesi II. Amasya Genelgesi III. Erzurum Kongresi IV. Sivas Kongresi V. Misak-ı Milli Kararları Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangilerinde Ulusal Egemenlik ile ilgili bir karar alınmıştır?

• A) III ve IV
• B) II, III ve IV ✓
• C) II, IV ve V
• D) III, IV ve V
• E) I, II, III, IV ve V

Ulusal egemenlik, devlet yönetiminde halkın karar verici olmasıdır. Amasya Genelgesi'ndeki 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesi (II) ve Erzurum Kongresi'ndeki 'Kuvayı Milliyeyi amil, iradey-i milliyeyi hakim kılmak esastır' (III) kararı ulusal egemenliğin ilk resmi adımlarıdır. Sivas Kongresi'nde (IV) Erzurum kararları genişletilerek kabul edilmiştir. Havza Genelgesi ve Misak-ı Milli'de ise doğrudan ulusal egemenlikten ziyade ulusal bağımsızlık/sınırlar konusu işlenmiştir. Dolayısıyla doğru cevap II, III ve IV'tür (A).

17. Osmanlı Hanedanının yurt dışına çıkarılması aşağıdaki hangi gelişme sonucu yaşanmıştır?

• A) Halifeliğin kaldırılması ✓
• B) TBMM'nin açılması
• C) Saltanatın kaldırılması
• D) Cumhuriyetin ilanı
• E) Lozan Barış Antlaşmasının İmzalanması

Osmanlı Hanedanı'nın yurt dışına çıkarılması, halifeliğin kaldırılmasıyla birlikte hanedan üyelerine yönelik yapılan düzenleme sonucunda gerçekleşmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Halifeliğin kaldırılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

18. Aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmesinde Temsil Kurulu'nun etkili olduğu _söylenemez_?

• A) TBMM'nin açılmasında
• B) Amasya Görüşmelerinin yapılmasında
• C) İrade-i Milliye Gazetesi'nin çıkarılmasında
• D) Ankara'nın merkez seçilmesinde
• E) Erzurum Kongresi'nin toplanmasında ✓

Erzurum Kongresi'nin toplanmasında Temsil Kurulu etkili değildir; çünkü Temsil Kurulu Erzurum Kongresi'nde oluşturulmuştur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Erzurum Kongresi'nin toplanmasında" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

19. Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı'ndan sonra başlayan Soğuk Savaş'ın özelliklerinden _değildir_?

• A) Devletler arası gerginlik durumu olması
• B) Nükleer silahların kullanılması ✓
• C) ABD ile SSCB arasında olması
• D) Uluslararası ilişkilerde devletlerin gruplaşmasına neden olması
• E) Farklı alanlarda rekabet getirmesi

Soğuk Savaş, doğrudan sıcak çatışma ve nükleer silah kullanımıyla değil; siyasi, ekonomik, ideolojik ve askeri bloklaşmayla karakterize edilir. Nükleer silahların kullanılması Soğuk Savaş'ın özelliği değildir.

20. I. Peçenekler II. Kumanlar III. Uzlar Yukarıda verilenlerden hangileri Bizans ordusunda paralı askerlik yapmıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Peçenekler, Kumanlar ve Uzlar Bizans ordusunda paralı askerlik yapmış Türk topluluklarıdır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.