Altın Test 34

1. I. Göçebe ve yarı göçebe yaşam tarzı II. Özel mülkiyetin gelişmemesi III. Çadır sanatının gelişmesi IV. Ölümden sonra ikinci hayatın varlığına inanılması V. Savaşçı karaktere sahip olunması Yukarıdakilerden hangisi bozkır kültürünün doğurduğu özelliklerden biri _değildir_?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) V
• E) IV ✓

Ölümden sonra ikinci hayat inancı bozkır kültüründen değil, inanç sistemiyle ilgili bir unsurdur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "IV" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

2. Mudanya Ateşkes antlaşmasına katılmayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İngiltere
• B) Yunanistan ✓
• C) Fransa
• D) İtalya
• E) Türkiye

Mudanya Ateşkes görüşmelerine Yunanistan doğrudan katılmamış, onu İngiltere temsil etmiştir. İtalya, Fransa, İngiltere ve TBMM ise görüşmelere katılan asıl taraflardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

3. Hindistan'a sefer düzenleyen ilk Türk-İslam hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sebük Tigin ✓
• B) I.Mesud
• C) AlpTigin
• D) Hüsrev Melik
• E) Gazneli Mahmut

Gazne Devleti bünyesinde Hindistan üzerine ilk seferleri düzenleyen hükümdar Sebük Tigin'dir (C). Gazneli Mahmut ise babası Sebük Tigin'in başlattığı bu politikayı zirveye taşıyarak Hindistan'a 17 büyük askeri sefer düzenlemiş ve İslamiyet'in bu bölgede geniş ölçüde yayılmasını sağlamıştır. Bu yüzden Gazneli Mahmut 'Hindistan Fatihi' olarak bilinse de, ilk seferi düzenleyen ilk Türk-İslam hükümdarı unvanı Sebük Tigin'e aittir.

4. I. Eti Bank'ın kurulması II. Karabük Demir Çelik Fabrikası'nın kurulması III. İş Bankası'nın kurulması Yukarıdakilerden hangileri, devletçilik politikası çerçevesinde yapılan çalışmalar arasında gösterilebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Etibank ve Karabük Demir Çelik Fabrikası devletçilik politikası kapsamında değerlendirilir. İş Bankası ise özel girişimi destekleyen bir bankadır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

5. Aşağıdakilerden hangisinin İslamiyet öncesi Türk kültürü ile ilgili olduğu _söylenemez_?

• A) Boylar federasyonu
• B) Ülkenin eyaletlere ayrılması ✓
• C) Göçebe yaşam tarzı
• D) Ahiret inancı
• E) Kurultay

Ülkenin eyaletlere ayrılması İslamiyet öncesi Türk kültürünün temel özelliklerinden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Ülkenin eyaletlere ayrılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

6. II. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyada siyasi, askerî ve ekonomik amaçlı kurumlar kurulmuştur. Buna göre, I. COMECON, II. Marshall Planı, III. IMF Oluşumlarından hangileri ekonomik amaçlıdır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

II. Dünya Savaşı sonrasında ekonomik amaçlarla oluşturulan yapılar şunlardır: COMECON (Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi) (I) Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik işbirliğini geliştirmek amacıyla kurulmuştur; Marshall Planı (II) ABD tarafından savaş sonrası Avrupa ülkelerine sunulan devasa ekonomik yardım ve kalkınma paketidir; IMF (Uluslararası Para Fonu) (III) ise küresel finansal istikrarı sağlamak amacıyla kurulan ekonomik kuruluştur. Dolayısıyla her üç oluşum da ekonomik amaçlıdır.

7. • Millî Mücadele'nin amaç, yöntem ve gerekçesinin belirlendiği • Sivas'ta millî bir kongrenin toplanması gerektiği • Millî bir kurulun oluşturulması gerektiği Yukarıdaki özellikler aşağıdakilerden hangisinin kapsamındadır?

• A) Amasya Tamimi ✓
• B) Havza Genelgesi
• C) Bilecik Görüşmeleri
• D) Amasya Görüşmeleri
• E) Erzurum Kongresi

22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi (Amasya Tamimi) (E); Milli Mücadele'nin gerekçesini, amacını ve yöntemini ilk kez ortaya koymuş, Sivas'ta ulusal bir kongrenin toplanması çağrısı yapmış ve her türlü denetimden uzak 'milli bir kurulun' (Temsil Heyeti'nin temeli) oluşturulması fikrini ilk kez belirtmiştir.

8. Aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar Sözleşmesini imzalayan devletlerden birisi _değildir_?

• A) İtalya
• B) Japonya
• C) Romanya
• D) ABD ✓
• E) SSCB

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni imzalayan devletler arasında ABD yer almaz. Sözleşmeye Boğazlar rejimiyle ilgili devletler katılmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "ABD" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

9. Osmanlı Devletinde kalemiye sınıfı; I. iç ve dış yazışmaların yapılması, II. toprakların dağıtılması, III. ordunun sefere hazırlanması Görevlerinden hangilerinden sorumludur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) II ve III

Kalemiye (bürokrasi ve diplomasi) sınıfının divandaki en önemli temsilcileri Nişancı ve Defterdar'dır. Nişancı; iç ve dış resmi yazışmaları yürütür (I) ve fethedilen arazileri tahrir defterlerine kaydederek dirlik/toprak dağıtımını (II) yapar. Ordunun sefere hazırlanması, askeri ve idari yetkilere sahip olan 'Seyfiye' (askeri) sınıfının sorumluluğundadır (III). Dolayısıyla I ve II kalemiye sınıfının görevidir.

10. Amasya Genelgesinde imzası ya da onayı bulunan paşalar arasında aşağıdakilerden hangisi _gösterilemez_?

• A) Kazım Karabekir
• B) Refet Bele
• C) Ali Fuat Cebesoy
• D) Cemal Paşa
• E) Fevzi Çakmak ✓

Amasya Genelgesi'nde Fevzi Çakmak'ın imzası ya da onayı yoktur. Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir ve Cemal Paşa süreçte yer almıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Fevzi Çakmak" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

11. III. Selim döneminde, I. Ekonomik II. Askeri III. Eğitim Alanlarından hangilerinde bir düzenlemeye gidildiği söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

III. Selim Dönemi (Nizam-ı Cedit dönemi) çok yönlü ıslahatları içerir: Askeri alanda (II) Nizam-ı Cedit ordusu kurulmuş ve Mühendishane-i Berr-i Hümayun geliştirilmiştir. Ekonomik alanda (I) yeni ordunun masraflarını karşılamak üzere İrad-i Cedit hazinesi kurulmuş, yerli malı kullanımı teşvik edilmiştir. Eğitim alanında (III) Avrupa'da ilk kez daimi elçilikler açılmış, yabancı dil (özellikle Fransızca) eğitimi zorunlu kılınmış, askeri okullarda modern bilimlerin öğretilmesine öncelik verilmiştir. Dolayısıyla her üç alanda da düzenlemeye gidilmiştir.

12. Aşağıdaki diplomatik gelişmelerin hangisinde Mustafa Kemal ile İsmet İnönü arasında görüş ayrılığı yaşanmıştır?

• A) Nyon Konferansı ✓
• B) Haliç Konferansı
• C) Razgart Olayı
• D) Akdeniz Paktı
• E) Bozkurt Lotus Olayı

Nyon Konferansı sürecinde izlenecek dış politika konusunda Mustafa Kemal ile İsmet İnönü arasında görüş ayrılığı yaşanmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Nyon Konferansı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. Atatürk, farklı meslek ve toplumsal kesimlerin hak, çıkar ve özgürlük bakımından eşit olduğunu vurgulamıştır. Bu anlatım aşağıdaki ilkelerden hangisinin özelliğiyle ilgilidir?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Laiklik
• C) İnkılapçılık
• D) Devletçilik
• E) Halkçılık ✓

Sözde farklı meslek ve toplumsal kesimlerin hak ve özgürlük bakımından eşit olduğu vurgulanır. Bu, halkçılık ilkesinin temel özelliklerindendir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Halkçılık" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. I. Milli Kalkınma Partisi II. Demokratik Parti III. Serbest Cumhuriyet Fırkası Yukarıdaki siyasi partilerden hangileri Atatürk döneminde faaliyet göstermemiştir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) II ve III

Atatürk Dönemi 10 Kasım 1938'de Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatı ile sona ermiştir. Serbest Cumhuriyet Fırkası (III) 1930 yılında Atatürk'ün teşvikiyle kurulmuş ve aynı yıl feshedilmiştir (Atatürk döneminde faaliyet göstermiştir). Milli Kalkınma Partisi (I) Nuri Demirağ önderliğinde 1945 yılında kurulmuştur (Atatürk döneminden sonradır). Demokrat Parti (II) ise 1946 yılında Celal Bayar, Adnan Menderes vb. tarafından kurulmuştur (Atatürk döneminden sonradır). Dolayısıyla Atatürk döneminde faaliyet göstermeyen partiler I ve II'dir.

15. Donkişot'un yazarı Dünyaca ünlü İspanyol yazar Cervantes aşağıdaki hangi savaşta yaralanmış ve bir elini kaybetmiştir?

• A) Malta Kuşatması
• B) Preveze Deniz Savaşı
• C) İnebahtı Deniz savaşı ✓
• D) Cebre Deniz Savaşı
• E) I.Viyana Kuşatması

Cervantes, İnebahtı Deniz Savaşı'nda yaralanmış ve elini kullanamaz hale gelmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İnebahtı Deniz savaşı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. İstanbul Hükümetinin başındaki Sadrazam Damat Ferit Paşa, Sivas Kongresi'ni basması ve delegeleri tutuklaması için aşağıdakilerden hangisini görevlendirmiştir?

• A) Çerkez Ethem
• B) Dürrizade Abdullah
• C) Ali Galip ✓
• D) Ali Rıza Paşa
• E) Tevfik Paşa

Damat Ferit Paşa hükümeti, Sivas Kongresi'nin toplanmasını engellemek, kongreyi basmak ve Mustafa Kemal ile delegeleri tutuklamak amacıyla Elazığ Valisi Ali Galip'i görevlendirmiştir (Tarihte 'Ali Galip Olayı' olarak bilinir).

17. I. Makedonya II. Arnavutluk III. Bulgaristan Osmanlı Devleti yukarıdakilerden hangilerini Balkan savaşlarında kaybetmiştir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Osmanlı Devleti, 1912-1913 Balkan Savaşları sonucunda Makedonya (I) ve bağımsızlığını ilan eden Arnavutluk'u (II) kaybetmiştir. Bulgaristan ise Balkan Savaşları sırasında kaybedilmemiş, aksine II. Meşrutiyet'in ilan edildiği kargaşa ortamında (1908 yılında) bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı'dan ayrılmıştır.

18. Aşağıda verilen devletlerden hangisi 10 Ocak 1920'de kurulan ve merkezi Cenevre olan Milletler Cemiyeti'ne üye olan devletler arasında _gösterilemez_?

• A) Kanada
• B) ABD ✓
• C) Türkiye
• D) İngiltere
• E) İspanya

ABD, Milletler Cemiyeti fikrinin öncülerinden biri olmasına rağmen örgüte üye olmamıştır. Bu nedenle üye devletler arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "ABD" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

19. Osmanlı İmparatorluğunda 31 Mart İsyanı olarak bilinen ayaklanma, aşağıdaki gelişmelerden hangisine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır?

• A) Tanzimat Fermanı
• B) II. Meşrutiyet ✓
• C) I. Meşrutiyet
• D) Islahat Fermanı
• E) Sened-i İttifak

31 Mart İsyanı, II. Meşrutiyet'e ve meşrutiyet düzenine tepki olarak ortaya çıkmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "II. Meşrutiyet" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

20. I. Sadrazam II. Kazasker III. Nişancı IV. Reis'ül Küttap V. Defterdar Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Kalemiye sınıfına mensuptur?

• A) III ve V
• B) III ve IV
• C) III, IV, V ✓
• D) I, II, IV, V
• E) I, III, IV, V

Osmanlı bürokrasisinde Kalemiye sınıfı; idari, mali ve yazışma işlerinden sorumludur. Bu sınıfa; divandaki yazı işlerinden ve padişah tuğrasını çekmekten sorumlu olan Nişancı (III), dışişleri yazışmalarını yürüten Reisülküttab (IV) ve devletin bütçesini, gelir-gider hesaplarını tutan Defterdar (V) mensuptur. Sadrazam (I) ve askeri kadro Seyfiye sınıfına; Kazasker (II) ise hukuk ve eğitimden sorumlu olan İlmiye sınıfına mensuptur. Dolayısıyla doğru cevap III, IV ve V'tir.