Altın Test 18

1. Münif Paşa tarafından çıkarılmış bilim dergisinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Diyojen
• B) Mecmuay-ı Fünun ✓
• C) Şüküfezar
• D) Muhadderat
• E) Vekayi Tıbbiye

Münif Paşa tarafından çıkarılan bilim dergisi Mecmua-i Fünun'dur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mecmuay-ı Fünun" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

2. Kırım Savaşı sonrasında toplanan Paris Barış Konferansı’nda bazı kararlar alınmıştır: I. Osmanlı Devleti’nin Avrupa devleti sayılması ve Avrupa hukukundan yararlanması II. Osmanlı Devleti ile Rusya’nın Karadeniz’de donanma bulunduramaması ve tersane açamaması III. Osmanlı toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisi altına alınması Bu kararlardan hangileri Osmanlı Devleti açısından olumsuz sonuç doğurmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) II ve III
• E) I, II ve III

1856 Paris Antlaşması'nin 'Osmanlı Devleti ve Rusya Karadeniz'de donanma bulundurmayacak ve tersane açamayacak' maddesi (II), savaştan galip ayrılan Osmanlı Devleti'nin kendi egemenlik haklarının sınırlandırılmasına yol açmış ve Osmanlı'yı Karadeniz'de yenik devlet statüsüne düşürmüştür. Osmanlı Devleti'nin Avrupa devleti sayılması (I) diplomatik bir kazanım olup, toprak bütünlüğünün garantörlük altına alınması (III) ise devletin kendi kendini koruyamayacak kadar zayıf düştüğünü gösterse de doğrudan hukuken yenik duruma düştüğünü gösteren bir kısıtlama değildir. Dolayısıyla yalnız II ile Osmanlı Devleti yenik duruma düşmüştür.

3. Aşağıdakilerden hangisi, II. Abdülhamit Dönemi'yle ilgili gelişmelerden biri _değildir_?

• A) Ziraat Bankası'nın kurulması
• B) Bab-ı Ali Baskınının gerçekleşmesi ✓
• C) Ermeni Sorununun başlaması
• D) İstanbul-Hicaz Demir Yolu'nun yapımına başlanması
• E) İslam dünyasının önemli isimlerinin İstanbul'a davet edilmesi

Babıali Baskını 1913'te İttihat ve Terakki'nin iktidarı ele geçirmesiyle ilgilidir; II. Abdülhamit döneminde yaşanmamıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Bab-ı Ali Baskınının gerçekleşmesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

4. Haçlılarla mücadele eden Türk-İslam devletleri arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?

• A) Türkiye Selçukluları
• B) Danişmentliler
• C) Harzemşahlar ✓
• D) Memlukler
• E) Eyyûbiler

Harzemşahlar Haçlılarla mücadele eden başlıca Türk-İslam devletleri arasında yer almaz; Türkiye Selçukluları, Eyyubiler, Memlukler ve Danişmentliler bu mücadelede öne çıkar. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Harzemşahlar" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

5. II. Abdülhamit, vatan toprağının kişisel mülk olmadığını ve milletin kanıyla kazanıldığını belirterek toprak satışı talebini reddetmiştir. Bu mektup aşağıdakilerden hangisine cevap olarak yazılmıştır?

• A) Chaim Weizmann
• B) John Adams
• C) Thedor Herzl ✓
• D) Woodrow Wilson
• E) Der Judenstaat

Siyonist hareketin lideri Theodor Herzl, Osmanlı borçlarının ödenmesi karşılığında Filistin'de Yahudiler için bir yurt veya toprak talebiyle II. Abdülhamid'e başvurmuş, ancak II. Abdülhamid bu ünlü cevabıyla teklifi kesin bir dille reddetmiştir.

6. Atatürk’ün halkçılık anlayışı, sınıf ayrıcalıklarını ve bir grubun diğerleri üzerinde üstünlük kurmasını reddeder. Buna göre; I. Bireysel hak ve özgürlüklerin korunması II. Bireylerin çalışıp üretme imkânına sahip olması III. Toplumsal dayanışmanın esas alınması Yargılarından hangileri halkçılıkla bağdaşır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Atatürk'ün halkçılık ilkesi; kanun önünde eşitliği, sınıf çatışmalarını reddederek toplumsal dayanışmayı (III) esas alır. Bireysel hak ve özgürlüklerin korunarak (I) herkesin fırsat eşitliği içinde dilediği alanda çalışması, üretmesi ve kendi yaşam tarzını sürdürebilmesi (II) halkçılığın ve demokratik toplum düzeninin gereğidir. Bu nedenle verilen üç yargı da halkçılık ilkesiyle doğrudan bağdaşmaktadır.

7. I. Milletler Cemiyeti'ne giriş II. Balkan Antantı III. Hatay'ın Anavatana katılması IV. Sadabat Paktı V. Montrö Boğazlar Sözleşmesi Yukarıdakilerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) II - IV - I - V - III
• B) V - I - IV - II - III
• C) I - II - V - IV – III ✓
• D) I - IV - III - II - V
• E) I - IIII - IV - II - V

Sıralama; Milletler Cemiyeti'ne giriş 1932, Balkan Antantı 1934, Montrö 1936, Sadabat Paktı 1937 ve Hatay'ın katılması 1939 şeklindedir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I - II - V - IV – III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

8. İttihat ve Terakki yönetiminin aşağıdaki icraatlarından hangisi halkın bölünmesini engellemeye yöneliktir?

• A) Osmanlı halkının siyaset ve kültürel faaliyetlerde eşit kabul edileceğinin anayasada yer alması ✓
• B) Kapitülasyonların kaldırılmasına karar verilmesi
• C) Orduda revizyona gidilmesi
• D) Balkanlar'a yatırımın artırılması
• E) Yabancı devletlere tanınan ayrıcalıkların azaltılması

İttihat ve Terakki yönetimi, dağılmakta olan devleti bir arada tutabilmek amacıyla Osmanlıcılık fikrini savunmuş ve dil, din, ırk farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı vatandaşlarını eşit kabul eden yasal düzenlemeler yapmıştır. Osmanlı halkının siyasi ve kültürel faaliyetlerde eşit kabul edileceğinin anayasada yer alması (A), azınlıkların ayrılıkçı hareketlerini ve halkın bölünmesini engellemeye, toplumsal birliği sağlamaya yöneliktir.

9. İnkılapçılık anlayışı her alanda yenileşmeyi temel almaktadır. Buna göre, I. Tarımda makineleşmenin başlaması, II. Hastaların tedavisinde yeni tekniklerin kullanılması, III. Uluslararası ölçü birimlerine geçilmesi Gelişmelerinden hangileri inkılapçılığa yöneliktir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız II
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Tarımda makineleşme, tedavide yeni tekniklerin kullanılması ve uluslararası ölçü birimlerine geçilmesi yenilik ve çağdaşlaşma amacı taşır; üçü de inkılapçılıkla ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

10. Aşağıdakilerden hangisinin kurulmasıyla Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin varlığı sona ermiştir?

• A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
• B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
• C) Demokrat Parti
• D) TBMM
• E) Halk Fırkası ✓

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Halk Fırkası'nın kurulmasıyla siyasi partiye dönüşmüş ve eski varlığı sona ermiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Halk Fırkası" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

11. 1908'de yayın hayatına başlayan ve Halide Edip, İsmet Hakkı, Fatma Müzehher gibi kadın yazarların yazılarının da yer aldığı dergi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Çiçek Bahçesi
• B) Şükufezar
• C) Hanımlara Mahsus Gazete
• D) Muhadderat
• E) Demet ✓

Demet dergisi 1908'de yayın hayatına başlamış ve kadın yazarların yazılarına yer vermiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Demet" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Aşağıdakilerden hangisi Süveyş Krizi sonrasında Ortadoğu'da SSCB'nin hâkimiyet alanını genişletmesini önlemek için ABD tarafından atılan adımdır?

• A) Eisenhower Doktrini ✓
• B) Truman Doktrini
• C) Balfour Deklarasyonu
• D) Bağdat Paktı
• E) Monroe Doktrini

1956 Süveyş Krizi'nden sonra İngiltere ve Fransa'nın Ortadoğu'daki gücünün zayıflaması üzerine, bölgede oluşabilecek otorite boşluğunu SSCB'nin doldurmasını engellemek amacıyla ABD Başkanı Eisenhower 1957 yılında kendi adıyla anılan Eisenhower Doktrini'ni ilan etmiştir. Bu doktrin ile ABD, komünizm tehdidine karşı Ortadoğu ülkelerine askeri ve ekonomik yardım vaat etmiştir.

13. Mustafa Kemal Atatürk'ün Temsil Heyetiyle Ankara'ya gelerek Ankara'yı Milli Mücadele'nin merkezi seçmesinde, I. ulaşıma elverişli olması, II. işgal edilmemiş olması, III. Batı Cephesi'ne yakın olması Durumlarından hangileri etkili olmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III ✓

Temsil Heyeti'nin Ankara'yı milli mücadelenin merkezi seçmesinde; Ankara'nın güvenli ve işgal edilmemiş olması (II), demiryolu ve haberleşme ağlarının ulaşıma/iletişime elverişli olması (I) ve savaşı yönetmek için Batı Cephesi'ne yakın bir konumda bulunması (III) gibi askeri, siyasi ve lojistik etkenlerin tamamı etkili olmuştur.

14. 1953 yılında Nara Burnu açıklarında yabancı bandıralı bir yük gemisiyle çarpışan Türk denizaltısı kısa sürede batmıştır. Kurtarma çalışmaları sırasında içeride kalan askerlerle telefon şamandırası aracılığıyla iletişim kurulmuş, ancak mürettebatın büyük bölümü kurtarılamamıştır. Bu olay, “Vatan sağ olsun” sözü ve “Ah bir ataş ver” türküsüyle hafızalarda yer etmiştir. Bu olayda adı geçen denizaltı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ertuğrul
• B) Alemdar
• C) Dumlupınar ✓
• D) Suhulet
• E) Hamidiye

4 Nisan 1953 tarihinde Çanakkale Boğazı'nda Naboland şilebi ile çarpışarak batan ve 81 denizcimizin şehit olduğu, torpido dairesinde mahsur kalan askerlerimizin tevekkülle 'Vatan sağ olsun' diyerek ölüme yürüdüğü hüzünlü denizaltı faciası 'Dumlupınar Denizaltısı'na aittir.

15. Aşağıdakilerden hangisi Abdülmecid dönemi gelişmesi _değildir_?

• A) Kaime adında ilk kâğıt paranın bastırılması
• B) İzmir-Aydın demiryolunun yapılması
• C) Avrupa'dan ilk kez borç alınması
• D) Darüşşafaka'nın açılması ✓
• E) Kanun üstünlüğünün kabul edilmesi

Darüşşafaka'nın açılması Abdülmecid dönemine ait değildir; daha sonraki eğitim kurumları arasında yer alır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Darüşşafaka'nın açılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

16. Milli mücadele sırasında tam bağımsızlık düşüncesinin yerleşmesinde; I. Erzurum Kongresi II. Balıkesir Kongresi III. Sivas Kongresi Gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu _savunulamaz_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Erzurum Kongresi (I) ve Sivas Kongresi (III) ulusal nitelikte kararlar alarak 'Manda ve himaye kabul edilemez' ilkesini benimsemiş ve milli sınırları tanımlayarak tam bağımsızlık düşüncesinin temelini atmışlardır. Ancak Balıkesir Kongresi (II) bölgesel nitelikli olup, kararlarında padişah ve halifeye bağlılığı dile getirmiş ve manda karşıtlığı veya tam bağımsızlık vizyonunu ulusal ölçekte savunacak genel bir bildiri yayınlamamıştır. Dolayısıyla tam bağımsızlık düşüncesinin tüm yurtta yerleşmesinde Balıkesir Kongresi'nin etkisi savunulamaz (Yalnız II).

17. Aşağıdakilerden hangisi, Kuvayı Milliye'nin özelliklerinden biri _değildir_?

• A) Mustafa Kemal'in emri ile kurulmuşlardır ✓
• B) Halk tarafından desteklenmişlerdir
• C) İşgallere tepki olarak ortaya çıkmışlardır
• D) Silahlı direniş guruplarıdır
• E) Eğitimli ve disiplinli değildirler

Kuvayımilliye birlikleri Mustafa Kemal'in emriyle kurulmamıştır; işgallere karşı halkın yerel ve kendiliğinden tepkisi olarak ortaya çıkmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Mustafa Kemal'in emri ile kurulmuşlardır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

18. Aşağıdakilerden hangisi, Atatürk ilkelerinin özellikleri arasında _gösterilemez_?

• A) Akıl ve bilime önem vermişlerdir
• B) Birbirlerini bütünler niteliktedirler
• C) Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuşlardır
• D) Türk halkının yapısına uygundurlar
• E) Taklitçilik ve özenti sonucu kabul edilmişlerdir ✓

Atatürk ilkeleri taklit veya özenti sonucu değil, ülkenin ihtiyaçlarından doğmuş ve akıl-bilim temelinde şekillenmiştir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Taklitçilik ve özenti sonucu kabul edilmişlerdir" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

19. I. Bir ihtilal beyannamesidir. II. Temsil Heyeti oluşturulmuştur. III. Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesini açıklar Yukarıdakilerden hangileri Amasya Genelgesi'nin özelliklerindendir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) I ve III ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Amasya Genelgesi, millet egemenliğine dayalı yeni bir devlet düzeninin işaretlerini verdiği için bir ihtilal beyannamesidir (I). Ayrıca 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir' diyerek Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesini açıklar (III). Ancak Temsil Heyeti'nin oluşturulması fikri Amasya Genelgesi'nde yer alsa da, Temsil Heyeti fiilen Erzurum Kongresi'nde kurulmuş, Sivas Kongresi'nde tüm yurdu temsil eder hale getirilmiştir.

20. Büyük Selçuklu Devletinde aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisinin olması beklenemez?

• A) Arzü'l-ceyş
• B) Melikü's-Sevâhil ✓
• C) Emir-i Dâd
• D) Müstevfî
• E) Kadı'ül-kudat

Melikü's-Sevahil daha çok deniz ve sahil yönetimiyle ilişkilidir; Büyük Selçuklu merkez teşkilatında beklenen klasik görevlilerden biri değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Melikü's-Sevâhil" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.