Altın Test 15

1. Berlin Antlaşmasına göre geçici olarak Avusturya'nın işgal ve idaresine bırakılan yer aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bosna-Hersek ✓
• B) Sırbistan
• C) Makedonya
• D) Bulgaristan Prensliği
• E) Karadağ

Berlin Antlaşması ile Bosna-Hersek geçici olarak Avusturya'nın işgal ve yönetimine bırakılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Bosna-Hersek" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

2. Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasına karşı kazandığı ve Türk Denizcilik Günü ile ilişkilendirilen zafer aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kıbrıs
• B) Sinop
• C) İnebahtı
• D) Preveze ✓
• E) Navarin

Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının kazandığı Preveze Deniz Zaferi, Türk Denizcilik Günü ile ilişkilendirilir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Preveze" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

3. I. Halkevlerinin açılması II. Türk Ocaklarının açılması III. Millet mekteplerinin açılması Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Atatürk Dönemi gelişmelerindendir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Halkevleri 1932 yılında (I), Millet Mektepleri ise yeni alfabeyi halka öğretmek amacıyla 1928 yılında (III) açılmış olup her ikisi de Atatürk dönemi (1919-1938) gelişmesidir. Türk Ocakları (II) ise Osmanlı döneminde, 1912 yılında kurulmuştur (Atatürk döneminde kapatılıp Halkevlerine katılmıştır). Bu nedenle doğru cevap I ve III'tür (B).

4. El Kanun fi’t-Tıp adlı eseriyle tanınan ve Avrupa’da Avicenna adıyla bilinen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Biruni
• B) Farabi
• C) Gazali
• D) Harezmî
• E) İbn-i Sina ✓

Avrupa'da Avicenna adıyla tanınan ve El-Kanun fi't-Tıp adlı eseriyle bilinen bilim insanı İbn-i Sina'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İbn-i Sina" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

5. - Medeni Kanunun kabulü - Türk Dil Kurumunun kurulması - Takvim ve ölçülerde değişiklik Yukarıdaki inkılapların aşağıdaki ilkelerden hangisiyle bir ilgisi yoktur?

• A) Milliyetçilik
• B) İnkılapçılık
• C) Laiklik
• D) Devletçilik ✓
• E) Halkçılık

Verilen inkılaplar laiklik, halkçılık, milliyetçilik ve inkılapçılıkla ilişkilendirilebilir. Devletçilik ise doğrudan ekonomik alandaki devlet rolünü ifade eder. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Devletçilik" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. Orta Asya Türklerinde Gök Tanrı dininde; I. kurganlara ölen kişinin değerli eşyalarını koymaları, II. öldükten sonra iyilerin uçmağa kötülerin tamuya gideceklerine inanmaları, III. ölenin ardından yuğ denilen cenaze töreni yapmaları Eylemlerinden hangileri ölümden sonraki yaşama inanıldığını gösterir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

İslamiyet öncesi Türklerde ahiret (ölümden sonraki yaşam) inancına; ölülerin mezarlarına (kurgan) değerli eşyalarıyla gömülmesi (I - öteki dünyada bu eşyaları kullanacakları inancı) ve iyilerin cennete (uçmağ), kötülerin ise cehenneme (tamu) gideceğine inanılması (II) doğrudan kanıttır. Ancak cenaze törenleri (yuğ) (III) ve yas tutulması, ölen kişiye duyulan saygı ve üzüntünün sosyal/kültürel bir ifadesi olup doğrudan ölümden sonraki bir hayatın varlığına teolojik bir kanıt oluşturmaz. Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

7. 1917'de İngiliz Dışişleri Bakanı Arthur Balfour tarafından yayınlanan deklarasyon aşağıdakilerden hangisine ortam hazırlamıştır?

• A) Sovyet Rusya'nın kurulmasına
• B) Ingiltere'nin sömürgecilikten vazgeçmesine
• C) İsrail Devleti'nin meydana gelmesine ✓
• D) Soğuk Savaş'ın başlamasına
• E) I.Dünya Savaşı'nın bitmesine

1917 Balfour Deklarasyonu ile İngiltere, Filistin topraklarında bir Yahudi ulusal yurdunun (devletinin) kurulmasını desteklediğini resmen ilan etmiştir. Bu deklarasyon, dünyanın dört bir yanından Filistin'e Yahudi göçünü hızlandırmış ve nihayetinde 1948 yılında bağımsız İsrail Devleti'nin kurulmasına (C) zemin hazırlamıştır.

8. Aşağıdakilerden hangisi, Büyük Selçuklu Devletlinin 1157'de yıkılmasından sonra ortaya çıkan devlet ve beyliklerden biri _değildir_?

• A) Dilmaçoğulları ✓
• B) İldenizoğulları
• C) Salgurlular
• D) Beg Teginoğulları
• E) Zengiler

Dilmaçoğulları ilk Türk beyliklerindendir; Büyük Selçuklu Devleti'nin 1157'de yıkılmasından sonra ortaya çıkan devlet ve beyliklerden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Dilmaçoğulları" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

9. Osmanlı’da cesaretleriyle bilinen ve “Kaderde ne varsa o gelir başa” anlayışıyla özdeşleşen süvari birlikleri aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Lağımcılar
• B) Yeniçeriler
• C) Garipler
• D) Akıncılar
• E) Deliler ✓

Bayraklarında 'Kaderde ne varsa o gelir başa' ifadesi bulunan fedai süvari birliklerine Deliler denir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Deliler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. I. Kağan yönetme yetkisini kurultaydan alırdı. II. Ülke ikiye ayrılarak yönetilirdi. III. Hükümdar eşleri yönetimde söz sahibi idi. Yukarıdakilerden hangilerinin İslamiyet öncesi Türk devletlerinin yönetim anlayışı ile ilgili doğru bir bilgi olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

İkili yönetim ve hatunun yönetimde söz sahibi olması doğru bilgilerdir. Kağanın yönetme yetkisini kurultaydan değil, kut anlayışından aldığı kabul edilir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

11. Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden önce gerçekleştirilmiştir?

• A) Cumhuriyet'in ilanı
• B) Halifeliğin kaldırılması
• C) Saltanatın Kaldırılması ✓
• D) Medeni Kanunun kabul edilmesi
• E) Harf İnkılabı

Saltanat 1922'de kaldırılmıştır. Cumhuriyetin ilanı, halifeliğin kaldırılması, Medeni Kanun ve Harf İnkılabı daha sonraki yıllarda gerçekleşmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Saltanatın Kaldırılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Aşağıdaki şehirlerden hangisi Osmanlı İmparatorluğuna merkezlik yapmamıştır?

• A) Bilecik
• B) Konya ✓
• C) Bursa
• D) Edirne
• E) İstanbul

Konya Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmamıştır. Bilecik, Bursa, Edirne ve İstanbul Osmanlı merkezleri arasında sayılır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Konya" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. Atatürk, askeri başarıların ardından kültür, bilim, teknik ve ekonomi alanlarında da ilerleme sağlanması gerektiğini vurgulamıştır. Bu yaklaşım; I. İnkılapçılık II. Milliyetçilik III. Laiklik İlkelerinden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

• A) Yalnız III
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Atatürk'ün bu kapsamlı sözü; çağdaşlaşmayı, sürekli yenilenmeyi ve gelişmeyi ifade ettiği için İnkılapçılık (I); rasyonalizm, bilim ve fenni rehber edindiği için Laiklik (III); ekonomik bağımsızlık (iktisadi zaferler) ve milli kültürün inşasını hedeflediği için Milliyetçilik (II) ilkelerinin her üçüyle de doğrudan ilişkilidir (E seçeneği).

14. Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası kurulan devletlerden _değildir_?

• A) Hindistan
• B) Çekoslovakya ✓
• C) İsrail
• D) Cezayir
• E) Pakistan

Çekoslovakya II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan bir devlet değildir; I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkmıştır. Bu nedenle seçenekler içinde doğru cevap Çekoslovakya'dır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Çekoslovakya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

15. Almanya II. Dünya Savaşı sırasında Kartal Harekâtını hangi devlet üzerine düzenlemiştir?

• A) Rusya
• B) Japonya
• C) Yunanistan
• D) İngiltere ✓
• E) Fransa

Almanya, II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere'yi hava üstünlüğü kurarak teslim olmaya zorlamak amacıyla düzenlediği büyük hava taarruzu operasyonuna 'Kartal Harekâtı' (Adlertag / Adlerangriff) adını vermiştir (İngiltere Savaşı - Battle of Britain).

16. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin sınırları içinde yer alan; I. Mora II. Arnavutluk III. Trablusgarp Bölgelerinden hangilerinde yerli halkın Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirleri doğrultusunda hareket ettiği söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) I, II ve III

XIX. yüzyılda Mora halkı (Rumlar) ayrılıkçı milliyetçilik akımıyla isyan ederek bağımsızlık peşinde koşmuştur (I). Arnavutluk halkı da Arnavut milliyetçiliğiyle hareket etmiştir (II). Ancak Trablusgarp halkı Müslüman-Arap nüfusuyla Osmanlı Devleti'ne bağlı kalmak istemiş, İtalya'nın işgaline karşı Osmanlıcılık ve İslamcılık bilinciyle ortak bir direniş yürütmüştür (III). Dolayısıyla yalnız III bu kapsamdadır.

17. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği'nin güçlenmesine etki eden faktörler içinde ver almaz?

• A) Jeopolitik konumu
• B) Ahilerin desteği
• C) Bölgedeki siyasi otorite boşluğu
• D) İkili yönetim anlayışı ✓
• E) İskân Politikası

İkili yönetim anlayışı Osmanlı Beyliği'nin güçlenmesini sağlayan faktörlerden biri değildir; güçlü merkeziyetçi yapı Osmanlı'nın ayırt edici yönlerindendir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "İkili yönetim anlayışı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

18. Cumhuriyet'in ilk yıllarında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'ndan istenilen sonucun alınamaması üzerine, I. temel tüketim mallarının devlet eliyle üretilmesi, II. yabancı sermayenin işbirliğinin sağlanması, III. özel girişimcinin yatırım olanaklarının sınırlanması Yöntemlerinden hangileri uygulanmıştır?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) II ve III

Özel sektörün yetersiz kalması sonucu Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun uygulanamaması üzerine devlet, Devletçilik ilkesine geçerek un, şeker, pamuklu dokuma gibi temel tüketim mallarının üretimini doğrudan kendi eliyle (Sümerbank, Etibank vb. aracılığıyla) kurduğu fabrikalarda üstlenmiştir (I). Bu süreçte yabancı sermaye işbirliği ön plana çıkarılmamış (II) ve özel girişimcilerin yatırımları yasaklanmamıştır (III), sadece devlet kendisi yatırımlara başlamıştır.

19. Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin teşkilat yapısını oluşturan organlardan biri _değildir_?

• A) Genel Sekreterlik
• B) Genel Kurul
• C) Güvenlik Konseyi
• D) Genel Zirve ✓
• E) Ekonomik ve Sosyal Konsey

Birleşmiş Milletlerin temel organları arasında Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Vesayet Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı ve Sekretarya yer alır. 'Genel Zirve' BM organı değildir.

20. XVII. yüzyılda ıslahatların ağırlıklı olarak askerî ve malî alanda yoğunlaşması, I. batının askeri teknolojisinden faydalanma arzusu II. saray masraflarının artması III. Savaşlarda alınan yenilgilerin artması Durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız III
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

XVII. yüzyılda ıslahatların askerî ve malî alanda yoğunlaşmasında saray masraflarının artması ve savaş yenilgileri etkili olmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.