Anayasa Hukukuna Giriş Temel Kavramlar Ve Türk Anayasa Tarihi
1 soruluk gerçek sınav dağılımı
Anayasa Hukukuna Giriş Temel Kavramlar Ve Türk Anayasa Tarihi konusu, Vatandaşlık testleri içerisinde KPSS sınavlarında en çok belirleyici olan alanlardan biridir. Bu sayfada yer alan güncel sorular, çıkmış soru formatına uygun olarak uzman eğitmen kadromuz tarafından titizlikle hazırlanmıştır. Aşağıdaki konu anlatımlarını ve hap bilgileri okuduktan sonra sayfa altındaki konu testleriyle pratik yapabilir, KPSS sınav sayacı üzerinden hedefinize ne kadar kaldığını takip edebilir ve puan hesaplama motorumuz ile güncel performansınızı anında ölçebilirsiniz.
- Anayasa
- Anayasa Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yazılı Anayasa - Yazısız Anayasa Ayrımı
- Türk Anayasa Tarihi
- Kanun-U Esasî (1876)
- Kanun-U Esasî'de 1909 Değişiklikleri (İkinci Meşrutiyet)
- 1921 Teşkilât-I Esasiye Kanunu
- Teşkilat-I Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 Tarihli Değişiklikler
- 1924 Anayasası
- 1961 Anayasası
- 1971-1973 Anayasa Değişiklikleri
- 1982 Anayasası
- 1982 Anayasasının Temel Özellikleri
- 2017 Anayasasının Temel Özellikleri
- Türk Tarihindeki Referandumlar
Anayasa Tarihi ve Temel Kavramlar
KPSS Vatandaşlık testinde Anayasa Tarihi bölümü genellikle kavramsal zıtlıklar üzerinden (Sert/Yumuşak, Çerçeve/Kazuistik, Çoğulcu/Çoğunlukçu) sorulur. Gereksiz tekrarlardan kaçınarak ÖSYM'nin en çok kullandığı ayırt edici hap bilgiler aşağıda özetlenmiştir.
1. Anayasa Türleri (ÖSYM'nin Favori Kavramları)
- Sert (Katı) Anayasa: Değiştirilmesi normal kanunlardan daha zor olan (nitelikli çoğunluk, referandum veya değiştirilemez madde şartı arayan) anayasalardır.
- Yumuşak Anayasa: Değiştirilmesi için özel bir usul gerekmeyen, normal kanunlar gibi kolayca değiştirilebilen anayasalardır.
- Kazuistik Anayasa: Her konuyu en ince ayrıntısına kadar, madde madde ve uzunca düzenleyen anayasalardır (1924, 1961, 1982).
- Çerçeve Anayasa: Sadece temel devlet teşkilatını düzenleyen, kısa ve detaysız anayasalardır.
2. 1876 Kanun-i Esasi ve 1909 Değişiklikleri
- Türk tarihinin İLK yazılı anayasasıdır.
- Meşruti monarşi (Padişah + Meclis) rejimine geçilmiştir.
- Çift meclisli bir yapı vardır: Heyet-i Ayan (Padişah atar) ve Heyet-i Mebusan (Halk seçer).
- 1909 Değişiklikleri ile padişahın yetkileri daraltılmış (Meclisi kapatma ve sürgün yetkileri zorlaştırılmış), meclis üstünlüğü sağlanmıştır.
3. 1921 Teşkilat-ı Esasiye (Savaş Dönemi Anayasası)
- Türk anayasa tarihinin TEK 'Yumuşak' ve TEK 'Çerçeve' anayasasıdır.
- Kısa ve detaysız olduğu için Temel Hak ve Hürriyetlere YER VERMEMİŞTİR.
- Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu İLK KEZ bu anayasada belirtilmiştir.
- Meclis Hükümeti Sistemi benimsenmiş ve 'Kuvvetler Birliği' (Yasama ve Yürütme TBMM'de) ilkesi uygulanmıştır.
- 1923 yılında yapılan değişiklikle 'Devletin şekli Cumhuriyettir' maddesi eklenmiştir.
4. 1924 Anayasası
- Cumhuriyet döneminin İLK anayasasıdır.
- Sert (Katı) ve Kazuistik bir anayasadır. (Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu değiştirilemez madde yapılmıştır).
- Meclis Hükümeti ile Parlamenter sistem arasında 'Karma Hükümet Sistemi'ni benimsemiştir.
- 1928 yılında 'Devletin dini İslamdır' maddesi anayasadan çıkarılmış, 1937'de Laiklik ilkesi anayasaya eklenmiştir.
5. 1961 Anayasası (En Özgürlükçü)
- Türk tarihinin ilk defa halkoylaması (referandum) ile kabul edilen anayasasıdır.
- Güçler ayrılığı (Kuvvetler ayrılığı) ilkesi ilk kez benimsenmiştir.
- Azınlıkların da yönetime katılmasını savunan 'ÇOĞULCU' demokrasiyi benimsemiştir.
- Anayasa Mahkemesi (AYM), Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Diyanet İşleri Başkanlığı bu anayasayla kurulmuştur.
6. 1982 Anayasası (Günümüz)
- Türk tarihinin EN SERT ve EN KAZUİSTİK (ayrıntılı) anayasasıdır.
- 1961'deki çoğulcu model yerine, seçimi kazananın hakimiyetini vurgulayan 'ÇOĞUNLUKÇU' demokrasi modeline geçilmiştir.
- Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) bu anayasayla kurulmuştur.
7. Tarihi Anayasa Değişiklikleri (Önemli Kilometre Taşları)
- 2007 Değişikliği: Cumhurbaşkanının doğrudan 'Halk' tarafından seçilmesi kabul edilmiştir.
- 2010 Değişikliği: Anayasa Mahkemesine 'Bireysel Başvuru' hakkı ve Kamu Başdenetçiliği (Ombudsmanlık) kurumu getirilmiştir.
- 2017 Değişikliği: Parlamenter sistem kaldırılarak 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiş, Başbakanlık ve Askeri Yargı tamamen kaldırılmıştır.
8. KPSS İçin Stratejik Taktikler
- Cumhuriyet Tuzağı: 1921 Anayasası Cumhuriyet'in anayasası değildir, Cumhuriyet 1923'te ilan edilmiştir. Cumhuriyet döneminin ilk anayasası 1924'tür.
- Sertlik Tuzağı: En sert ve kazuistik anayasa 1982, TEK yumuşak ve çerçeve anayasa 1921'dir.
- Demokrasi Tuzağı: 1961 Anayasası Çoğulcu, 1982 Anayasası Çoğunlukçudur. ÖSYM bu ikisini çok sık yer değiştirerek sorar.
- AYM Tuzağı: Anayasa Mahkemesi 1982'de değil, 1961 Anayasası ile kurulmuştur.
Sınava Hazırlık Araçları
Sınav stratejinizi güçlendirmek için ücretsiz araçlarımızı keşfedin: